Tarihi Bölgelerde Kültürel Turizm Rotalarının Belirlenmesi: Tarihi Harput Yerleşkesi Örneği

Öz

Kültürel miras; toplumların tarihsel geçmişini ve kimliğini yansıtan, bu değerlerin gelecek nesillere aktarılmasını temin eden somut ve somut olmayan ögelerden oluşmaktadır. Kültürel miras ile turizm arasındaki etkileşim ise miras varlıklarının turizm ürünü olarak kullanılması yoluyla ekonomik ve sosyo-kültürel gelişimi teşvik etmektedir. Ayrıca bu varlıkların korunması ve sürdürülebilirliğine yönelik yatırımların yapılmasına da imkân tanımaktadır. Kültürel miras turizmi, bireylerin kültürel varlıkları keşfederek, konu ile ilgili farkındalıklarını ve bilgi düzeylerini artırmalarını sağlamaktadır. Bu bağlamda çalışmada, doğal, tarihi ve kültürel miras değerlerine sahip olan tarihi Harput’un, kültürel miras turizmi için en uygun destinasyon noktaları ve rotalarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Alan çalışması olarak 2018 yılı itibarıyla UNESCO Geçici Miras Listesi’ne dâhil edilen, bölgenin en önemli kültürel miras alanları arasında yer alan, turizm açısından ise önemli bir cazibe merkezi olan Tarihi Harput Bölgesi seçilmiştir. Belirlenen bölgede turistlerin en kısa ve kolay rota ile tüm kültürel miras alanlarını gezerek aynı noktaya dönmelerini sağlanması için güzergâhlar oluşturulmuştur. Bu kapsamda turistlerin yapıları gezerken en kısa gezi rotalarının hesaplanmasında en yakın komşu algoritması yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada turistlerin, belirlenen 11 destinasyon noktasından her biri için izlemesi gereken en kısa güzergahları ve toplam mesafeleri hesaplanmıştır. Sonuç olarak Tarihi Harput Bölgesi özelinde kültürel miras turizmi için en iyi gezi rotaları belirlenerek önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kültürel Miras
• Miras Turizmi (Kültürel Turizm)
• Turizm Rotası
• Harput
• En Yakın Komşu Algoritması

Determination of Cultural Tourism Routes in Historical Regions: The Example of Historical Harput Campus

Öz

Cultural heritage consists of tangible and intangible elements that reflect the historical past and identity of societies, ensuring the transmission of these values to future generations. The interaction between cultural heritage and tourism promotes economic and socio-cultural development through the use of heritage assets as tourism products. It also allows for investments in preservation and sustainability of these assets. Cultural heritage tourism enables individuals to increase their awareness and knowledge levels by discovering cultural assets. Within this framework, this study aims to determine the most suitable destination points and routes for cultural heritage tourism in historical Harput, which possesses natural, historical, and cultural heritage values. The Historical Harput Region, which was included in UNESCO Tentative Heritage List in 2018, is among the most important cultural heritage sites in region and is a significant tourist attraction. Routes were created in the selected region to allow tourists to visit all cultural heritage sites and return to same point via the shortest and easiest route. In this context, the nearest neighbor algorithm method was used to calculate the shortest travel routes for tourists while visiting the structures. The study calculated the shortest routes and total distances that tourists should follow for each of the 11 designated destination points. As a result, the best travel routes for cultural heritage tourism, specifically in Historical Harput Region, were determined and recommendations were made

Anahtar Kelimeler

• Cultural Heritage
• Heritage Tourism (Cultural Tourism)
• Tourism Route
• Harput
• Nearest Neighbor Algorithm

Kaynakça

1. Acıelma, B., & Güngör, Ş. (2021). Kültürel mirasın korunması ve turizm ilişkisi bağlamında Altınköy Açık Hava Müzesi. Kültürel Miras Araştırmaları, 2 (2), ss.72-77.
