Göç Politikalarına Yerelden Bir Bakış: Gaziantep Üzerine Bir Değerlendirme

Yıl 2025, Cilt: 18 Sayı: 4, 1938 - 1960, 15.07.2025

Sönmez Alvanoğlu Yolcu

https://doi.org/10.35674/kent.1616787

Öz

Bu çalışma, Paul Sabatier ve Daniel Mazmanian tarafından geliştirilen “uygulama teorisi”ne odaklanarak, Gaziantep’te Suriyeli mültecilere yönelik göç politikalarının nasıl şekillendiğini ve yerel yönetimlerin politika uygulamasındaki rolünü irdelemeyi hedeflemiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemine göre yürütülmüştür. Çalışmanın verileri, Gaziantep’te 32 Suriyeli mülteci ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Şahinbey Belediyesi ve Şehitkamil Belediyesi’nin ilgili birimleri ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakatlara dayanmaktadır. Politika uygulamasında yerel yönetimler, geçicilik ve kalıcılık tartışmaları, sivil toplum ve kurumlar arası işbirliği ve entegrasyon bağlamlarında üç temaya ayrılarak ele alınmıştır. Çalışmanın temel argümanı, Türkiye’de göç politikaları büyük ölçüde merkezi yönetim tarafından belirlenmekte iken, Gaziantep’te politikanın yerel düzey bürokratların etkisiyle dönüşerek yeniden ve aşağıdan yukarı doğru şekillendiği yönündedir.

Anahtar Kelimeler

Göç , Politika Uygulaması , Aşağıdan Yukarıya Yaklaşım , Yerel Yönetimler , Gaziantep BŞB

A Local View of Immigration Policies: The Case of Gaziantep

Öz

Bu çalışma, Paul Sabatier ve Daniel Mazmanian tarafından geliştirilen “uygulama teorisi”ne odaklanarak, Gaziantep’te Suriyeli mültecilere yönelik göç politikalarının nasıl şekillendiğini ve yerel yönetimlerin politika uygulamasındaki rolünü irdelemeyi hedeflemiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemine göre yürütülmüştür. Çalışmanın verileri, Gaziantep’te 32 Suriyeli mülteci ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Şahinbey Belediyesi ve Şehitkamil Belediyesi’nin ilgili birimleri ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakatlara dayanmaktadır. Politika uygulamasında yerel yönetimler, geçicilik ve kalıcılık tartışmaları, sivil toplum ve kurumlar arası işbirliği ve entegrasyon bağlamlarında üç temaya ayrılarak ele alınmıştır. Çalışmanın temel argümanı, Türkiye’de göç politikaları büyük ölçüde merkezi yönetim tarafından belirlenmekte iken, Gaziantep’te politikanın yerel düzey bürokratların etkisiyle dönüşerek yeniden ve aşağıdan yukarı doğru şekillendiği yönündedir.

Anahtar Kelimeler

Migration , Policy Implementation , Top Down Theory , Local Governments , Gaziantep Municipality

