Göç Politikalarına Yerelden Bir Bakış: Gaziantep Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, Paul Sabatier ve Daniel Mazmanian tarafından geliştirilen “uygulama teorisi”ne odaklanarak, Gaziantep’te Suriyeli mültecilere yönelik göç politikalarının nasıl şekillendiğini ve yerel yönetimlerin politika uygulamasındaki rolünü irdelemeyi hedeflemiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemine göre yürütülmüştür. Çalışmanın verileri, Gaziantep’te 32 Suriyeli mülteci ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Şahinbey Belediyesi ve Şehitkamil Belediyesi’nin ilgili birimleri ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakatlara dayanmaktadır. Politika uygulamasında yerel yönetimler, geçicilik ve kalıcılık tartışmaları, sivil toplum ve kurumlar arası işbirliği ve entegrasyon bağlamlarında üç temaya ayrılarak ele alınmıştır. Çalışmanın temel argümanı, Türkiye’de göç politikaları büyük ölçüde merkezi yönetim tarafından belirlenmekte iken, Gaziantep’te politikanın yerel düzey bürokratların etkisiyle dönüşerek yeniden ve aşağıdan yukarı doğru şekillendiği yönündedir.

Anahtar Kelimeler

• Göç
• Politika Uygulaması
• Aşağıdan Yukarıya Yaklaşım
• Yerel Yönetimler
• Gaziantep BŞB

A Local View of Immigration Policies: The Case of Gaziantep

Öz

Bu çalışma, Paul Sabatier ve Daniel Mazmanian tarafından geliştirilen “uygulama teorisi”ne odaklanarak, Gaziantep’te Suriyeli mültecilere yönelik göç politikalarının nasıl şekillendiğini ve yerel yönetimlerin politika uygulamasındaki rolünü irdelemeyi hedeflemiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemine göre yürütülmüştür. Çalışmanın verileri, Gaziantep’te 32 Suriyeli mülteci ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Şahinbey Belediyesi ve Şehitkamil Belediyesi’nin ilgili birimleri ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakatlara dayanmaktadır. Politika uygulamasında yerel yönetimler, geçicilik ve kalıcılık tartışmaları, sivil toplum ve kurumlar arası işbirliği ve entegrasyon bağlamlarında üç temaya ayrılarak ele alınmıştır. Çalışmanın temel argümanı, Türkiye’de göç politikaları büyük ölçüde merkezi yönetim tarafından belirlenmekte iken, Gaziantep’te politikanın yerel düzey bürokratların etkisiyle dönüşerek yeniden ve aşağıdan yukarı doğru şekillendiği yönündedir.

Anahtar Kelimeler

• Migration
• Policy Implementation
• Top Down Theory
• Local Governments
• Gaziantep Municipality

Kaynakça

1. Ager A., Strang A.(2008), Understanding Integration:A Conceptual Framework, Journal of Refugee Studies, Vol.21,No:2,Oxford University Press, ss:166-191
2. Alvanoğlu S., Ateş.H.(2020), Yerel Yönetimlerin Mültecilere Yönelik Yenilikçi Uygulamaları:Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Örneği, TESAM Akademi, Journal of TESAM Academy, ISSN:2148-2462,Cilt 7(2), 375-400
3. Anderson J.E. (2003), Public Policymaking, Fifth Edition, Texas A&M University, Houghton Mifflin Company, Boston, Newyork
4. Beegom B.R.K.(2023), Syrian Forced Migration and Social Cohesion Process İn Türkiye, Journal of Sociological Context,4(2),173-181, https://doi.org/10.52108/2757-5942.4.2.5,Erişim tarihi:01.03.2025 Cerna L. (2013), The Nature of Policy Change and Implementation, A Review of Different Theoretical Approaches, Organization for Economic Cooperation and Development, 2013, https://www.luciecerna.com/uploads/5/1/2/5/5125288/the_nature_of_policy_change_and_implementation.pdf, Erişim tarihi:10.10.2024
5. Danış D.(2018), Türkiye’de Kent Mültecileri ve Misafirperverlik, TESEV İyi Yönetişim Tartışmaları, https://www.tesev.org.tr/wpcontent/uploads/rapor_Turkiyede.Kent_.Multecileri.ve_.Misafirperverlik.Didem_.Danis_.pdf,Erişim tarihi:15.07.2024
6. Danış D.&Dikmen H.(2022), Türkiye’de göçmen ve mülteci entegrasyonu, politikalar, uygulamalar ve zorluklar. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Türkiye’nin Göç Siyaseti özel Sayısı, 21(Özel Sayı), doi:10.46928/iticusbe.1106715,24-45
7. Danış D., Şenol Sert D., (2009), “Göçü Yerelden Yönetmek: Belediyeler”(Çevrimiçi), Saha, Yurttaşlık Derneği, Dört Aylık Süreli Yayın, https://hyd.org.tr/attachments/article/718/saha6.pdf, 05.05.2019, ss.56-63
8. Erdoğan M.(2019), Syrian Refugees in Turkey: Konrad Adenauer Stıftung, September, https://www.kas.de/documents/283907/7339115/Syrian+Refugees+in+Turkey.pdf,Erişim tarihi:05.02.2020