2. Akın, T., & Gül, A. (2020). Isparta-Atabey Yöresinin Ekoturizm Potansiyeli ve Turizm Rotalarının Belirlenmesi. Journal of Architectural Sciences and Applications, 5(2), ss. 221-240. https://doi.org/10.30785/mbud.793234
3. Akkuş, O., & Güneş, G. (2016). Mersin Aydıncık İlçesi ve Çevresinin Kültür Turizmi Potansiyeli Açısından Değerlendirilmesi. AİBÜ Sosyal Billimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 16:7398.
4. Aladeddinoğlu, F., & Yıldız, M. Z. (2007). Türkiye’de kültür turizmi ve algılanışı. İCANAS, 38, ss. 1-10.
5. Aladağ, M. T., & Ata, A. Y. (2024). Destinasyon Yönetimine Bölge Temelli Yaklaşım: "Fırat’ı Keşfet" Örneği. Research Studies Anatolia Journal, 7(3), ss. 263-300. https://doi.org/10.33723/rs.1491770
6. Aliağaoğlu, A. (2004). Sosyo-kültürel miras turizmi ve Türkiye’den örnekler. Coğrafi Bilimler Dergisi, 2(2), ss. 50-64.
7. Alkış, S., & Oğuzoğlu, Y. (2005). İlköğretim Öğrencilerinin Tarihi Çevre Bilgisinin Değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, VIII (1), ss. 23-46.
8. Altınay Ö. M. (2023). Kültür Rotaları ve Rota Geliştirme Süreci: Menteşe Kentsel Sit Alanı Kültür Rotalarının Geliştirilmesi. Kent Akademisi, 16(4), ss. 2553-2578. https://doi.org/10.35674/kent.1229810

9. Arı, Y. (2005). Amerikan Kültürel Coğrafyasında Peyzaj Kavramı. Doğu Coğrafya Dergisi, 13 (1), ss. 311- 340.
10. Aşan, Ö. (2023). Kültürel çevre korumada bir yöntem olarak ekomüzeler: Elâzığ, Harput örneği [Doktora tezi, Fırat Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
11. Biggs, N., Lloyd, E. K., & Wilson, R. J. (1986). Graph Theory, 1736-1936. Clarendon Press. https://books.google.com.tr/books?id=XqYTk0sXmpoC
12. Boniface, P., & Fowler, P.J. (1993). Heritage and Tourism in ‘the global village’, Routledge, London.
13. ÇEKÜL. (2025). Geçmişin Derinlerinde: Harput, Erişim tarihi: 12 Kasım 2025, Erişim adresi: https://www.cekulvakfi.org.tr/haber/gecmisin-derinlerinde-harput.
14. Çelik, U. (2020). Coğrafi Bilgi Sistemleri Kapsamında Akıllı Ulaşım Sistemlerinde Asimetrik Gezgin Satıcı Problemine R Programlama Dili TSP, MAPSAPI ve LEAFLET Paketleri ile Çözüm Yaklaşımı. Akıllı Ulaşım Sistemleri Ve Uygulamaları Dergisi, 3(2), ss. 168-175.
15. Çetinkaya, E. (2014). Harput Kalesi Ve Yakın Çevresinin Peyzaj Mimarlığı Açısından İncelenmesi [Yüksek Lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
16. Danık, E. (1997). “Harput Kalesi”, Vakıflar Dergisi, XXVI, ss.313-334.
17. Danık, E. (2001). Ortaçağ’da Harput, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
18. Doğan, M. (2018). Turizm-Sürdürülebilirlik ve Çevre. E. Duran ve Ö. Sertkaya Doğan (Ed.), Türkiye Turizm Coğrafyası içinde (ss. 21-44.). Çanakkale: Paradigma Akademi.
19. Doğaner, S. (2020). Türkiye Turizm Coğrafyası Literatür İncelemesi. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 17(34), ss. 441-476.
20. Durusoy, E. (2003). Geçmişten Geleceğe Bir Yol Olarak Kültürel Rota, TMMOB Şehir Plancıları Odası Haber Bulteni, ss.15-20.
