Aile İçi İstismarda (Ensest) Çocukluklarının Gölgesinde Kadınlar

Aile, içinde şiddet tarih boyunca hemen tüm toplumlarda var olan bir olgu olmakla birlikte temelinde sevgi ve güvene dayalı toplumsal bir kurumdur. Aile, mensuplarına sevgi, güven, aitlik duygusu sağlayan toplumsal bir kurum olarak tanımlanmaktadır. Bunun yanında güvenli bir alan olarak tanımlanan aile, içinde birçok suç ve insan hakkı ihlalini de barındırabilmektedir. Bu nedenle aile kavramına en ideal biçimi ile yaklaşmak yerine ailede yaşayan insanların ne denli güvende oldukları göz önünde bulundurularak yaklaşılmalıdır. Üyeleri açısından en güvenli alanlar olması gerekirken aile kurumu, bazen çocukların, kadınların, yaşlıların ve engellilerin travmalarının gizlendiği alanlara dönüşebilmektedir. Bu nedenledir ki aile kurumuna karşı yasaların ve toplumun farkındalık düzeyinin yüksek olması gerekmektedir. Bu kurum içerisinde birçok dezavantajlı grup gibi çocuk ve kadınlar istismarın nesnesi olurken, büyülü bir sessizlik de bu kurumun etrafını sarmalayarak istismar eylemlerini gölgeleyebilmektedir. Ensest ve özellikle çocuğa yönelik ensest, tüm toplumlarda yaşanma riski olan önemli sosyal sorunlardan biridir. Görünürlüğü düşük olan bir aile içi şiddet biçimi olması nedeniyle çalışma konusu olarak seçilmiştir. Aile içinde gerçekleşen ve faillerin tehditle, şiddetle gizlemeye çalıştıkları cinsel bir istismar/şiddet olan enseste en fazla kız çocuklarının maruz kalması nedeniyle çalışmaya çocukluk öykülerinde cinsel istismar olan kadınlar dahil edilmiştir. Çocukluk döneminde aile içi cinsel istismara uğrayan erkek çocuklar çalışmaya dahil edilmemiştir. Bu nedenle çalışma çocukluk dönemlerinde istismara maruz kalmış kadınlara odaklanmaktadır. Araştırmanının evrenini Katarsis programı oluştururken, örneklemini ise 1 Ocak 2020 ile 25 Aralık 2023 tarihleri arasında yayımlanan ve çocukluk döneminde aile içi cinsel istismara uğramış ve Uz. Psikolog Gökhan Çınar’ın Katarsis programına katılan kadınlar oluşturmaktadır. Çalışma 10 program üzerinden değerlendirilmiştir. Söz konusu programlar aile içerisinde çocukluk dönemlerinde maruz kaldıkları ensestin yaşamları üzerindeki etkilerini kendi pencerelerinden değerlendiren kadınların katıldıkları programlardır. Çalışma katılımcıların program sunucusuna, durumu anlama, tanımlama, bununla mücadele edebilme biçimi, yaşamları üzerindeki etkileri bağlamında verdikleri cevaplar üzerinden ele alınmış ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Bu bağlamda çalışma katılımcıların ifadelerinin analizi sonucunda 4 ana tema oluşturulmuş ve bu temalar 10 kategoriye ayrılmıştır. Kadınlar programda çocukluk dönemlerinde anlamadıkları ve anlamladıramadıkları bir cinsel istimara maruz kalmışlardır. Çalışmanın sonucunda öne çıkan noktalar; aile içi cinsel istismarı failler tarafından “oyun” olarak tanımlandığı, “bir sır olarak” saklandığı, mağdurları kendilerini suçlamaya/aşağılamaya ittiği, istismarla baş etmede yalnız bırakıldıklarıdır. Korku ve baskı yaşanan ensesti perdelemenin en kullanışlı yolu olarak kullanılırken, ensesti birer çocuk olarak deneyimleyen kadınları, geleceklerini yaşanan travmanın ayrıntılarında yitirmiş gözlemlenmiştir.

Family, although being a phenomenon present in almost all societies throughout history, is fundamentally a social institution based on love and trust. Defined as a social institution providing its members with love, trust, and a sense of belonging, family, also described as a secure space, can harbor various crimes and human rights violations. Therefore, rather than approaching the concept of family in its most ideal form, it should be approached considering how safe the individuals living within the family are. Despite being expected to be the safest spaces for its members, the family institution can sometimes turn into places where traumas of children, women, the elderly, and people with disabilities are concealed. Therefore, laws and the level of awareness in society regarding the family institution need to be high. Like many disadvantaged groups, children and women become the subjects of abuse within this institution, and a magical silence can overshadow the abuse, hiding it from view. Incest, especially incest against children, is one of the significant social issues that poses a risk in all societies. Being a form of domestic violence with low visibility, it has been selected as the subject of the study. Given that incest, a sexual abuse/violence within the family that perpetrators try to conceal with threats and violence, primarily affects girls, women who experienced childhood sexual abuse, including in their narratives childhood sexual abuse, were included in the study. Boys who experienced sexual abuse within the family during childhood were not included in the study. Therefore, the study focuses on women who experienced abuse during childhood. While the universe of the research constitutes the Catharsis program, the sample consists of women who participated in the Catharsis program hosted by Clinical Psychologist Gökhan Çınar and who experienced childhood sexual abuse within the family between January 1, 2020, and December 25, 2023. The study evaluated 10 programs. These programs are where women who evaluate the effects of the incest they experienced during their childhood on their lives from their own perspectives participate. The study analyzed the responses of the participants to the program host, their understanding of the situation, definition, ways of coping with it, and the effects on their lives and subjected them to content analysis. In this context, four main themes were identified through the analysis of participants' statements, and these themes were further divided into 10 categories. Women in the program experienced sexual abuse during their childhood, which they did not understand and could not interpret. The prominent points emerged from the study are that incest within the family is defined by perpetrators as a "game," kept as "a secret," which pushes victims to blame/condemn themselves and leaves them alone in dealing with the abuse. While fear and pressure are used as the most convenient way to conceal incest, women who experienced incest as children were observed to lose their futures in the details of the trauma they experienced.