9. Erdoğan M.(2017), “Kopuş”tan “Uyum”a Kent Mültecileri, Suriyeli Mülteciler ve Belediyelerin Süreç Yönetimi:İstanbul Örneği, Marmara Belediyeler Birliği Kültür Yayınları, https://www.marmara.gov.tr/UserFiles/Attachments/2017/05/09/2a50f712-6413-489f-9deb-56dc52de7264.pdf,Erişim tarihi:15.02.2025
10. Erdoğan M.(2023), Suriyeliler Barometresi, Suriyelilerle Uyum İçinde Yaşamanın Çerçevesi”,SB 2022, https://www.unhcr.org/tr/haberler-ve-bilgilendirme/yayinlar, Erişim tarihi:26.02.2025
11. Erdoğan M.M,Kirişçi K.,Uysal G., (2021), Improving Syrian Refugee Inclusion in the Turkish Economy, How Can International Community Help?, World Refugee&Migration Council Research Report, September 2021, IGAM Academy
12. Gaziantep Valiliği (2024), Gaziantep İlinin İdari Tarihçesi ve Günümüzdeki İdari Yapısı, http://www.gaziantep.gov.tr/gaziantep-tarihi, Erişim tarihi:27.12.2024
13. Gaziantep Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2024), Gaziantep Tarihi, https://gaziantep.ktb.gov.tr/TR-52292/tarihce.html, Erişim tarihi:28.12.2024
14. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (2024), Geçici Koruma, https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638, Erişim tarihi: 12.07.2024
15. Göç İdaresi Başkanlığı (2014), “Geçici Koruma Yönetmeliği”(Çevrimiçi), Yayımlandığı Resmi GazeteninTarihi:22.10.2014,https://www.goc.gov.tr/kurumlar/goc.gov.tr/evraklar/mevzuat/Gecici-Koruma.pdf, Erişim Tarihi: 26.02.2025
16. INTPOL (2006), “Integration and Integration Policies” (Çevrimiçi), European Forum For Migration Studies, IMISCOE Network Feasibility Study, Director: Friedrich Heckmann,https://www.efms.unibamberg.de/pdf/INTPOL%20Final%20Paper.pdf,Erişim tarihi:15.10.2024
17. İçduygu A., Osseiran S.(2022), Syrian Refugees in Istanbul and Gaziantep:Comparative Findings on Settlement, Livelihood and Support, CMI Insight, 2022:01
18. İçduygu A.,Şimşek D.(2016), Syrian Refugees in Turkey:Towards Integration Policies, Turkish Policy Quaterly,Volume 15,Number 3, http://turkishpolicy.com/files/articlepdf/syrian-refugees-in-turkey-towards-integration-policies_en_2781.pdf, ss.56-69, Erişim tarihi:26.02.2025
19. İçduygu, A., Demiryontar, B. (2022), Türkiye’de devlet ve Suriyeli mülteciler: çelişkili politikalar ve araçsal rasyonellik. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Türkiye’nin Göç Siyaseti Özel Sayısı, 21(Özel Sayı), 316-334. doi:10.46928/iticusbe.1182299
20. Kaptı A., Alaç A.E.(2015), “Kamu Politikalarının Uygulama Aşaması”, Kamu Politikası, Kuram ve Uygulama, Der: Mete Yıldız ve Mehmet Zahid Sobacı, Adres Yayınları/36, ss:228-243
21. Kaya A.(2022) Türkiye’de entegrasyon tartışmaları: Aktörler ve Rolleri: İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Türkiye’nin Göç Siyaseti Özel Sayısı, 21(Özel Sayı), 335-359, doi:10.46928/iticusbe.1194893
22. Khan A.R. (2016), ,Policy Implementation,Some Aspects and Issues,Journal of Community Positive Practices,XVI(3),2016,3-12,Policy Impelementation 2
23. Lipsky M.(2010), Street Level Bureaucracy,Dilemmas of the Individual in Public Services,Russel Sage Foundation,NewYork, Genişletilmiş Baskı, https://doi.org/10.1177%2F107808747100600401, Erişim tarihi: 04.08.2024
