Araştırma Makalesi

Haptiğin Epistemolojik Dönüşümü: Aktör Ağ Teorisi ile Haptiğin Yeniden İnşası

Cilt: 19 Sayı: 1 22 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Haptiğin Epistemolojik Dönüşümü: Aktör Ağ Teorisi ile Haptiğin Yeniden İnşası

Öz

Teknolojik gelişmelerin tasarım paradigmalarında yarattığı dönüşüm, duyusal deneyimlerin daha kapsamlı biçimde ele alınmasını gerekli kılmıştır. Bu çalışma, dokunma duyusu özelinde haptik deneyimi, birey merkezli yaklaşımların ötesinde, sosyal, kültürel ve teknolojik etkileşimler bağlamında değerlendirmektedir. Kuramsal bir analiz niteliğindeki bu çalışma, haptik etkileşimi Aktör Ağ Teorisi (AAT) perspektifiyle yeniden yorumlamakta ve bu bağlamda kavramsal bir model önermektedir. Haptik deneyim, yalnızca bireyin duyusal algılarıyla sınırlı olmayan; nesneler, teknolojiler ve çevresel faktörlerin katılımıyla oluşan ilişkisel bir yapıdır. Bu yaklaşım, duyusal etkileşimlerin ağ içerisindeki aktör ve aktantlar aracılığıyla nasıl şekillendiğini ortaya koymakta ve haptik tasarımı insan merkezli olmayan bir çerçevede düşünmeye imkân tanımaktadır. Çalışma, haptik deneyimin epistemolojik dönüşümünü tartışmakta; hem tasarım pratiği hem de arayüz geliştirme süreçlerine alternatif bir teorik zemin sunarak, insan-merkezli yaklaşımların ötesine geçen bir perspektif geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Altıparmakoğulları, Y. (2017). Dokunma deneyiminin tasarım süreci içerisinde planlanması. Doktora Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Endüstri Ürünleri Tasarımı Anabilim Dalı.
  2. Altıparmakoğulları, Y., & Erda, İ. S. (2019). Yaşa Bağlı Olarak Değişen Haptik Davranış Özelliklerinin Otomobil Araç-İçi Kontrolleri Üzerinden Tespit Edilmesi. Tasarım + Kuram, 15(27), 125-141. https://doi.org/10.14744/tasarimkuram.2019.30932
  3. Bennett, A. (2005). Culture and everyday life. Sage Publications.
  4. Bignetti, B., Alves de Souza, A. C., & Petrini, M. (2022). Actor-network theory: Methodological issues in practice. Qualitative Research in Organizations and Management, 18(2), 145-166. https://doi.org/10.1108/QROM-05-2022-2337
  5. Borgatti, S. P., Everett, M. G., & Johnson, J. C. (2018). Analyzing social networks. SAGE Publications.
  6. Braidotti, R. (2013). The Posthuman. Polity Press. Ferrando, F. (2019). Philosophical Posthumanism. Bloomsbury.
  7. Callon, M. (1991). The Sociology of an Actor-Network: The Case of the Electric Vehicle. In A Sociology of Monsters: Essays on Power, Technology and Domination, John Law (Ed.), Routledge.
  8. Checkland, P. (1999). Systems Thinking, Systems Practice. Wiley.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimari, Yerleşim ve Endüstriyel Ürünlerde Tasarım, Plan ve Proje Uygulama, Tasarım (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

8 Mart 2025

Kabul Tarihi

27 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Altıparmakoğulları, Y. (2026). Haptiğin Epistemolojik Dönüşümü: Aktör Ağ Teorisi ile Haptiğin Yeniden İnşası. Kent Akademisi, 19(1), 1-24. https://doi.org/10.35674/kent.1653999
AMA
1.Altıparmakoğulları Y. Haptiğin Epistemolojik Dönüşümü: Aktör Ağ Teorisi ile Haptiğin Yeniden İnşası. Kent Akademisi. 2026;19(1):1-24. doi:10.35674/kent.1653999
Chicago
Altıparmakoğulları, Yener. 2026. “Haptiğin Epistemolojik Dönüşümü: Aktör Ağ Teorisi ile Haptiğin Yeniden İnşası”. Kent Akademisi 19 (1): 1-24. https://doi.org/10.35674/kent.1653999.
EndNote
Altıparmakoğulları Y (01 Ocak 2026) Haptiğin Epistemolojik Dönüşümü: Aktör Ağ Teorisi ile Haptiğin Yeniden İnşası. Kent Akademisi 19 1 1–24.
IEEE
[1]Y. Altıparmakoğulları, “Haptiğin Epistemolojik Dönüşümü: Aktör Ağ Teorisi ile Haptiğin Yeniden İnşası”, Kent Akademisi, c. 19, sy 1, ss. 1–24, Oca. 2026, doi: 10.35674/kent.1653999.
ISNAD
Altıparmakoğulları, Yener. “Haptiğin Epistemolojik Dönüşümü: Aktör Ağ Teorisi ile Haptiğin Yeniden İnşası”. Kent Akademisi 19/1 (01 Ocak 2026): 1-24. https://doi.org/10.35674/kent.1653999.
JAMA
1.Altıparmakoğulları Y. Haptiğin Epistemolojik Dönüşümü: Aktör Ağ Teorisi ile Haptiğin Yeniden İnşası. Kent Akademisi. 2026;19:1–24.
MLA
Altıparmakoğulları, Yener. “Haptiğin Epistemolojik Dönüşümü: Aktör Ağ Teorisi ile Haptiğin Yeniden İnşası”. Kent Akademisi, c. 19, sy 1, Ocak 2026, ss. 1-24, doi:10.35674/kent.1653999.
Vancouver
1.Yener Altıparmakoğulları. Haptiğin Epistemolojik Dönüşümü: Aktör Ağ Teorisi ile Haptiğin Yeniden İnşası. Kent Akademisi. 01 Ocak 2026;19(1):1-24. doi:10.35674/kent.1653999

Kent Akademisi | Kent Kültürü ve Yönetimi Dergisi / Urban Academy | Journal of Urban Culture and Management

*****
Information, Communication, Art and Media Network (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture ve Araştırma Merkezi, Evkaf Mah. Evkaf Sok. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 | Publication Group Mail: info@icamnetwork.net | Journal Mail:  editor@kentakademisi.com