Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’ın Kriz İletişimi Stratejisi

Öz

Kriz iletişimi, örgütlerin kamuoyundaki güvenilirliğini koruma ve olumsuz durumların etkilerini minimize etme açısından kritik bir rol oynamaktadır. Özellikle kamu yönetimi ve yerel yönetimler gibi kamuya hesap verme sorumluluğu taşıyan kurumlar için kriz anlarında izlenecek iletişim stratejileri, hem örgüt içi hem de kamuoyu nezdinde büyük öneme sahiptir. Bu makale, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’ın 29 Ekim 2024 tarihinde Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla düzenlenen konserin bütçesi üzerine başlayan tartışmalar karşısında uyguladığı kriz iletişimi stratejilerini, düzenlediği basın toplantısında yaptığı konuşma bağlamında incelemektedir. Kriz, öngörülemeyen ve acil yanıt gerektiren durumları ifade ederken kriz iletişimi ise bu süreçte kamuoyuna doğru ve tutarlı bilgiler sunarak krizin etkilerini azaltmayı amaçlamaktadır. Bu araştırmada; bir etkinliğin, basın açıklamaları ve sosyal medya paylaşımları ile krize dönüşme süreci kronolojik olarak incelenmekte ve masaya yatırılmaktadır. Yavaş’ın, düzenlediği basın toplantısında izlediği iletişim stratejileri; Coombs’un Durumsal Kriz İletişim Kuramı, Fearn-Banks’in Kriz İletişimi Yönetimi Modeli ve Benoit’nın İmaj Restorasyon Teorisi çerçevesinde değerlendirilmektedir. Yavaş’ın bu spesifik kriz sırasında uyguladığı iletişim stratejilerinin hem olumlu hem de olumsuz yanlarının ortaya konulması ile bu çalışmanın, gelecekte benzer durumlarla karşılaşabilecek örgütlere yol gösterici olması amaçlanmaktadır. Betimleyici analiz yönteminin kullanıldığı araştırmada; Yavaş'ın kriz iletişiminde kullandığı inkâr, azaltma ve güçlendirme stratejileri ile şeffaflık ve bilgi paylaşımı konularındaki tutumu ön plana çıkmaktadır. Basın toplantısında yapılan konuşmada retorik unsurların oldukça etkili kullanıldığı görülürken, uygulanan kriz yönetimi stratejisinde sosyal medya paylaşımları, zaman yönetimi ve kabul dili açısından eksikler olduğu değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• kriz yönetimi
• kriz iletişimi
• etkili iletişim
• sosyoloji
• kent sosyolojisi

The Crisis Communication Strategy of Ankara Metropolitan Municipality Mayor Mansur Yavaş

Öz

Crisis communication plays a critical role in maintaining the credibility of organizations in the public eye and minimizing the impact of adverse circumstances. Particularly for institutions such as public administration and local governments that bear the responsibility of public accountability, the communication strategies adopted during crises are of paramount importance both internally and externally. This article examines the crisis communication strategies employed by Ankara Metropolitan Mayor Mansur Yavaş, as reflected in his speech at the press conference he convened in response to the controversies surrounding the budget of the concert organized on October 29th, 2024, for Republic Day of Türkiye. While a crisis refers to unforeseen events that require an immediate response, crisis communication aims to mitigate its effects by providing accurate and consistent information to the public. In this study, the transformation of an event into a crisis is examined chronologically through the analysis of press releases and social media posts, and the communication strategies adopted by Mansur Yavaş during his press conference are evaluated within the frameworks of Coombs’s Situational Crisis Communication Theory, Fearn-Banks’s Crisis Communication Management Model and Benoit’s Image Restoration Theory. The purpose of this study is to elucidate both the strengths and weaknesses of Yavaş’s communication strategies during this specific crisis, thereby offering guidance to organizations that may encounter similar situations in the future. Employing a descriptive analysis methodology, the research highlights Yavaş’s use of denial, diminishment, and bolstering strategies in crisis communication, along with his approach to transparency and information sharing. Although the rhetorical elements employed in his press conference speech were observed to be highly effective, the overall crisis management strategy revealed shortcomings in areas such as social media engagement, time management, and the language of accountability.