24. Mazmanian D.,Sabatier,(1983), Impelementation and Public Policy with a new Postscript (çevrimiçi), UniversityPressAmerica, http://www.des.ucdavis.edu/Faculty/Sabatier/mazmaniansabatier.pdf,Erişim tarihi:02.08.2024
25. Merriam Webster Sözlük (2024), Implementation, www.merriam-webster.com, Erişim tarihi:05.10.2024
26. Mthethwa R.M.(2012), Critical Dimensions For Policy Implementation, African Journal of Public Affairs, Vol.5,Number:2, pp.36-47
27. OECD 2020 “Toward Sound Policy Implementation” in Policy Framework On Sound Public Governance, Baseline Features of Governments that Work Well, OECD Publishing, Paris, DOI: https://doi.org/10.1787/199487f6-en, Erişim tarihi: 01.06.2024
28. O’Toole, L. J.Jr. (2000), Research on Policy Implementation: Assessment and Prospects, Journal of Public Administration Research and Theory,J-PART 10(2000):2, 263-288, Policy Implementation 3
29. Pülz H.,Treib O.(2006), “Implementing Public Policy,Handbook of Public Policy Analysis, Theory, Politics and Methods” (Çevrimiçi), Ed. Frank Fischer, Gerald J.Miller, Mara S. Sidney, CRS Press, Public Administration and Public Policy, 125, https://epdf.pub/handbook-of-public-policy-analysis-theory-politics-andmethods- public-administra.html, ss.89-107, Erişim tarihi:02.06.2024
30. Sabatier P.A. (1986) , “Top-Down and Bottom Up Approaches to Implementation Research: A Critical Analysis and Suggested Synthesis” (Çevrimiçi), Journal of Public Policy, No:1,Vol:6,ss:21-48
31. Signe L. (2019), Policy Implementation,A synthesis of the Study of Policy Implementation and the Causes of Policy Failure,PP-17/03,OCP Policy Center,Policy Paper
32. Smith T.B. (2019), “The Policy İmplementation Process”,(Çevrimiçi), Journal of Innovation and Entrepreneurship, Policy Sciences 4, pp,197-209, Elsevier Scientific Publishing Company
33. Thomann E.,Van Engen N.,Tummers L.(2018), The Necessity of Discretion: A Behavioral Evaluation of Bottom Up Implementation Theory, Journal of Public Administration Research and Theory, doi:10.1093/jopart/muy024Oxford, 583-601
34. TÜİK (2023), Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2023-49684, Erişim tarihi:27.12.2024
35. United Nations (2025), %68 of the world population projected to live in urban areas by 2050, says UN, https://www.un.org/uk/desa/68-world-population-projected-live-urban-areas-2050-says-un, Erişim tarihi:27.02.2025 UNHCR, Registered Syrian Refugees, https://data.unhcr.org/en/situations/syria/location/113, Erişim tarihi: 12.07.2024
36. USAID (2001) Policy Implementation What USAID Has Learned, Center for Democracy and Governance,Bureau For Global programs, Field Support and Research,U.S.Agency for International Development, Washington DC, Policy Implementation 1 https://www.youtube.com/watch?v=Y8jYNq4AqdI&ab_channel=StanfordCDDRL, Erişim tarihi:06.20.2020
37. Yıldırım M.(2010), “Kamu Yönetiminde Takdir Yetkisi: Geleneksel ve Yeni Kamu Yönetimi Arasında Karşılaştırmalı Bir İnceleme”, Uluslar arası İnsan Bilimleri Dergisi, Cilt:7, Sayı:2