Bibliometric Analysis of Postgraduate Studies on Flow Experience: Trends in Tourism Literature

Öz

Flow experience is a concept that expresses the experience of the present moment with a complete internal focus, which expresses that individuals fully integrate themselves into the activities they participate in. Within the scope of the research, it is aimed to make a bibliometric analysis and a compilation on the content of the concept of flow experience, which is increasingly being evaluated academically, in postgraduate studies. On the other hand, it is also aimed to understand the place of this concept, which is valuable in terms of tourism, in postgraduate theses by examining the concept of flow experience in the field of tourism. In this way, the increase in the levels of research conducted in the literature on this subject in recent years and the deficiencies will be observed and reported. In this respect, it is thought that the study carried out will be guiding for both today and future studies in terms of drawing a general framework. The study was carried out on 90 master's and doctoral theses published between 2013-2025 and open to access on the Council of Higher Education Thesis Center. Findings were created under 14 different headings in the examination of the studies. When the findings of the research are examined, it is seen that the studies on flow experience have gained high momentum as of 2019. In the field of tourism, 7 studies were conducted on tourists, one of which was on foreign tourists. It is also seen in the literature that flow experience positively affects touristic experience, repeat visits and repeat purchases. By understanding the emotional states of tourists on flow experience, their contributions to tourism in cultural, social and economic aspects can be increased. In this respect, it is recommended to increase flow experience studies on tourists.

Anahtar Kelimeler

• Flow
• Flow Experience
• Tourism
• Tourist
• Bibliometric Analysis

Akış Deneyimi Üzerine Lisansüstü Çalışmaların Bibliyometrik Analizi: Turizm Literatüründeki Eğilimler

Öz

Akış deneyimi, bireylerin katıldıkları faaliyetler içerisine kendilerini tam anlamıyla bütünleştirmelerini ifade eden tam bir içsel odaklanma ile mevcut anı deneyimlemeyi ifade eden bir kavramdır. Araştırma kapsamında akademik olarak değerlendirilmesi gittikçe hızlanan akış deneyimi kavramının lisansüstü çalışmalardaki içerikleri üzerine bibliyometrik analiz ile bir derleme yapılması amaçlanmıştır. Öte yandan turizm alanındaki akış deneyimi kavramının da incelenerek turizm yönünden değerli olan bu kavramın lisansüstü tezlerdeki yerinin anlaşılması da amaçlanmaktadır. Bu şekilde son yıllarda bu husus ile ilgili literatürde gerçekleştirilen araştırmalardaki artış düzeyleri ve de eksikliklerin gözlemlenerek raporlanması da sağlanmış olacaktır. Bu yönüyle gerçekleştirilen çalışmanın genel bir çerçeve çizmesi yönünden hem bugün hem de gelecekteki çalışmalar için yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Çalışma Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi üzerinde bulunan 2013-2025 yılları arasında yayımlanan ve erişime açık olan 90 adet yüksek lisans ve doktora tezi üzerinden gerçekleştirilmiştir. Çalışmaların incelenmesinde 14 farklı başlık altında bulgular oluşturulmuştur. Araştırmanın bulgularına bakıldığında, akış deneyimi üzerine yapılan çalışmaların 2019 yılı itibari ile yüksek bir ivme kazandığı görülmektedir. Turizm alanında 7 adet çalışma turistler üzerine gerçekleştirilmiş bunlardan bir tanesi yabancı turistler üzerinedir. Literatürde de görülmektedir ki, akış deneyimi turistik deneyimi, tekrar ziyareti, tekrar satın almayı olumlu yönde etkilemektedir. Akış deneyimi üzerine turistlerin duygusal durumlarının anlaşılması vasıtasıyla kültürel, sosyal ve ekonomik yönden turizme katkıları anlaşılarak arttırılabilir. Bu yönden turistler üzerine akış deneyimi çalışmalarının artırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Akış
• Akış Deneyimi
• Turizm
• Turist
• Bibliyometrik Analiz

Kaynakça

1. Akgül, O. (2020). Rehberli turlarda algılanan değer, akış deneyimi ve davranışsal niyet ilişkisi: Çanakkale Savaşları Gelibolu tarihi alanı örneği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir.
2. Akgül, O., & Köroğlu, Ö. (2021). Rehberli turlarda algılanan değer, akış deneyimi ve davranışsal niyet ilişkisi: Çanakkale Savaşları Gelibolu tarihi alanı örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 1200-1219. https://doi.org/10.26677/TR1010.2021.762
3. Akkaşoğlu, S., Akyol, C., Ulama, Ş., & Zengin, B. (2019). Tarım Turizmine Yönelik Hazırlanan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi (The Bibliometric Analysis of Graduate Theses for Agricultural Tourism). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 7(2), 1193-1218. https://doi.org/ 10.21325/jotags.2019.416
4. Akman, E. (2018). Sağlık profesyonellerinde akış deneyiminin öznel iyi oluş üzerine etkisi: Bir kamu ve özel hastane örneği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
5. Altürk A. (2022). Algılanan Otantikliğin Hatırlanabilir Turizm Deneyimi ve Tavsiye Davranışına Etkisinde Akış Deneyiminin Rolü: Şanlıurfa Sıra Gecesi Katılımcıları Üzerinde Bir Araştırma, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Mersin Üniversitesi, Mersin.
6. Ayazlar, R.A. (2015). Akış deneyiminin yamaç paraşütü deneyim doyumu ve yaşam doyumuna etkileri, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
7. Chen, H., Wigand, R. T., & Nilan, M. (2000). Exploring Web Users’ Optimal Flow Experiences. Information Technology & People, 13 (4), 263-281. https://doi.org/10.1108/ 09593840010359473
8. Cheng, T. M., & Lu, C. C. (2015). The causal relationships among recreational involvement, flow experience, and well-being for surfing activities. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 20(1), 1486-1504. https://doi.org/10.1080/10941665.2014.999099

9. Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The Psychology of Optimal Experience. (Vol. 1990, p. 1). New York: Harper & Row.
10. Çeşmeci, N., & Koçak, G. N. (2020). Akış Durumu, Algılanan Değer ve Destinasyon Sadakati Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Yürüyüş Deneyimi Örneği. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (50), 381-401. https://doi.org/10.48070/erusosbilder.716580
11. deMatos, N. M. D. S., Duarte, P. A. D. O., & Sá, E. S. D. (2024). Once-in-a-lifetime leisure experiences (OLLE): The role of Flow, novelty, and interpersonal interaction on tourists’ satisfaction and memories. Journal of Vacation Marketing, 30(3), 615-632.
12. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of business research, 133, 285-296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
13. Erdem, D & Yaylı, A. (2022). Rekreasyon Bağlamında Csikszentmihalyi’nin Akış Teorisine Kuramsal Bir Bakış. Journal Of Recreation and Tourism Research, 9(4). 98-113. https://doi.org/10.5281/ zenodo.7494875
14. Fansurya, A. H., Susanto, P., Abrian, Y., Fadilah, R., Wulansari, N., Permata Lisna, Y., & Adrian, A. (2024). Tourist’s Length of stay: the perspective of flow experience theory. Cogent Business & Management, 11(1), 1-15. https://doi.org/10.1080/23311975.2024.2310258
15. Göker, G. (2022). Flow experience study for outdoor recreation: Ilgaz ski area case study. Journal of Tourism and Services, 13(25), 45-68. https://doi.org/10.29036/jots.v13i25.370
16. Jones, C. D., Hollenhorst, S. J., & Perna, F. (2003). An empirical comparison of the four-channel flow model and adventure experience paradigm. Leisure Sciences, 25(1), 17-31. https://doi.org/ 10.1080/01490400306551
17. Karasakal, S. (2020). Akış deneyiminin memnuniyet üzerine etkisi: Tatil deneyimi üzerine inceleme. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 31(1), 63-73. https://doi.org/10.17123/ atad.713575
18. Kaya, B., Metin, T., & Kozak, M. A. (2015). Kapalı rekreasyon tesislerinde kullanıcıların akış deneyimi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 12(2), 6-25.
19. Kim, M., & Thapa, B. (2018). Perceived value and flow experience: Application in a nature-based tourism context. Journal of destination marketing & management, 8, 373-384. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2017.08.002
20. Lu, Y. H., Zhang, J., Zhang, H., Xiao, X., Liu, P., Zhuang, M., & Hu, M. (2022). Flow in soundscape: The conceptualization of soundscape flow experience and its relationship with soundscape perception and behaviour intention in tourism destinations. Current Issues in Tourism, 25(13), 2090-2108. https://doi.org/10.1080/13683500.2021.1922363
21. Maeran, R. & Cangiano, F. (2013). Flow experience and job characteristics: Analyzing the role of flow in job satisfaction. TPM-Testing, Psychometrics, Methodology in Applied Psychology, 20(1), 13-26. https://doi.org/10.4473/TPM20.1.2
22. Metin, M., & Düşmezkalender, E. (2022). Dağ tırmanışı etkinliğinin akış deneyimi bağlamında değerlendirilmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 1-22. https://doi.org/ 10.18037/ausbd.1095090
23. Nicoll, L. H., Oermann, M. H., Carter‐Templeton, H., Owens, J. K., & Edie, A. H. (2020). A bibliometric analysis of articles identified by editors as representing excellence in nursing publication: Replication and extension. Journal of Advanced Nursing, 76(5), 1247-1254. https://doi.org/ 10.1111/jan.14316
24. Novak, T. P., & Hoffman, D. L. (1997). Measuring the flow experience among web users. Interval Research Corporation, 31(1), 1-35. https://doi.org/10.1108/09593840010359473
25. Orhun, B., & Gülcan, B. (2022). Turizm ve Rekreasyonda Csikszentmihalyi’nin akış teorisi’nin bibliyometrik analizi. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 5(3), 959-970. https://doi.org/10.33083/joghat.2022.178
26. Ottiger, B., Van Wegen, E., Keller, K., Nef, T., Nyffeler, T., Kwakkel, G., & Vanbellingen, T. (2021). Getting into a “Flow” state: a systematic review of flow experience in neurological diseases. Journal of neuro-engineering and rehabilitation, 18, 1-21. https://doi.org/10.1186/s12984-021-00864-w
27. Özkara, B. Y., Özmen, M., & Kim, J. W. (2017). Examining the effect of flow experience on online purchase: A novel approach to the flow theory based on hedonic and utilitarian value. Journal of Retailing and Consumer Services, 37, 119-131. https://doi.org/10.1016/j.jretconser. 2017.04.001
28. Ödemiş, M. (2022). Turizm Talebi Kapsamındaki Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi (1994-2021) (Bibliometric Analysis of Postgraduate Thesis Within the Scope of Tourism Demand (1994-2021). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 10(1), 525-541. https://doi.org/ 10.21325/jotags.2022.1002
29. Öncülokur, A., Akaslan, E., Barış, N. & Dilek, S.E., (2023). Turizm ve deneyim ilişkisi: YÖK ulusal tez merkezindeki lisansüstü tezlere yönelik bibliyometrik bir değerlendirme. Mezopotamya Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, 3(1), 58-68. https://doi.org/10.29228/mjis.69977
30. Pai, C. K., Zhang, J., & Chen, H. (2025). The Effects of Tourists’ Experiences of Sports Events on Their Social Media Content Generation: Mediating Roles of Flow and Attachment. Journal of China Tourism Research, 1-28. https://doi.org/10.1080/19388160.2024.2448627
31. Parlar, H., & Kart, S. (2022). Covid-19 döneminde akademisyenlerin akademik motivasyon ve yayın performansının incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 12(3), 519-536. https://doi.org/ 10.5961/higheredusci.1128593
32. Seow, A. N., Foroughi, B., & Choong, Y. O. (2024). Tourists’ satisfaction, experience, and revisit intention for wellness tourism: E word-of-mouth as the mediator. Sage Open, 14(3), 1-16. https://doi.org/10.1177/21582440241274049
33. Şengel, Ü., & Işkın, M. (2024). Intellectual structure on artificial intelligence studies in tourism and hospitality: a bibliometric analysis. Worldwide Hospitality and Tourism Themes, 16(2), 202-215. https://doi.org/10.1108/WHATT-03-2024-0070
34. Temel, E. (2022). Akış Deneyimi: S-O-R Paradigması Temelinde Online Impulsive Satın Alma Davranışı, (Doktora Tezi), Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
35. Turan, N. (2019). Akış Deneyimi Üzerine Genel Bir Literatür Taraması. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (37), 181-199. https://doi.org/10.30794/pausbed.562564
36. Turgut, T. & Ümmet, D. (2021). Yetişkinlerde motivasyon düzenleme ve akış yaşantısı arasındaki ilişkide ototelik kişiliğin aracı rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53, 305-327. https://doi.org/10.9779/pauefd.836244
37. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı. (2025). Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTez Merkezi/tezS orguSonucYeni.jsp (ET: 30.06.2025).
38. Zengin, B., & Cengiz, M. (2021). Yavaş şehir (cittaslow) konusundaki lisansüstü çalışmaların bibliyometrik analizi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(4), 2235-2253. https://doi.org/ 10.26677/TR1010.2021.870