Elli Yıllık Bir Mimari Yolculuk: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Araştırma Hastanesi

Design for disadvantaged communities, the role of architecture in addressing social inequalities, and its contribution to healthy societies are current topics of discussion in the field of architecture. The inequality between the eastern and western regions of Turkey has persisted since the early years of the Republic. One of the steps taken to address this issue was the decision to establish a university in eastern Turkey during the 1950s—a process that resulted in the foundation of Karadeniz Technical University (KTÜ) in Trabzon, along with a medical school within the university. In this context, architectural competitions were held starting in the 1950s to design health and educational buildings. This study offers a detailed analysis of the project for the KTÜ Faculty of Medicine and Research Hospital, which was selected through a competition held in 1972. The aim of the study is to investigate which parts of the building complex—still in use today—were designed by which architects and at what time. The study first addresses the conditions of the period, the architectural competitions, the founding of KTÜ, and the award-winning project. Then, it provides a detailed analysis of the KTÜ Faculty of Medicine and Research Hospital project and evaluates the current condition of the building. Findings reveal that numerous changes have been made to the structure over time. The research shows that the initial blocks built after the competition were later surrounded by additional structures. In conclusion, this article summarizes the transformation of a building that has been in continuous use for fifty years, documents a significant aspect of the Republican architectural heritage, and highlights the role of architectural competitions in the development of public health and education buildings in Türkiye.

Dezavantajlı topluluklar için tasarım, mimarinin sosyal eşitsizlikleri gidermedeki rolü ve sağlıklı toplumlara katkısı, mimarlık alanındaki güncel tartışma konularıdır. Türkiye'nin doğusu ve batısı arasındaki eşitsizlik, Cumhuriyet tarihinin başından itibaren varlığını sürdürmüştür. Bu sorunu çözmek için atılan adımlardan biri, 1950'lerde Türkiye’nin doğusunda üniversite kurma kararıdır. Bu süreç, Trabzon'da Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) ve üniversite bünyesinde bir tıp fakültesinin kurulmasıyla sonuçlanmıştır. Bu süreçte, 1950'lerden itibaren sağlık ve eğitim yapılarının projelendirilmesi için yarışmalar düzenlenmiştir. Bu bağlamda bu çalışma, 1972 yılında düzenlenen bir yarışma ile elde edilen KTÜ Tıp Fakültesi ve Araştırma Hastanesi Projesi’ni detaylı bir biçimde analiz etmektedir. Çalışmanın amacı, bugün hâlen kullanımda olan yapı kompleksinin hangi bölümlerinin ne zaman ve hangi mimarlarca projelendirildiğinin araştırılmasıdır. Çalışma; öncelikle dönemin koşullarını, yarışmaları, KTÜ'nün kuruluşunu ve ödüllü projeyi ele almaktadır. Daha sonra, KTÜ Tıp Fakültesi ve Araştırma Hastanesi Projesi, detaylı bir şekilde analiz edilmekte ve yapının mevcut durumu değerlendirilmektedir. Bulgular, zaman içinde yapıda birçok değişiklik yapıldığını ortaya koymaktadır. Yapılan araştırma sonucunda, yarışma süreciyle ilk inşa edilen blokların ek yapılarla çevrelendiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak bu makale, elli yıldır kesintisiz olarak kullanılan bir yapının değişim sürecini özetlemekte ve Cumhuriyet mirasının önemli bir öğesini belgelemekte; mimari yarışmaların Türkiye'deki kamu sağlık ve eğitim yapılarının gelişimine etkisini vurgulamaktadır.