Kaynakça

• Ager A., Strang A.(2008), Understanding Integration:A Conceptual Framework, Journal of Refugee Studies, Vol.21,No:2,Oxford University Press, ss:166-191
• Alvanoğlu S., Ateş.H.(2020), Yerel Yönetimlerin Mültecilere Yönelik Yenilikçi Uygulamaları:Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Örneği, TESAM Akademi, Journal of TESAM Academy, ISSN:2148-2462,Cilt 7(2), 375-400
• Anderson J.E. (2003), Public Policymaking, Fifth Edition, Texas A&M University, Houghton Mifflin Company, Boston, Newyork
• Beegom B.R.K.(2023), Syrian Forced Migration and Social Cohesion Process İn Türkiye, Journal of Sociological Context,4(2),173-181, https://doi.org/10.52108/2757-5942.4.2.5,Erişim tarihi:01.03.2025 Cerna L. (2013), The Nature of Policy Change and Implementation, A Review of Different Theoretical Approaches, Organization for Economic Cooperation and Development, 2013, https://www.luciecerna.com/uploads/5/1/2/5/5125288/the_nature_of_policy_change_and_implementation.pdf, Erişim tarihi:10.10.2024
• Danış D.(2018), Türkiye’de Kent Mültecileri ve Misafirperverlik, TESEV İyi Yönetişim Tartışmaları, https://www.tesev.org.tr/wpcontent/uploads/rapor_Turkiyede.Kent_.Multecileri.ve_.Misafirperverlik.Didem_.Danis_.pdf,Erişim tarihi:15.07.2024
• Danış D.&Dikmen H.(2022), Türkiye’de göçmen ve mülteci entegrasyonu, politikalar, uygulamalar ve zorluklar. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Türkiye’nin Göç Siyaseti özel Sayısı, 21(Özel Sayı), doi:10.46928/iticusbe.1106715,24-45
• Danış D., Şenol Sert D., (2009), “Göçü Yerelden Yönetmek: Belediyeler”(Çevrimiçi), Saha, Yurttaşlık Derneği, Dört Aylık Süreli Yayın, https://hyd.org.tr/attachments/article/718/saha6.pdf, 05.05.2019, ss.56-63
• Erdoğan M.(2019), Syrian Refugees in Turkey: Konrad Adenauer Stıftung, September, https://www.kas.de/documents/283907/7339115/Syrian+Refugees+in+Turkey.pdf,Erişim tarihi:05.02.2020
• Erdoğan M.(2017), “Kopuş”tan “Uyum”a Kent Mültecileri, Suriyeli Mülteciler ve Belediyelerin Süreç Yönetimi:İstanbul Örneği, Marmara Belediyeler Birliği Kültür Yayınları, https://www.marmara.gov.tr/UserFiles/Attachments/2017/05/09/2a50f712-6413-489f-9deb-56dc52de7264.pdf,Erişim tarihi:15.02.2025
• Erdoğan M.(2023), Suriyeliler Barometresi, Suriyelilerle Uyum İçinde Yaşamanın Çerçevesi”,SB 2022, https://www.unhcr.org/tr/haberler-ve-bilgilendirme/yayinlar, Erişim tarihi:26.02.2025
• Erdoğan M.M,Kirişçi K.,Uysal G., (2021), Improving Syrian Refugee Inclusion in the Turkish Economy, How Can International Community Help?, World Refugee&Migration Council Research Report, September 2021, IGAM Academy
• Gaziantep Valiliği (2024), Gaziantep İlinin İdari Tarihçesi ve Günümüzdeki İdari Yapısı, http://www.gaziantep.gov.tr/gaziantep-tarihi, Erişim tarihi:27.12.2024
• Gaziantep Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2024), Gaziantep Tarihi, https://gaziantep.ktb.gov.tr/TR-52292/tarihce.html, Erişim tarihi:28.12.2024
• Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (2024), Geçici Koruma, https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638, Erişim tarihi: 12.07.2024
• Göç İdaresi Başkanlığı (2014), “Geçici Koruma Yönetmeliği”(Çevrimiçi), Yayımlandığı Resmi GazeteninTarihi:22.10.2014,https://www.goc.gov.tr/kurumlar/goc.gov.tr/evraklar/mevzuat/Gecici-Koruma.pdf, Erişim Tarihi: 26.02.2025
• INTPOL (2006), “Integration and Integration Policies” (Çevrimiçi), European Forum For Migration Studies, IMISCOE Network Feasibility Study, Director: Friedrich Heckmann,https://www.efms.unibamberg.de/pdf/INTPOL%20Final%20Paper.pdf,Erişim tarihi:15.10.2024
• İçduygu A., Osseiran S.(2022), Syrian Refugees in Istanbul and Gaziantep:Comparative Findings on Settlement, Livelihood and Support, CMI Insight, 2022:01
• İçduygu A.,Şimşek D.(2016), Syrian Refugees in Turkey:Towards Integration Policies, Turkish Policy Quaterly,Volume 15,Number 3, http://turkishpolicy.com/files/articlepdf/syrian-refugees-in-turkey-towards-integration-policies_en_2781.pdf, ss.56-69, Erişim tarihi:26.02.2025