21. Emekli, G. (2006). Coğrafya, Kültür Ve Turizm: Kültürel Turizm. Ege Coğrafya Dergisi, 15(1-2), ss. 51-59.
22. Emekli, G. (2021). Coğrafya, Turizm, Kültür İlişkilerinin Turizm Coğrafyasına Yansımaları Ve Kültürel Turizm. Ege Coğrafya Dergisi, 30(2), ss. 405-428. https://doi.org/10.51800/ecd.1017209
23. Fredman, M. L., Johnson, D. S., McGeoch, L. A., & Ostheimer, G. (1995). Data structures for traveling salesmen. Journal of Algorithms, 18(3), ss. 432-479.
24. Gül, A., Aydemir, Ç., Gökal, M., & Akın, T. (2020). Cbs Ortamında Kültür Rotalarının Belirlenmesi; Isparta İli Örneği. GSI Journals Serie C: Advancements in Information Sciences and Technologies, 3(2), ss. 1-20.
25. Gülersoy, A. E., & Gülersoy, Ö. (2016). Hitit Başkenti Şapinuva Perspektifinde Ortaköy (Çorum)’ün Doğal, Sosyo-Kültürel Miras Değerleri ve Turizm Potansiyeli. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 15(2), ss. 485-530. https://doi.org/10.21547/jss.256724
26. Güngör, Ş. (2022). Kapadokya Kültür Yolu’nun Alternatif Turizm Rotası Bağlamında Değerlendirilmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(3), ss. 1784-1802. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1140505
27. Harkin, M. (1995). Modernist anthropology and tourism of the authentic. Annals of tourism research, 22(3), ss. 650-670.
28. Harput. ( 2025, January 5). Kiliseler. Erişim tarihi: 10 Kasım 2025, Erişim adresi: https://harput.web.tr/harputun-tarihi-eserleri/harputdaki-kiliseler/
29. Halaç, H., & Benzer, M. (2019). Küçük Yerleşim Yerlerinin Turizme Açılmasında Kültürel Mirasın Rota İle Kurgulanması. Geomatik, 4(1), ss. 23-29. https://doi.org/10.29128/geomatik.438618
30. Halim, A. H. & İsmail, İ., 2019, Combinatorial optimization: comparison of heuristic algorithms in travelling salesman problem. Archives of Computational Methods in Engineering, 26 (2), ss. 367-380.
31. ICOMOS. (2008). ICOMOS Charter on Cultural Routes. Erişim tarihi: 13 Kasım 2025, Erişim adresi: https://www.icomos.org/images/DOCUMENTS/Charters/culturalroutes_e.pdf
32. Karagül, K. (2019). Gezgin Satıcı Problemi İçin Yeni Bir Çözüm Yaklaşımı: TPORT. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi, 21(63), ss. 819-832. https://doi.org/10.21205/deufmd.2019216312
33. Karapınar, E., & Barakazı, M. (2017). Kültürel Miras Turizminin Sürdürülebilir Turizm Açısından Değerlendirilmesi: Göbeklitepe Ören Yeri. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(1), ss. 5-18.
34. Kay, M. (2016). MATLOG: Logistics Engineering Using Matlab. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 4(1), ss. 15-20. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/jesd/issue/20875/224091.
35. Kaynak H. İ., & Karabulut T. (2016), İnanç Turizmi Bağlamında Kentsel Turizm ve Kültürel Turizm: Konya Örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (35), ss. 185-191.
36. Kıraç, M. C. (2019). Harput kentinde Mekansal Organizasyonun irdelenmesi [Yüksek Lisans tezi, Bartın Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
37. Kızıldere, D. (2007). 1980 Sonrası İstanbul’un Tarihi Kent Merkezinde Sosyo-Ekonomik ve Mekânsal Dönüşüm: Talimhane, Beyoğlu Örneği [Yüksek Lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
38. KUDEP. (2019). Elazığ Belediyesi Koruma ve Uygulama ve Denetim Bürosu.
39. Kurtar, C., & Somuncu, M. (2013). Kentsel Kültürel Mirasın Korunması ve Sürdürülebilirliği: Ankara Hamamonu Örneği. Ankara Araştırmaları Dergisi, 1(2), ss. 35-47.
