Türkiye Koşullarında Alışveriş Merkezi Yatırım Süreci İçin Bir Değerlendirme Modeli Önerisi

Öz

Gayrimenkul sektörü Türkiye’de büyük bir potansiyele sahip bir sektördür. Devlet Planlama Teşkilatının verilerine göre gayrimenkul sektörüne yapılan 1 birimlik yatırım genel ekonomide 2.5 katsayılık bir üretim artışına yol açmaktadır. Türk insanı risksiz bir yatırım aracı olarak gördüğü gayrimenkule yatırım yapmayı tercih etmektedir. Ancak depremle birlikte insanların eğilimlerinde değişiklikler yaşanmış ve bu değişikliklerle birlikte gayrimenkul sektörü için yeni ve büyük bir potansiyel oluşmuştur. Türkiye’de ve dünyada alışveriş yatırımının durumu, yatırımcı tipleri özetlenerek sermayesini alışveriş merkezi yatırım sürecine katılarak değerlendirmek isteyen girişimciler için; projeye ait gelecekteki muhtemel nakit akışlarını önceden izleme imkanı veren ve proje karlılığını ölçebilecekleri bir model, süreci özetleyen akış şemalarıyla anlatılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Alışveriş merkezi yatırımı
• Geliştirme ve işletme dönemi nakit akışları
• Yatırım öncesi tahmin yapma

A Proposed Evaluation Model for the Shopping Mall Investment Process in Türkiye

Öz

The real estate sector is a sector with great potential in Turkey. According to the data of the State Planning Organization, 1 unit of investment in the real estate sector leads to a production increase of 2.5 coefficients in the general economy. Turkish people prefer to invest in real estate, which they see as a risk-free investment tool. However, with the earthquake, there were changes in people's tendencies and with these changes, a new and great potential was created for the real estate sector. The status of shopping investment in Turkey and in the world and types of investors are summarized for entrepreneurs who want to invest their capital by participating in the shopping center investment process; A model that allows monitoring possible future cash flows of the project and measuring project profitability has been tried to be explained with flow charts that summarize the process.

Anahtar Kelimeler

• Alışveriş merkezi yatırımı
• Fizibilite çalışmaları
• Yatırım öncesi tahmin yapma
• Geliştirme ve işletme dönemi nakit akışları
• Proje değerlendirme yöntemleri.

Kaynakça

1. ACNielsenZET, (1996). Antalya; Kullanıcı Alışkanlıkları Üzerine Yapılan Araştırma.
2. AARREC (Alp Alkaş Retail and Real Estate Center) (2015). Shopping Centers Bulletin. [http://aarrec.ozyegin.edu.tr/research-projects/] Erişim Tarihi (01.10.2015)
3. Anderson, R.I., Springer, T. (2005). Investor Perception of Retail Property Risk: Evidence from REIT Portfolios. Journal of Shopping Center Research, Vol.: 12, Number: 1
4. Benjamin, J.D., Jud, G.D., Winkler, D.T. (1994). An Analysis of Shopping Center Investment. Journal of Real Estate Finance and Economics, 10.
5. Brown., G.M. (1998). Spatial Form and the Economic Failure of a Mall. Journal of Shopping Center Research.
6. Bocharov, S., Goryaninskaya, O., Dobrydneva, T. (2018). Investment value in determining the rental rate for the anchor tenants of a shopping center. MATEC Web of Conferences 212, https://doi.org/10.1051/matecconf/201821204014
7. Ceylan, R., Özbakır, B.A., Erol, I. (2017). Alışveriş Merkezlerinin Türkiye’deki Mevzuat Çerçevesinde Değerlendirilmesi. METU JFA 2017/2. DOI: 10.4305
8. Çetin, A. (1997). Marketlerin Programlanması ve Tasarlanması. Yüksek Lisans Tezi, MSÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

9. Delic, M. , Knezevic, B. (2014). Development of Shopping Centers in Central and Southeastern Europe, Chapter 38 in DAAAM International Scientific Book 2014, pp.471-484, B.
10. DeLisle, J.R. (2009). Toward the Global Classification of Shopping Centers, ICSC Working Paper Series.
11. Erkip, F., Özüduru, B. (2015). Retail development in Turkey: an Account After Two Decades of Shopping Malls in the Urban Scene, Progress in Planning (102) 1-33.
12. Isaac, D. (1996). Property Development: Appraisal and Finance, London: Macmillan Press Ltd.
13. Kholdy, S., Muhtaseb, M., Yu, W. (2014). Effect of an Open-air, Mixeduse Shopping Center on the Price of Nearby Residential Properties, Journal of Real Estate Practice and Education, 17:1, 1-18, DOI: 10.1080/10835547.2014.12091731
14. Kodal, H. (2000). Alışveriş Merkezi Projeleri Yaşayan Projelerdir. Arasta Dergisi 4 (Eylül-Ekim): 60-63. İstanbul.
15. Mengitürk, M. (2000). GYO’lar Sektörün Kurumsallaşmasında Önemli Rol Oynayacak. Arasta Dergisi 4 (Eylül-Ekim):51. İstanbul.
16. Peiser, R.B. Schwanke, D. (1992). Professional Real Estate Development. The UrbanLand Institute. USA: Dearborn Financial Publishing Inc.
17. Ratcliffe, J., Stubbs, M. (1999). Urban Planning and Real Estate Development. The Natural and Built Environment Series:8. London: UCL Press Limited.
18. Şahin, B. (2001). Alışveriş Merkezi Yatırımlarının Türkiye Koşullarında İrdelenmesi ve Antalya Örneği. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, FBE Doktora Tezi.
19. Tezcan, Ö., Aytekin, O., Kuşan, H., Özdemir, İ. (2012). İnşaat Proje Yatırımlarının Değerlendirilmesinde Analitik Hiyerarşi Yönteminin Kullanılması. E-Journal of New World Sciences Academy, Vol.: 7, Numb.: 1
20. ULI, (1996). Developing Power Centers. Washington: Urban Land Institute.
21. Url 1; http://www.ayd.org.tr/hakkimizda/haberler/xiv-ayd-alisveris-ekonomisi-zirvesi-20-kasim-2023-te-gerceklesti/, erişim tarihi: 02.02.2024
22. Url 2; www.dpt.gov.tr/pub/ekutup97/yilmaz/sabitse*.zip/; Dünya’da ve Türkiye’de SabitSermaye Yatırımı Kavramı ve Türkiye Uygulaması. (Yılmaz 1997)