Anahtar Kelimeler

• crisis management
• crisis communication
• effective oommunication
• sociology
• urban sociology

Kaynakça

1. Anka Haber Ajansı (11 Kasım, 2024). ABB Başkanı Mansur Yavaş’tan “konser harcamaları” açıklaması. Ankahaber Ajansı İnternet Sitesi. https://ankahaber.net/haber/detay/abb_baskani_mansur_yavastan_konser_harcamalari_aciklamasi_iktidar_belediyeleri_de_harcamalarini_cikarsin_kamu_da_cikarsin_hodri_meydan_204854 (Erişim tarihi: 30 Kasım 2024).
2. Aydın, G. (2020). Sosyal Medya ve Kriz İletişimi. Selçuk İletişim, 13(3), 1202-1230.
3. Bahçecioğlu, H.E. (2021). Retoriğin Temel Unsurları olan Ethos-Pathos-Logos Perspektifinden İkna Sanatının Kullanılışı: Müge Anlı Örneği. Aksaray Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. Cilt 3, Sayı 1.
4. Benlioğlu, O. (2023). Retorik: Konuş, Etkile, İkna Et. Kronik Kitap. İstanbul.
5. Benoit, W. L. (1995). Accounts, excuses, and apologies: A theory of image restoration strategies. Albany: State University of New York Press.
6. Bernstein, J. L. (2000). The Ten Steps of Crisis Communications. Crisisnavigator, Issue 9. https://www.crisisnavigator.com/The-Ten-Steps-of-Crisis-Communications.490.0.html (Erişim tarihi: 23.03.2025).
7. Biber, A. (2021). Halkla İlişkilerde Temel Kavramlar. Nobel Akademik Yayıncılık. Ankara.
8. Coombs, W.T. (2006). The protective powers of crisis response strategies: Managing reputational assets during a crisis. Journal of Promotion Management, 12, 241-260.