40. Lawler, E. L., Lenstra, J. K., Rinnoy Kan, A.H.G., & Shmoys, D. B. (1986). The Travelling Salesman Problem: A Guided Tour of Combinatorial Optimization, John Wiley&Sons.
41. McKercher, B., & Cros, H. (2002). Cultural Tourism: The Partnership Between Tourism and Cultural Heritage Management. New York: The Haworth Hospitality Press.
42. Nuriyeva, F., & Kızılateş, G. (2016). Gezgin Satıcı Problemi İçin Merkezden Kenarlara Hipersezgisel Yöntem. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 20(2), ss. 319-323. https://doi.org/10.19113/sdufbed.55498
43. Nyaupane, G. P., White, D. D., & Budruk, M. (2006). Motive-Based Tourist Market Segmentation: An Application To Native American Cultural Heritage Sites In Arizona, USA. Journal Of Heritage Tourism, 1(2), ss. 81-99.
44. Orakoğlu, M. (2011). Elazığ’daki Tarihi Yapıların Temel Sistemlerinin İncelenmesi, E-Journal Of New World Sciences Academy, Elazığ.
45. Özdemir, M. Z. D. (2005). Türkiye’de Kültürel Mirasın Korunmasına Kısa Bir Bakış. Planlama, 31, ss. 20-25.
46. Özer, E., & Üstündağ, K. (2021). Kültürel Mirasa Katkı Sağlayan Kültür Rotalarında Yerelin Katılımı ve Sosyo-Ekonomik Kalkınması Üzerine Bir Yaklaşım. Planning, 31(3), ss. 428-447. https://doi.org/10.14744/planlama.2021.90277.
47. Özgüç, N. (1998). Turizm Coğrafyası, Özellikler, Bölgeler. Çantay Kitabevi.
48. Pirselimoğlu Batman, Z., Adıgüzel, E., & Tüzel, F. (2017). Bursa Cumalıkızık Örneği Kırsal Turizm Kullanımları Çerçevesinde Ulaşım Değerlerinin İncelenmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 19(2), ss. 30-39. https://doi.org/10.24011/barofd.347818
49. Richards, G. (2001). Cultural Attractions and European Tourism, In Greg Richards, CABI Publishing, UK.
50. Saygılı R.(2020). Elazığ haritası, http://cografyaharita.com/haritalarim/4l_elazig_ili_haritasi.png
51. Sunguroğlu, İ. (1958). Harput Yolları. Elazığ Kültqür ve tanıtma Vakfı yayınları.
52. Süer, S. (2021). Kültürel Mirasın Turizm Amaçlı Kullanımı: Bergama İlçesi Örneği. Journal of Humanities and Tourism Research, 11(3), ss. 479-502.
53. Şahin, Y., & Kulak, O. (2013). Depo Operasyonlarının Planlanması İçin Genetik Algoritma Esaslı Modeller. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 5(3), ss. 141-153.
54. Şengün, T. (2007). Harput Platosunda Doğal Ortam-İnsan İlişkileri ve Doğal Çevre Planlaması [Doktora tezi, Fırat Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
55. Tangülü, K., & Yıldız, N. (2021). Harput Cimşit Bey Hamamı’nın Yeniden İşlevlendirme Ölçütleri Bağlamında Değerlendirilmesi. International Journal of Innovative Engineering Applications, 5(2), ss. 195-204.
56. Tanoğlu, İ. (2013). Harput Süryani Kadim Ortodoks Meryem Ana Kilisesi’nin Dünü ve Bugünü. Geçmişten geleceğe Harput Sempozyumu, 776-788.
57. Topçu, S. (2014). Tarihi ve Kültürün Bilincin İncelenmesi: Harput Kalesi Örneklemi, NWSA-Education Sciences, 9(2), ss. 99-119.
58. Türker, N., & Yaşar, Z. (2019). Batı Karadeniz Bölümü Antik Kentlerinin Kültürel Miras Turizmi Açısından Değerlendirilmesi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (1), ss. 1-26.
