Kentlilik Bilinci Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Urbanization, rapid migration from rural to urban area and the problems it brings; the process of adaptation to the city; it is a phenomenon that has many consequences such as the gathering of individuals who do not have responsibility for cities. These results necessitate urban individuals to identify themselves with the place they live in, to be aware of their responsibilities, to protect their city and to participate in urban life. In this context; The "Urban Consciousness" phenomenon, which is associated with concepts such as belonging to a city, feeling settled, attachment to the place, perception, awareness, responsibility, urban culture, is becoming more important day by day. Parallel to this importance, it is a remarkable research topic for social sciences. It is discussed with different definitions and conceptualizations. When the Turkish literature on the concept is examined, it has been determined that there are few studies on developing an urban consciousness scale and there is no agreed scale. The purpose of the study is to develop a measurement tool that can be used in research in this area. 412 people residing in Denizli participated in the research. Within the scope of the study, a large expression pool, which was created based on the the literature was eventually reached with a 20-item scale. Exploratory and Confirmatory Factor analyzes were applied in studies conducted with this scale. The Urban Consciousness Scale has a factorial structure with five sub-dimensions; the overall Cronbach Alpha coefficient was 0.79; Cronbach Alpha values of the subscales were found to be between 0.52 and 0.68. The analyzes show that the Urban Consciousness Scale can be used as a valid and reliable tool.

Kentleşme, kırdan kente hızlı göç ve beraberinde getirdiği sorunlar; kente uyum süreci; kente karşı sorumluluk duymayan bireylerin kentlerde toplanması gibi pek çok sonuç doğuran bir olgudur. Bu sonuçlar, kentli bireylerin kendini yaşadığı yer ile özdeşleştirmesini, sorumluluklarının farkında olmasını, kentine sahip çıkmasını, kent yaşamına katılmasını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda; bir kente aitlik, yerleşik hissetme, yere bağlılık, algı, farkındalık, sorumluluk, kent kültürü gibi kavramlarla ilişkili bulunan “Kentlilik Bilinci” olgusu, gün geçtikçe önemli hale gelmektedir. Bu öneme paralel olarak sosyal bilimler için dikkat çekici bir araştırma konusudur. Kavramla ilgili Türkçe alan yazın incelendiğinde, kentlilik bilinci çalışmalarında kullanılabilecek ölçek sayısının az olduğu, üzerinde uzlaşılmış bir ölçeğin bulunmadığı tespit edilmiştir. Çalışmanın amacı bu çerçevede alanda araştırmalarda kullanılabilecek bir ölçme aracı geliştirilmesidir. Araştırma Denizli’de yaşayan 412 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, alan yazından hareketle oluşturulan geniş ifade havuzu neticesinde 20 ifadeli ölçeğe ulaşılmıştır. Bu ölçek ile yapılan çalışmalarda Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör analizleri uygulanmıştır. Kentlilik Bilinci Ölçeği’nin beş alt boyutlu bir faktöryel yapıya sahip olduğu; genel Cronbach Alpha katsayısı 0,79; alt ölçeklerin Cronbach Alpha değerlerinin 0,52 ile 0,68 arasında olduğu bulunmuştur. Analizler, Kentlilik Bilinci Ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir.