Gender Inequalities in Entertainment Venues: The Case of Bartın

Bu makale için 4 Mayıs 2026 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kent/article/1928157

Öz

This study aims to examine the dynamics of customer–staff interactions within entertainment venues in Bartın through the lens of gender. The research seeks to uncover the gender-based inequalities experienced by women both as employees and as patrons of these venues. Adopting a qualitative research design, the study employs a phenomenological approach. Semi-structured interviews were conducted with 27 purposefully selected participants -including venue owners, male and female staff members, and male and female customers- from three entertainment venues operating in Bartın. The data were analyzed using thematic analysis. The findings indicate that women present in entertainment spaces, whether as employees or customers, are frequently subject to stigmatization and labeling. It was found that women working in these settings are primarily motivated by economic necessity yet often face harassment and are expected to provide emotional labor. In contrast, male employees appear to be more driven by the pursuit of enjoyment but are also exposed to incidents of violence. Furthermore, the spatial organization of entertainment venues was found to reinforce gender segregation, thereby perpetuating gender-based inequalities.

Anahtar Kelimeler

• Gender
• entertainment venues
• inequality
• Bartın

Eğlence Mekanlarında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizlikleri: Bartın Örneği

Bu makale için 4 Mayıs 2026 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kent/article/1928157

Öz

Bu çalışma Bartın’da bulunan eğlence mekanlarındaki müşteri ve personel ilişkilerinin toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma, kadınların eğlence mekanlarında çalışan ve müşteri olarak maruz kaldıkları eşitsizlikleri ortaya koymayı hedeflemiştir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve fenomenolojik desen kullanılmıştır. Bartın’da faaliyet gösteren üç eğlence mekanından amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen 27 katılımcı (mekan sahipleri, kadın ve erkek çalışanlar, kadın ve erkek müşteriler) ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Veriler tematik analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Bulgular, müşteri ya da çalışan olarak eğlence mekanlarında bulunan kadınların damgalanma ve etiketlenme ihtimaliyle karşılaştıklarını göstermektedir. Eğlence mekanlarındaki kadın çalışanların temel motivasyonunun geçim kaygısı olduğu, bununla birlikte taciz deneyimleriyle karşılaşabildikleri ve kendilerinden duygusal emek beklentilerinin oluştuğu tespit edilmiştir. Erkek çalışanların ise daha çok “keyif alma” motivasyonuna sahip oldukları ve şiddet olayları ile yüzleştikleri gözlemlenmiştir. Öte yandan eğlence mekanlarının mekansal düzeninde de cinsiyet temelli ayrışmanın gözlendiği ve bu durumun toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini pekiştirdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal cinsiyet
• eğlence mekanları
• eşitsizlik
• Bartın

Kaynakça

1. Acar-Savran, G. (2013). Beden emek tarih: Diyalektik bir feminizm için. Kanat Yayınları.
2. Akkirman, D. K. (2017). Toplumsal Cinsiyet ve Mekân: Kent Mekânına Erişimde Cinsiyete Dayalı Farklar ve Eşitsizlikler. Adnan Menderes Üniversitesi.
3. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
4. Beauvoir, S. de. (2019). İkinci cins (Çev. B. Onaran). Payel Yayınları.
5. Berktay, F. (2004). Kadınların insan haklarının gelişimi ve Türkiye. İçinde A. Yaraman (Ed.), Biyografya 3: Kadın ve siyaset (s. 31-54). Bağlam Yayınları.
6. Berktay, F. (2004). Tarihin cinsiyeti. Metis Yayınları.
7. Bora, A. (2005). Kadınların sınıfı: Ücretli ev emeği ve kadın öznelliğinin inşası. İletişim Yayınları.
8. Bora, A. ve Üstün, İ. (2005). Sıcak aile ortamı: Demokratikleşme sürecinde kadın ve erkekler. TESEV Yayınları.