59. UNESCO. (2003). Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage. World Heritage Committee, https://ich.unesco.org/en/convention.
60. UNESCO. (2013). Creative Cities Network Mission Statement. https://en.unesco.org/creative-cities/events/creative-cities-network-annual-meeting-2013-bologna
61. Uzun, C. (2014). 17. Yüzyılda Harput Ulu Camii, Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi, I(2), ss. 29-48.
62. Uzun, C., & Çakar, E. (2016). Harput Castle in the 17th Century. Firat University Journal of Social Sciences, 26(2), ss. 337-350. https://doi.org/10.18069/firatsbed.346947
63. Ünal A. M. (1989). XVI. Yüzyılda Harput Sancağı (1518-1566), Türk Tarih Kurumu.
64. Ünal A. M. (1997). 1646 (1056) Tarihli Harput Kazâsı Avârız Defteri. Tarih İncelemeleri Dergisi, XII, ss. 9-73.
65. Varol, F. (2020). Sürdürülebilir Kültürel Miras Yönetimi: Turizm Paydaşlarına Yönelik Bir Araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(4), ss. 1140-1156. https://doi.org/10.32709/akusosbil.803393.
66. Yıldız, S. (2011). Kültürel Miras Alan Yönetimi Kapsamında Alanya Kalesi Ziyaretçi Yönetimi [Doktora tezi, Akdeniz Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
67. Yılmazçelik, İ. (1987). 392 Numaralı Harput Şeriyye Sicili H. 1260-1264 (M. 1844- 1848) [Yüksek Lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
68. Wang, Y. (2025, January 20). Gezgin Satıcı Sorunu - En Yakın Komşu Yöntemi, https://www.youtube.com/watch?v=RQpFffcI-ZI
69. Acıelma, B., & Güngör, Ş. (2021). Kültürel mirasın korunması ve turizm ilişkisi bağlamında Altınköy Açık Hava Müzesi. Kültürel Miras Araştırmaları, 2 (2), ss.72-77.
70. Akın, T., & Gül, A. (2020). Isparta-Atabey Yöresinin Ekoturizm Potansiyeli ve Turizm Rotalarının Belirlenmesi. Journal of Architectural Sciences and Applications, 5(2), ss. 221-240. https://doi.org/10.30785/mbud.793234
71. Akkuş, O., & Güneş, G. (2016). Mersin Aydıncık İlçesi ve Çevresinin Kültür Turizmi Potansiyeli Açısından Değerlendirilmesi. AİBÜ Sosyal Billimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 16:7398.
72. Aladeddinoğlu, F., & Yıldız, M. Z. (2007). Türkiye’de kültür turizmi ve algılanışı. İCANAS, 38, ss. 1-10.
73. Aladağ, M. T., & Ata, A. Y. (2024). Destinasyon Yönetimine Bölge Temelli Yaklaşım: "Fırat’ı Keşfet" Örneği. Research Studies Anatolia Journal, 7(3), ss. 263-300. https://doi.org/10.33723/rs.1491770
74. Aliağaoğlu, A. (2004). Sosyo-kültürel miras turizmi ve Türkiye’den örnekler. Coğrafi Bilimler Dergisi, 2(2), ss. 50-64.
75. Alkış, S., & Oğuzoğlu, Y. (2005). İlköğretim Öğrencilerinin Tarihi Çevre Bilgisinin Değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, VIII (1), ss. 23-46.
76. Altınay Ö. M. (2023). Kültür Rotaları ve Rota Geliştirme Süreci: Menteşe Kentsel Sit Alanı Kültür Rotalarının Geliştirilmesi. Kent Akademisi, 16(4), ss. 2553-2578. https://doi.org/10.35674/kent.1229810
77. Arı, Y. (2005). Amerikan Kültürel Coğrafyasında Peyzaj Kavramı. Doğu Coğrafya Dergisi, 13 (1), ss. 311- 340.
78. Aşan, Ö. (2023). Kültürel çevre korumada bir yöntem olarak ekomüzeler: Elâzığ, Harput örneği [Doktora tezi, Fırat Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
79. Biggs, N., Lloyd, E. K., & Wilson, R. J. (1986). Graph Theory, 1736-1936. Clarendon Press. https://books.google.com.tr/books?id=XqYTk0sXmpoC
80. Boniface, P., & Fowler, P.J. (1993). Heritage and Tourism in ‘the global village’, Routledge, London.
81. ÇEKÜL. (2025). Geçmişin Derinlerinde: Harput, Erişim tarihi: 12 Kasım 2025, Erişim adresi: https://www.cekulvakfi.org.tr/haber/gecmisin-derinlerinde-harput.
82. Çelik, U. (2020). Coğrafi Bilgi Sistemleri Kapsamında Akıllı Ulaşım Sistemlerinde Asimetrik Gezgin Satıcı Problemine R Programlama Dili TSP, MAPSAPI ve LEAFLET Paketleri ile Çözüm Yaklaşımı. Akıllı Ulaşım Sistemleri Ve Uygulamaları Dergisi, 3(2), ss. 168-175.
83. Çetinkaya, E. (2014). Harput Kalesi Ve Yakın Çevresinin Peyzaj Mimarlığı Açısından İncelenmesi [Yüksek Lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
84. Danık, E. (1997). “Harput Kalesi”, Vakıflar Dergisi, XXVI, ss.313-334.
85. Danık, E. (2001). Ortaçağ’da Harput, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
86. Doğan, M. (2018). Turizm-Sürdürülebilirlik ve Çevre. E. Duran ve Ö. Sertkaya Doğan (Ed.), Türkiye Turizm Coğrafyası içinde (ss. 21-44.). Çanakkale: Paradigma Akademi.
87. Doğaner, S. (2020). Türkiye Turizm Coğrafyası Literatür İncelemesi. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 17(34), ss. 441-476.
88. Durusoy, E. (2003). Geçmişten Geleceğe Bir Yol Olarak Kültürel Rota, TMMOB Şehir Plancıları Odası Haber Bulteni, ss.15-20.
89. Emekli, G. (2006). Coğrafya, Kültür Ve Turizm: Kültürel Turizm. Ege Coğrafya Dergisi, 15(1-2), ss. 51-59.
90. Emekli, G. (2021). Coğrafya, Turizm, Kültür İlişkilerinin Turizm Coğrafyasına Yansımaları Ve Kültürel Turizm. Ege Coğrafya Dergisi, 30(2), ss. 405-428. https://doi.org/10.51800/ecd.1017209
91. Fredman, M. L., Johnson, D. S., McGeoch, L. A., & Ostheimer, G. (1995). Data structures for traveling salesmen. Journal of Algorithms, 18(3), ss. 432-479.
92. Gül, A., Aydemir, Ç., Gökal, M., & Akın, T. (2020). Cbs Ortamında Kültür Rotalarının Belirlenmesi; Isparta İli Örneği. GSI Journals Serie C: Advancements in Information Sciences and Technologies, 3(2), ss. 1-20.
93. Gülersoy, A. E., & Gülersoy, Ö. (2016). Hitit Başkenti Şapinuva Perspektifinde Ortaköy (Çorum)’ün Doğal, Sosyo-Kültürel Miras Değerleri ve Turizm Potansiyeli. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 15(2), ss. 485-530. https://doi.org/10.21547/jss.256724
94. Güngör, Ş. (2022). Kapadokya Kültür Yolu’nun Alternatif Turizm Rotası Bağlamında Değerlendirilmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(3), ss. 1784-1802. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1140505
95. Harkin, M. (1995). Modernist anthropology and tourism of the authentic. Annals of tourism research, 22(3), ss. 650-670.
96. Harput. ( 2025, January 5). Kiliseler. Erişim tarihi: 10 Kasım 2025, Erişim adresi: https://harput.web.tr/harputun-tarihi-eserleri/harputdaki-kiliseler/
97. Halaç, H., & Benzer, M. (2019). Küçük Yerleşim Yerlerinin Turizme Açılmasında Kültürel Mirasın Rota İle Kurgulanması. Geomatik, 4(1), ss. 23-29. https://doi.org/10.29128/geomatik.438618
98. Halim, A. H. & İsmail, İ., 2019, Combinatorial optimization: comparison of heuristic algorithms in travelling salesman problem. Archives of Computational Methods in Engineering, 26 (2), ss. 367-380.
99. ICOMOS. (2008). ICOMOS Charter on Cultural Routes. Erişim tarihi: 13 Kasım 2025, Erişim adresi: https://www.icomos.org/images/DOCUMENTS/Charters/culturalroutes_e.pdf
100. Karagül, K. (2019). Gezgin Satıcı Problemi İçin Yeni Bir Çözüm Yaklaşımı: TPORT. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi, 21(63), ss. 819-832. https://doi.org/10.21205/deufmd.2019216312
101. Karapınar, E., & Barakazı, M. (2017). Kültürel Miras Turizminin Sürdürülebilir Turizm Açısından Değerlendirilmesi: Göbeklitepe Ören Yeri. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(1), ss. 5-18.
102. Kay, M. (2016). MATLOG: Logistics Engineering Using Matlab. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 4(1), ss. 15-20. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/jesd/issue/20875/224091.
103. Kaynak H. İ., & Karabulut T. (2016), İnanç Turizmi Bağlamında Kentsel Turizm ve Kültürel Turizm: Konya Örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (35), ss. 185-191.
104. Kıraç, M. C. (2019). Harput kentinde Mekansal Organizasyonun irdelenmesi [Yüksek Lisans tezi, Bartın Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
105. Kızıldere, D. (2007). 1980 Sonrası İstanbul’un Tarihi Kent Merkezinde Sosyo-Ekonomik ve Mekânsal Dönüşüm: Talimhane, Beyoğlu Örneği [Yüksek Lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
106. KUDEP. (2019). Elazığ Belediyesi Koruma ve Uygulama ve Denetim Bürosu.
107. Kurtar, C., & Somuncu, M. (2013). Kentsel Kültürel Mirasın Korunması ve Sürdürülebilirliği: Ankara Hamamonu Örneği. Ankara Araştırmaları Dergisi, 1(2), ss. 35-47.
108. Lawler, E. L., Lenstra, J. K., Rinnoy Kan, A.H.G., & Shmoys, D. B. (1986). The Travelling Salesman Problem: A Guided Tour of Combinatorial Optimization, John Wiley&Sons.
109. McKercher, B., & Cros, H. (2002). Cultural Tourism: The Partnership Between Tourism and Cultural Heritage Management. New York: The Haworth Hospitality Press.
110. Nuriyeva, F., & Kızılateş, G. (2016). Gezgin Satıcı Problemi İçin Merkezden Kenarlara Hipersezgisel Yöntem. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 20(2), ss. 319-323. https://doi.org/10.19113/sdufbed.55498
111. Nyaupane, G. P., White, D. D., & Budruk, M. (2006). Motive-Based Tourist Market Segmentation: An Application To Native American Cultural Heritage Sites In Arizona, USA. Journal Of Heritage Tourism, 1(2), ss. 81-99.
112. Orakoğlu, M. (2011). Elazığ’daki Tarihi Yapıların Temel Sistemlerinin İncelenmesi, E-Journal Of New World Sciences Academy, Elazığ.
113. Özdemir, M. Z. D. (2005). Türkiye’de Kültürel Mirasın Korunmasına Kısa Bir Bakış. Planlama, 31, ss. 20-25.
114. Özer, E., & Üstündağ, K. (2021). Kültürel Mirasa Katkı Sağlayan Kültür Rotalarında Yerelin Katılımı ve Sosyo-Ekonomik Kalkınması Üzerine Bir Yaklaşım. Planning, 31(3), ss. 428-447. https://doi.org/10.14744/planlama.2021.90277.
115. Özgüç, N. (1998). Turizm Coğrafyası, Özellikler, Bölgeler. Çantay Kitabevi.
116. Pirselimoğlu Batman, Z., Adıgüzel, E., & Tüzel, F. (2017). Bursa Cumalıkızık Örneği Kırsal Turizm Kullanımları Çerçevesinde Ulaşım Değerlerinin İncelenmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 19(2), ss. 30-39. https://doi.org/10.24011/barofd.347818
117. Richards, G. (2001). Cultural Attractions and European Tourism, In Greg Richards, CABI Publishing, UK.
118. Saygılı R.(2020). Elazığ haritası, http://cografyaharita.com/haritalarim/4l_elazig_ili_haritasi.png
119. Sunguroğlu, İ. (1958). Harput Yolları. Elazığ Kültqür ve tanıtma Vakfı yayınları.
120. Süer, S. (2021). Kültürel Mirasın Turizm Amaçlı Kullanımı: Bergama İlçesi Örneği. Journal of Humanities and Tourism Research, 11(3), ss. 479-502.
121. Şahin, Y., & Kulak, O. (2013). Depo Operasyonlarının Planlanması İçin Genetik Algoritma Esaslı Modeller. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 5(3), ss. 141-153.
122. Şengün, T. (2007). Harput Platosunda Doğal Ortam-İnsan İlişkileri ve Doğal Çevre Planlaması [Doktora tezi, Fırat Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
123. Tangülü, K., & Yıldız, N. (2021). Harput Cimşit Bey Hamamı’nın Yeniden İşlevlendirme Ölçütleri Bağlamında Değerlendirilmesi. International Journal of Innovative Engineering Applications, 5(2), ss. 195-204.
124. Tanoğlu, İ. (2013). Harput Süryani Kadim Ortodoks Meryem Ana Kilisesi’nin Dünü ve Bugünü. Geçmişten geleceğe Harput Sempozyumu, 776-788.
125. Topçu, S. (2014). Tarihi ve Kültürün Bilincin İncelenmesi: Harput Kalesi Örneklemi, NWSA-Education Sciences, 9(2), ss. 99-119.
126. Türker, N., & Yaşar, Z. (2019). Batı Karadeniz Bölümü Antik Kentlerinin Kültürel Miras Turizmi Açısından Değerlendirilmesi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (1), ss. 1-26.
127. UNESCO. (2003). Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage. World Heritage Committee, https://ich.unesco.org/en/convention.
128. UNESCO. (2013). Creative Cities Network Mission Statement. https://en.unesco.org/creative-cities/events/creative-cities-network-annual-meeting-2013-bologna
129. Uzun, C. (2014). 17. Yüzyılda Harput Ulu Camii, Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi, I(2), ss. 29-48.
130. Uzun, C., & Çakar, E. (2016). Harput Castle in the 17th Century. Firat University Journal of Social Sciences, 26(2), ss. 337-350. https://doi.org/10.18069/firatsbed.346947
131. Ünal A. M. (1989). XVI. Yüzyılda Harput Sancağı (1518-1566), Türk Tarih Kurumu.
132. Ünal A. M. (1997). 1646 (1056) Tarihli Harput Kazâsı Avârız Defteri. Tarih İncelemeleri Dergisi, XII, ss. 9-73.
133. Varol, F. (2020). Sürdürülebilir Kültürel Miras Yönetimi: Turizm Paydaşlarına Yönelik Bir Araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(4), ss. 1140-1156. https://doi.org/10.32709/akusosbil.803393.
134. Yıldız, S. (2011). Kültürel Miras Alan Yönetimi Kapsamında Alanya Kalesi Ziyaretçi Yönetimi [Doktora tezi, Akdeniz Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
135. Yılmazçelik, İ. (1987). 392 Numaralı Harput Şeriyye Sicili H. 1260-1264 (M. 1844- 1848) [Yüksek Lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
136. Wang, Y. (2025, January 20). Gezgin Satıcı Sorunu - En Yakın Komşu Yöntemi, https://www.youtube.com/watch?v=RQpFffcI-ZI