• İçduygu, A., Demiryontar, B. (2022), Türkiye’de devlet ve Suriyeli mülteciler: çelişkili politikalar ve araçsal rasyonellik. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Türkiye’nin Göç Siyaseti Özel Sayısı, 21(Özel Sayı), 316-334. doi:10.46928/iticusbe.1182299
• Kaptı A., Alaç A.E.(2015), “Kamu Politikalarının Uygulama Aşaması”, Kamu Politikası, Kuram ve Uygulama, Der: Mete Yıldız ve Mehmet Zahid Sobacı, Adres Yayınları/36, ss:228-243
• Kaya A.(2022) Türkiye’de entegrasyon tartışmaları: Aktörler ve Rolleri: İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Türkiye’nin Göç Siyaseti Özel Sayısı, 21(Özel Sayı), 335-359, doi:10.46928/iticusbe.1194893
• Khan A.R. (2016), ,Policy Implementation,Some Aspects and Issues,Journal of Community Positive Practices,XVI(3),2016,3-12,Policy Impelementation 2
• Lipsky M.(2010), Street Level Bureaucracy,Dilemmas of the Individual in Public Services,Russel Sage Foundation,NewYork, Genişletilmiş Baskı, https://doi.org/10.1177%2F107808747100600401, Erişim tarihi: 04.08.2024
• Mazmanian D.,Sabatier,(1983), Impelementation and Public Policy with a new Postscript (çevrimiçi), UniversityPressAmerica, http://www.des.ucdavis.edu/Faculty/Sabatier/mazmaniansabatier.pdf,Erişim tarihi:02.08.2024
• Merriam Webster Sözlük (2024), Implementation, www.merriam-webster.com, Erişim tarihi:05.10.2024
• Mthethwa R.M.(2012), Critical Dimensions For Policy Implementation, African Journal of Public Affairs, Vol.5,Number:2, pp.36-47
• OECD 2020 “Toward Sound Policy Implementation” in Policy Framework On Sound Public Governance, Baseline Features of Governments that Work Well, OECD Publishing, Paris, DOI: https://doi.org/10.1787/199487f6-en, Erişim tarihi: 01.06.2024
• O’Toole, L. J.Jr. (2000), Research on Policy Implementation: Assessment and Prospects, Journal of Public Administration Research and Theory,J-PART 10(2000):2, 263-288, Policy Implementation 3
• Pülz H.,Treib O.(2006), “Implementing Public Policy,Handbook of Public Policy Analysis, Theory, Politics and Methods” (Çevrimiçi), Ed. Frank Fischer, Gerald J.Miller, Mara S. Sidney, CRS Press, Public Administration and Public Policy, 125, https://epdf.pub/handbook-of-public-policy-analysis-theory-politics-andmethods- public-administra.html, ss.89-107, Erişim tarihi:02.06.2024
• Sabatier P.A. (1986) , “Top-Down and Bottom Up Approaches to Implementation Research: A Critical Analysis and Suggested Synthesis” (Çevrimiçi), Journal of Public Policy, No:1,Vol:6,ss:21-48
• Signe L. (2019), Policy Implementation,A synthesis of the Study of Policy Implementation and the Causes of Policy Failure,PP-17/03,OCP Policy Center,Policy Paper
• Smith T.B. (2019), “The Policy İmplementation Process”,(Çevrimiçi), Journal of Innovation and Entrepreneurship, Policy Sciences 4, pp,197-209, Elsevier Scientific Publishing Company
• Thomann E.,Van Engen N.,Tummers L.(2018), The Necessity of Discretion: A Behavioral Evaluation of Bottom Up Implementation Theory, Journal of Public Administration Research and Theory, doi:10.1093/jopart/muy024Oxford, 583-601
• TÜİK (2023), Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2023-49684, Erişim tarihi:27.12.2024
• United Nations (2025), %68 of the world population projected to live in urban areas by 2050, says UN, https://www.un.org/uk/desa/68-world-population-projected-live-urban-areas-2050-says-un, Erişim tarihi:27.02.2025 UNHCR, Registered Syrian Refugees, https://data.unhcr.org/en/situations/syria/location/113, Erişim tarihi: 12.07.2024
• USAID (2001) Policy Implementation What USAID Has Learned, Center for Democracy and Governance,Bureau For Global programs, Field Support and Research,U.S.Agency for International Development, Washington DC, Policy Implementation 1 https://www.youtube.com/watch?v=Y8jYNq4AqdI&ab_channel=StanfordCDDRL, Erişim tarihi:06.20.2020
• Yıldırım M.(2010), “Kamu Yönetiminde Takdir Yetkisi: Geleneksel ve Yeni Kamu Yönetimi Arasında Karşılaştırmalı Bir İnceleme”, Uluslar arası İnsan Bilimleri Dergisi, Cilt:7, Sayı:2