Marinaların Sürdürülebilirlik Çerçevesi: Mavi Bayrak Programı ve Küresel Sürdürülebilir Turizm Konseyi Kriterleri Üzerinden Değerlendirme

The Blue Flag Program is implemented in marinas as a certification system primarily focused on environmental sustainability; however, it addresses the socio-economic and cultural dimensions of sustainability only to a limited extent. Yet, marinas today are not limited to serving as yacht berthing spaces; they also emerge as tourism destinations that engage with the economic dynamics, social fabric, and cultural identity of their surrounding areas. This situation highlights the inadequacy of focusing solely on environmental criteria in sustainability assessments. This study aims to develop a comprehensive set of sustainability criteria that holistically evaluate the environmental, socio-economic, cultural, and managerial impacts of marinas within the context of sustainable yacht tourism. As part of the research, a content analysis was conducted comparing the Blue Flag Program with the Destination and Industry Criteria of the Global Sustainable Tourism Council (GSTC). The codes obtained from the analysis were thematically classified and reorganized according to the fundamental components of sustainability. As a result, a new assessment model was proposed, incorporating dimensions such as management, social impact, and economic contribution alongside environmental aspects. This newly developed criteria set complements existing environmentally focused systems and offers a framework for evaluating the integration of marinas with the local economy, their social implications, and long-term management strategies. Ultimately, the study seeks to contribute to the expansion of sustainable tourism certification frameworks and to support the improvement of marina management policies.

Mavi Bayrak Programı, çevresel sürdürülebilirlik odaklı bir sertifikasyon sistemi olarak marinalarda uygulanmakta; ancak sürdürülebilirliğin sosyo-ekonomik ve kültürel boyutlarını sınırlı biçimde ele almaktadır. Oysa marinalar, günümüzde yalnızca yat limanı işleviyle sınırlı kalmayıp, bulundukları bölgenin doğal, sosyal, ekonomik ve kültürel yapısıyla etkileşime girerek birer turizm destinasyonuna dönüşmektedir ve sürdürülebilirlik değerlendirmelerinde yalnızca çevresel ölçütlere odaklanmanın yetersiz kaldığı görülmektedir. Çalışmanın amacı, sürdürülebilir yat turizmi bağlamında marinaların mekânsal olarak ayrıcalıklarını oluşturan çevresel, sosyo-ekonomik, kültürel ve yönetsel etkilerini bütüncül bir şekilde değerlendiren yeni bir sürdürülebilirlik kriter seti oluşturmaktır. Araştırma kapsamında, Mavi Bayrak Programı ile Küresel Sürdürülebilir Turizm Konseyi’nin (GSTC) Destinasyon ve Endüstri Kriterleri içerik analizi yoluyla karşılaştırılmıştır. Analizlerde elde edilen kodlar, tematik olarak sınıflandırılarak sürdürülebilirliğin temel bileşenlerine göre yeniden düzenlenmiştir. Çevresel boyutun yanı sıra yönetim, sosyal, kültürel etki ve ekonomik katkıyı da kapsayan yeni bir değerlendirme modeli geliştirilmiştir. Önerilen “marinalar için sürdürülebilirlik kriter seti”, mevcut çevre odaklı sistemleri tamamlayarak; marinaların yerel ekonomiyle entegrasyonunu, çevresindeki kültürel miras, sosyal yapı ve doğal değerlerin mekânsal olarak kabulünü ve bu alanlara yönelik uzun vadeli yönetim stratejilerinin değerlendirilmesini mümkün kılmaktadır. Sonuç olarak çalışma, marinaların sürdürülebilir turizm sertifikasyon süreçlerinin kapsamının, mekanda var olan ve marinayı ayrıcalıklı kılan kültürel, sosyal, doğal değerler açısından genişletilmesine katkı sağlamayı; mekânsal değerleri zenginleştiren sosyal, kültürel miras ve doğal unsurları da içerecek şekilde marina yönetim politikalarının iyileştirilmesine yönelik bir zemin oluşturmayı amaçlamaktadır.