9. Bourdieu, P. (2014). Eril tahakküm (B. Yılmaz, Çev.). Bağlam Yayınları.
10. Bozok, M. (2011). Soru ve cevaplarla erkeklikler. Altan Basım.
11. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
12. Braun, V., & Clarke, V. (2013). Successful qualitative research: A practical guide for beginners. Sage Publications.
13. Butler, J. (2016). Cinsiyet belası: Feminizm ve kimliğin altüst edilmesi (Çev. B. Ertür). Metis Yayınları.
14. Connell, R. W. (2005). Masculinities (2. baskı). University of California Press.
15. Creswell, J. W. (2016). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün & S. B. Demir, Çev.). Siyasal Kitabevi.
16. Cumur, Ş. (2021, Ekim). Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: Kadın ve Mekân. Konya Teknik Üniversitesi.
17. Dedeoğlu, S. (2012). Türkiye’de refah devleti, toplumsal cinsiyet ve kadın istihdamı. İçinde S. Dedeoğlu ve A. Y. Elveren (Ed.), Türkiye’de refah devleti ve kadın (s. 211-230). İletişim Yayınları.
18. Durmaz, N. (2015). Eğlence sektöründe çalışma koşulları ve ayrımcılık: Çingeneler örneği. Çalışma ve Toplum, 1(44), 259-292.
19. Erdoğan, D. (2018). Ankara Pavyon Kültüründe Erkekliklerin İnşası. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
20. Erez, R., Özdoğan, B., Ünübol, H., & Sayar, G. H. (2022). Toplumda Damgalama Eğilimi ve Hükümlülere Yönelik Sosyal Mesafe ile İlişkili Faktörler. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 6(1), 1-17. https://doi.org/DOI: 10.55109/tushad.947596.
21. Fidan, T. (2013). Açık ve uzaktan öğrenmede nitel araştırma yöntemleri. İçinde K. Çağıltay (Ed.) Açık ve Uzaktan Öğrenme (s. 290-312). Anadolu Üniversitesi Yayınları.
22. Fincham, B. (2018). Eğlence Sosyolojisi, (F. Ü. Selçuk, Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık.
23. Foucault, M. (2014). Hapishanenin doğuşu (Çev. M. A. Kılıçbay). İmge Kitabevi.
24. Foucault, M. (2015). İktidarın gözü (Çev. I. Ergüden). Ayrıntı Yayınları.
25. Goffman, E. (2014). Damga: Örselenmiş kimliğin idare edilişi üzerine notlar (Ş. Geniş, L. Ünsaldı ve S. N. Ağırnaslı, Çev.). Heretik Yayınları.
26. Goffman, E. (2014). Gündelik yaşamda benliğin sunumu (Çev. B. Ertür). Metis Yayınları.
27. Goffman, E. (2016). Kamusal alanda ilişkiler: Toplu yaşamın mikro incelemeleri (Çev. B. Ertür). Heretik Yayınları.
28. Hayta, Y. (2016). Kent Kültürü ve Değişen Kent Kavramı. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 165-184.
29. Hinshaw, S. (2007). The mark of shame: stigma of mental illness and an agenda for Change. Oxford University Press.
30. Hochschild, A. R. (1983). The managed heart: Commercialization of human feeling. University of California Press.
31. Kalaycıoğlu, S. ve Rittersberger-Tılıç, H. (2001). Cömert “ablaların” sadık “hanımları”: Evlerimizdeki gündelikçi kadınlar. Su Yayınları.
32. Kandiyoti, D. (1988). Bargaining with patriarchy. Gender & Society, 2(3), 274-290.
33. Kandiyoti, D. (1997). Cariyeler, bacılar, yurttaşlar: Kimlikler ve toplumsal dönüşümler. Metis Yayınları.
34. Kaypak, Ş. (2014). Toplumsal cinsiyet bakış açısından kente bakmak. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1), 344-357.
35. Kıral, B. (2021). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 170-189.
36. Kümbetoğlu, B. (2008). Sosyolojide ve antropolojide niteliksel yöntem ve araştırma. Bağlam Yayınları.
37. Lorber, J. (1994). Paradoxes of gender. Yale University Press.
38. Lordoğlu, C. (2016). Kent coğrafyasında kadınların güvenlik endişeleri. Modus Operandi: İlişkisel Sosyal Bilimler Dergisi, 1(4), 151-176.
39. Massey, D. (1994). Space, place and gender. Polity Press.
40. McDowell, L. (1999). Gender, identity and place: Understanding feminist geographies. Polity Press.
41. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık.
42. Moustakas, C. (1994). Phenomenological research methods. Sage Publications.
43. Özbay, C. (2013). Türkiye’de hegemonik erkekliği aramak. Doğu Batı Düşünce Dergisi, 63, 185-204.
44. Özbek, M. (2010). Arabesk kültür: Popüler modernleşmenin öyküsü. İletişim Yayınları.
45. Özbek, M. (2015). Kamusal alan ve kültürel müzakere. İletişim Yayınları.
46. Özmen, S., & Erdem, R. (2018). Damgalamanın Kavramsal Çerçevesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(1), 185-208.
47. Patton, M. Q. (2015). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (Çev. M. Bütün & S. B. Demir). Pegem Akademi.
48. Polat, S. (2022). Nitel araştırmalarda veri toplama teknikleri. İçinde A. Saban & A. Ersoy (Ed.) Eğitimde Nitel Araştırma Desenleri (s. 123-158). Anı Yayıncılık.
49. Saktanber, A. (2002). Living Islam: Women, religion and the politicization of culture in Turkey. I.B. Tauris.
50. Sancar, S. (2009). Erkeklik: İmkânsız iktidar: Ailede, piyasada ve sokakta erkekler. Metis Yayınları.
51. Saygılıgil, F. (2013). Mekânın cinsiyeti. Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 5(1), 209-218.
52. Saygılıgil, F. (Ed.). (2022). Toplumsal cinsiyet tartışmaları. Dipnot Yayınları.Schick, I. C. (2016). Mekânın cinsiyeti vardır. Şehir Düşünce Merkezi Şehir Yayınları (11), 95-106.
53. Sirman, N. (2000). Kadınların milliyeti. İçinde A. Altınay (Ed.), Vatan millet kadınlar (s. 226-244). İletişim Yayınları.
54. Sosyal-İş Sendikası. (2019). Hizmet sektöründe çalışan kadınların sorunları araştırması. Sosyal-İş Sendikası Yayınları.
55. Tukabaeva, L. (2015). Göçün Feminizasyonu Bağlamında Ankara’da Eğlence Sektörü. Ankara Üniversitesi.
56. Türkiye İstatistik Kurumu. (2023). Kent-Kır Nüfus İstatistikleri, 2022 (Çevrimiçi haber bülteni). Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Kent-Kir-Nufus-Istatistikleri-2022-49755
57. Uçkaç, L. (2006). Kentsel tasarımın kent kimliği üzerine etkileri: Keçiören örneği [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
58. West, C., & Zimmerman, D. H. (1987). Doing gender. Gender & Society, 1(2), 125-151.