Yıkım Sonrası Restorasyon ve Rekonstrüksiyon Uygulaması: Geleneksel Bir Diyarbakır Evi Örneği

Diyarbakır Sur ilçesindeki Suriçi Bölgesi diye tabir edilen kentsel sit alını dokusu, gerek kırsaldan kente göçün etkileri gerek bazı toplumsal olayların etkisiyle hasar görmüştür. 2016 yılında tarihi Suriçi Bölgesi’nde kamuoyunda “Hendek Olayları” olarak bilinen toplumsal olaylar yaşanmıştır. Tescilli birçok idari, kültürel, dini ve ticari yapı ile çok sayıda sivil mimarlık örneğinin bulunduğu alanda meydana gelen bu risk unsuru, çok sayıda kültür varlığını tehdit ederek zarar vermiştir. Bölgede yer alan sivil mimari örneklerinin de bu olaylardan etkilendiği gözlemlenebilmektedir. Makaleye konu olan tescilli kültür mirası olayların gerçekleştiği bu bölgede yer almaktadır. Kısmen hasar alan ve ihtiyaçlar doğrultusunda çeşitli değişiklere uğrayan çalışma konusu geleneksel Diyarbakır konutu, olaylar başlamadan önce kafeterya olarak işlev görmektedir. Makalede hem hazırlık aşamaları hem de sahada gerçekleşen koruma çalışmaları ele alınmıştır. Çalışmada Suriçi Bölgesi’nin güneydoğu kısmında 382 ada 28-29 parselde yer alan tescilli kültür mirasının, koruma uygulamalarına odaklanılmış, yapılan restorasyon ve rekonstrüksiyon uygulamaları, korumacı bir bakış açısıyla gözlemlenmiş ve gerçekleştirilen çalışmalar hakkında detaylı bilgiler paylaşılmıştır.

The historic urban landsacape of Suriçi, referred to as the Sur District in Diyarbakır, has been damaged due to both the effects of rural to urban migration and certain social events. In 2016, the historic urban landsacape of Suriçi District witnessed social events known as the "Hendek Olayları" in the public eye. This risk factor, occurring in an area with numerous registered administrative, cultural, religious, and commercial structures, as well as many examples of civilian architecture, has threatened and caused damage to numerous cultural assets. Observations indicate that civilian architectural examples in the region were also affected by these events. The registered cultural heritage, which is the subject of the article, is located in this area where the events took place. The traditional Diyarbakır house, which is the subject of the study, partially damaged and subject to various changes according to needs, was functioning as a café before the events began. The article discusses both the preparatory stages and the conservation efforts carried out in the field. The conservation practices of the registered cultural heritage located in Parcel 28-29 of Plot 382 in the southeastern part of the Suriçi District have been focused on in the study. Restoration practices, observed from a conservationist perspective, have been examined, and detailed information about the conducted works has been shared.