Araştırma Makalesi

Çocukların Bakış Açısıyla Dış Mekân Oyun Alanları: Katılımcı Tasarım Atölyesinden Çıkarılan İçgörüler

Cilt: 19 Sayı: 4 30 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Çocukların Bakış Açısıyla Dış Mekân Oyun Alanları: Katılımcı Tasarım Atölyesinden Çıkarılan İçgörüler

Öz

ÖZ Günümüzde kentlerde çocukların dış mekânda oyun oynama olanaklarının azalması ve geleneksel oyun alanlarının sınırlı katkıları gelişimlerini olumsuz etkilemektedir. Bu durum, çocukların gereksinimlerine uygun deneyimler sunabilen oyun alanlarının tasarımını önemli hâle getirmektedir. Çalışmada, çocukların oyun alanlarına ilişkin beklentilerini ortaya koyarak tasarım süreçlerine katkı sağlayan bir değerlendirme sunulması amaçlanmış, 5-11 yaş aralığında 11 çocuğun katılımıyla bir tasarım atölyesi gerçekleştirilmiştir. Atölye sürecinde çocuklara geleneksel ve açık uçlu oyun alanları üzerine düşünme, çizim ve maket yapımı yoluyla kendi oyun alanlarını tasarlama olanağı verilmiştir. Çocukların yorumları, çizimleri ve maketleri hakkındaki anlatımlarına dayalı olarak elde edilen veriler doğrultusunda, oyun alanlarına ilişkin beklenti ve önerilerini yansıtan dört tema belirlenmiştir. Bulgular, çocukların geleneksel oyun alanlarını eleştirebildiklerini, açık uçlu oyun olanaklarını tercih edebildiklerini, açık uçlu oyun için yaratıcı fikirler geliştirebildiklerini ve oyun ekipmanları için deneyim çeşitliliği sağlayacak öneriler sunabildiklerini göstermektedir. Katılımcı tasarım sürecinde çocukların konuya ve tasarıma olan ilgilerinin, motivasyonlarının yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Bu bağlamda çalışma, çocukların geleneksel oyun alanlarının ötesinde deneyimlere gereksinim duyduğuna ve bu gereksinime cevap verebilecek çözümlerin katılımcı tasarım süreçlerinden yararlanılarak geliştirilebileceğine işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Açık Uçlu Oyun, Çocukların Katılımı, Dış Mekânda Oyun, Oyun Alanı Tasarımı

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bursa Uludağ Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Araştırma ve Yayın Etik Kurulu’ndan etik kurul izni alınmıştır.

Teşekkür

Atölye çalışmasının gerçekleştirilmesinde sağladığı destek için Mimarlar Odası Bursa Şubesi’ne ve katkıları için Bursa Uludağ Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Sibel Polat’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Adjei-Boadi, D., Agyei-Mensah, S., Adamkiewicz, G., Rodriguez, J., Gemmell, E., Ezzati, M., Baumgartner, J., & Owusu, G. (2022). Neighbourhood, built environment and children’s outdoor play spaces in urban Ghana: Review of policies and challenges. Landscape and Urban Planning, 218, 104288. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2021.104288
  2. Aklıbaşında, M., Tırnakçı, A., & Özhancı, E. (2018). Çocuk Oyun Alanlarının Önemi ve Tasarım Kriterlerinin Nevşehir Kenti Örneğinde İrdelenmesi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 8(17), 59-71. https://doi.org/10.16950/iujad.412099
  3. Alderson, P. (2004). Ethics. In S. Fraser, V. Lewis, S. Ding, M. Kellett, & C. Robinson (Eds.), Doing research with children and young people (pp. 97–112). SAGE Publications.
  4. Arın Ensarioğlu, S., & Özsoy, F. A. (2021). Children’s participation in built environment design: The case of “play without barriers” project. A/Z : ITU Journal of Faculty of Architecture, 18(2), 347–364. https://doi.org/10.5505/itujfa.2021.52386
  5. Ataöv Demirkan, A., & Peker, E. (2020). Belediyeler için Çocuk ve Çevre Tasarım Rehberi. https://hdl.handle.net/11511/94293
  6. Atıcı, E., & Çelen Öztürk, A. (2021). Sağlıklı Kent Bağlamında Çocuk Parklarındaki Oyun Alanları Analizi: Eskişehir Kenti Örneği. İDEALKENT, 12(34), 1645-1675. https://doi.org/10.31198/idealkent.836729
  7. Atmakur-Javdekar, S. (2015). Children’s play in urban areas. In B. Evans, J. Horton, & T. Skelton (Eds.), Play, recreation, health and well being: Vol. 9. Geographies of children and young people (pp. 1–25). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-4585-96-5_3-1
  8. Başaran Uysal, A. (2015). Çocuk oyun alanlarının geliştirilmesinde bir yerel katılım deneyimi. Megaron, 10(3), 423-439. https://doi.org/10.5505/MEGARON.2015.53215

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Katılım ve Yönetişim, Kentsel Tasarım, Mimari Tasarım

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

15 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

28 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Şahin, B. E., & Zülfikar, A. B. (2026). Çocukların Bakış Açısıyla Dış Mekân Oyun Alanları: Katılımcı Tasarım Atölyesinden Çıkarılan İçgörüler. Kent Akademisi, 19(4), 1-24. https://doi.org/10.35674/kent.1700199
AMA
1.Şahin BE, Zülfikar AB. Çocukların Bakış Açısıyla Dış Mekân Oyun Alanları: Katılımcı Tasarım Atölyesinden Çıkarılan İçgörüler. Kent Akademisi. 2026;19(4):1-24. doi:10.35674/kent.1700199
Chicago
Şahin, B. Ece, ve Ayşe Burcu Zülfikar. 2026. “Çocukların Bakış Açısıyla Dış Mekân Oyun Alanları: Katılımcı Tasarım Atölyesinden Çıkarılan İçgörüler”. Kent Akademisi 19 (4): 1-24. https://doi.org/10.35674/kent.1700199.
EndNote
Şahin BE, Zülfikar AB (01 Nisan 2026) Çocukların Bakış Açısıyla Dış Mekân Oyun Alanları: Katılımcı Tasarım Atölyesinden Çıkarılan İçgörüler. Kent Akademisi 19 4 1–24.
IEEE
[1]B. E. Şahin ve A. B. Zülfikar, “Çocukların Bakış Açısıyla Dış Mekân Oyun Alanları: Katılımcı Tasarım Atölyesinden Çıkarılan İçgörüler”, Kent Akademisi, c. 19, sy 4, ss. 1–24, Nis. 2026, doi: 10.35674/kent.1700199.
ISNAD
Şahin, B. Ece - Zülfikar, Ayşe Burcu. “Çocukların Bakış Açısıyla Dış Mekân Oyun Alanları: Katılımcı Tasarım Atölyesinden Çıkarılan İçgörüler”. Kent Akademisi 19/4 (01 Nisan 2026): 1-24. https://doi.org/10.35674/kent.1700199.
JAMA
1.Şahin BE, Zülfikar AB. Çocukların Bakış Açısıyla Dış Mekân Oyun Alanları: Katılımcı Tasarım Atölyesinden Çıkarılan İçgörüler. Kent Akademisi. 2026;19:1–24.
MLA
Şahin, B. Ece, ve Ayşe Burcu Zülfikar. “Çocukların Bakış Açısıyla Dış Mekân Oyun Alanları: Katılımcı Tasarım Atölyesinden Çıkarılan İçgörüler”. Kent Akademisi, c. 19, sy 4, Nisan 2026, ss. 1-24, doi:10.35674/kent.1700199.
Vancouver
1.B. Ece Şahin, Ayşe Burcu Zülfikar. Çocukların Bakış Açısıyla Dış Mekân Oyun Alanları: Katılımcı Tasarım Atölyesinden Çıkarılan İçgörüler. Kent Akademisi. 01 Nisan 2026;19(4):1-24. doi:10.35674/kent.1700199

International Refereed and Indexed Journal of Urban Culture and Management | Kent Kültürü ve Yönetimi Uluslararası Hakemli İndeksli Dergi

Bilgi, İletişim, Kültür, Sanat ve Medya Hizmetleri (ICAM Network) www.icamnetwork.net

Executive Office: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 Faks: +90452 310 20 30 | E-Mail: (int): info@icamnetwork.net | (TR) bilgi@icamnetwork.net