9. Coombs, W. T. (2007). Protecting organization reputations during a crisis: The development and application of situational crisis communication theory. Corporate Reputation Review, 10(3), 163– 176.
10. Coombs, W. T. (2010). Parameters for Crisis Communication, (Ed.), W. Timothy Coombs ve Sherry
11. J. Holladay, The Handbook of Crisis Communication Malden, MA: Wiley-Blackwell, 17-53.
12. Creswell, J. W. (2013). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches
13. (4th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
14. Coombs, W. T. (2015). Ongoing crisis communication: planning, managing and responding. 4th ed. Thousand Oaks: SAGE.
15. Cumhuriyet (4 Kasım, 2024). Mansur Yavaş'ın talimatıyla Ebru Gündeş konseri ile ilgili teftiş. Cumhuriyet Gazetesi İnternet Sitesi. https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/mansur-yavasin- talimatiyla-ebru-gundes-konseri-ile-ilgili-teftis-2265144 (Erişim tarihi 30 Kasım 2024).
16. Cutlip, S. M., Center, A. H. & Broom, G. M. (2006). Effective public relations. Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall.
17. Çetin, M. & Toprak, Y. E. (2016). Kriz iletişimi ve sosyal medya: Emisyon krizinde Volkswagen’in Facebook kullanımı. Selçuk İletişim, 9 (3): 54-68
18. Çınarlı, İ. (2016). Kriz İletişimi. Beta.
19. Ekşi Sözlük (31 Ekim, 2024b). CHP’nin 69 milyon TL’lik Ebru Gündeş konseri. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/chpnin-69-milyon-tllik-ebru-gundes-konseri--7896182 (Erişim tarihi: 30 Kasım 2024)
20. Ekşi Sözlük (10 Kasım, 2024c). ABB’nin Ebru Gündeş’e 44 milyon ödemesi. https://eksisozluk.com/abbnin-ebru-gundese-44-milyon-odemesi--7900034?p=71 (Erişim tarihi: 30 Kasım 2024).
21. Euronews (10 Kasım, 2024). Ankara Büyükşehir Belediyesi’nden Ebru Gündeş açıklaması: 69 milyon değil, KDV dahil 44 milyon. https://tr.euronews.com/2024/11/10/ankara-buyuksehir- belediyesinden-ebru-gundes-aciklamasi-69-milyon-degil-kdv-dahil-44-milyo (Erişim tarihi: 30 Kasım 2024).
22. Fearn-Banks, K. (2016). Crisis Communications: A Casebook Approach. Routledge
23. Fronz, C. (2011). Strategic management in crisis communication: A multinational approach. Diplomica Verlag.
24. Gerçek Gündem. (7 Kasım, 2024). Ankara'da tekme tokat konser kavgası: Meclis üyeleri birbirine girdi. Gerçek Gündem İnternet Sitesi. https://www.gercekgundem.com/guncel/ankarada-tekme-tokat-konser- kavgasi-meclis-uyeleri-birbirine-girdi-498719 (Erişim tarihi: 30 Kasım 2024).
25. Haberler.com (30 Ekim, 2024). Ebru Gündeş, Cumhuriyet Bayramı'nda Ankaralı hayranlarıyla buluştu. Haberler İnternet Sitesi. https://www.haberler.com/kultur-sanat/ebru-gundes-cumhuriyet-bayrami-nda-ankarali-hayranlariyla-bulustu-17988121-haberi/ (Erişim tarihi: 30 Kasım 2024).
26. Kersten, A. (2005). Crisis as Usual: Organizational Dysfunction and Public Relations. Public Relations Review. 31(4), 544-549.
27. Medyatava. (11 Kasım, 2024). AK Parti AB Grup Başkan Vekili Nihat Yalçından Mansur Yavaşın açıkladığı rakamlara ilişkin flaş iddia. Medyatava. https://www.medyatava.com/gundem/ak-parti- abb-grup-baskan-vekili-nihat-yalcindan-mansur-yavasin-acikladigi-rakamlara-iliskin-flas-iddia- 404288 (Erişim tarihi: 30 Kasım 2024).
28. Mutlu, E. (1993). İletişim Sözlüğü. Ark Yayınevi. Ankara.
29. Okay, A & Okay A. (2013). Halkla ilişkiler: Kavram, Strateji ve Uygulamaları. Der Yayınları. İstanbul. Örnek, A.Ş. (2006). Bilgi Toplumunda Kriz Yönetim Stratejileri. Detay Yayıncılık. Ankara.
30. Özer, G. (2024, Ekim 16). Mert Demir, Ebru Gündeş: Ankara’da ücretsiz 29 Ekim konserleri. Haber Ankara. https://www.haberankara.com/kultur-sanat/mert-demir-ebru-gundes-ankarada-ucretsiz- 29-ekim-konserleri-277349 (Erişim tarihi: 30 Kasım 2024).
31. Patton. M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
32. Sabah. (1 Kasım, 2024). Mansur Yavaş'tan bir günlük konsere 69 milyon TL: Tepkiler çığ gibi, en büyük çöp projesi. Sabah. https://www.sabah.com.tr/galeri/gundem/mansur-yavastan-bir-gunluk- konsere-69-milyon-tl-tepkiler-cig-gibi-en-buyuk-cop-projesi (Erişim tarihi 30 Kasım 2024).
33. Saltık, Ç. (3 Kasım, 2024). Mansur Yavaş’tan Ebru Gündeş konseri açıklaması. Sözcü. https://www.sozcu.com.tr/mansur-yavas-tan-ebru-gundes-konseri-aciklamasi-p101111 (Erişim tarihi: 30 Kasım 2024).
34. Skerlep, A. (2002). Re-evaluating the role of rhetoric in public relations theory and in strategies of corporate discours. Journal of Communication Management. 6(2), 176-187
35. Soncu, A. G. & Kurt, M. C. (2018). Halkla İlişkiler Faaliyetlerinde Kullanılan Dil: T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Örneği. Erciyes İletişim Dergisi, 5(4), 713-732.
36. Wheeler, A. (2024). Kriz İletişimi Yönetimi. The Kitap Yayınları. İstanbul.
37. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (12. Baskı). Seçkin Yayıncılık. Ankara.
38. Yurttaş TV (11 Kasım, 2024). Mansur Yavaş’tan Ebru Gündeş konser maliyetine ilişkin basın toplantısı. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=BcgPStRjgKY (Erişim tarihi: 30 Kasım 2024).