Coğrafi İşaret Almış Yerel Ürünlerin Turistik Ürün Kapsamında Değerlendirilmesi: Gülüklü Çorba Örneği

Öz

Bu çalışmanın amacı, Alanya yerel mutfağına özgü coğrafi işaret almış Gülüklü Çorbanın turistik ürünü oluşturan bileşenler kapsamında değerlendirilerek turistik ürünün niteliklerini taşıyıp taşımadığının ortaya konulması ve gülüklü çorbanın turistik ürün olarak değerlendirilebilmesine ilişkin yerel yöneticiler ve işletmecilere rehberlik edecek önerilerin geliştirilmesidir. Araştırma alanı olarak özgün bir yerel mutfağa sahip olduğu düşünülen Alanya seçilmiştir. Çalışma verilerinin toplanması ve analizinde nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıların seçiminde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Alanya yöresel mutfağına özgü geleneksel bir yemek olan gülüklü çorbasını daha önce deneyimlemiş şefler ve akademisyen şefler oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde içerik ve betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Bulgular, Alanya'nın mutfak mirasından coğrafi işaretli yerel bir ürün olan gülüklü çorbasının, kendine özgü yapısı ve benzersiz tadı nedeniyle bir turizm ürünü olarak sunulma potansiyeline sahip olduğunu ve bu durumun çorbanın cazibesini artırdığını göstermektedir. Ürün çeşitli ulusal ve uluslararası etkinliklerde sunulabilse de, Alanya destinasyonunun hizmet kapasitesi ve tedarik ağında bazı teknik eksiklikler bulunmaktadır. Çorbanın şu anda bir turizm ürünü olarak sunulabilmesine rağmen, turistlerin beklentileri doğrultusunda tarifinde ve sunumunda yapılacak değişikliklerin bir gastronomi cazibesi olarak cazibesini artırabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Turizm
• Gastronomi
• Yerel Ürün
• Turistik Ürün
• Gülüklü Çorba
• Alanya

Evaluation of Geographically Indicated Local Products as Tourism Products: The Case of Gülüklü Soup

Öz

The aim of this study is to evaluate Gülüklü Soup, a geographically indicated (GI) local dish specific to the Alanya region, within the framework of the components that constitute a tourism product. The research seeks to determine whether Gülüklü Soup possesses the qualities of a tourism product and to develop recommendations that can guide local authorities and business operators in positioning the soup as a tourism product. Alanya, recognized for its distinctive local cuisine, was selected as the research area. A qualitative research method was employed for data collection and analysis. A purposive sampling technique was used to select participants. The study group consisted of chefs and academic chefs who had previously experienced Gülüklü Soup, a traditional dish specific to the local cuisine of Alanya. Data were collected through face-to-face interviews and analyzed using content and descriptive analysis methods. The findings indicate that Gülüklü Soup, a geographically indicated (GI) local product from Alanya's culinary heritage, has the potential to be offered as a tourism product due to its distinctive structure and unique taste, which add to its appeal. While the product can be presented at various national and international events, certain technical deficiencies exist within the service capacity and supply network of the Alanya destination. It was concluded that, although the soup can currently be presented as a tourism product, modifications to its recipe and presentation in line with tourist expectations could enhance its appeal as a culinary attraction.

Anahtar Kelimeler

• Tourism
• Gastronomy
• Local Product
• Tourism Product
• Gülüklü Soup
• Alanya

Kaynakça

1. Almansouri, M., Luning, P., Almuhanna, M., & Verkerk, R. (2023). Safety and Authenticity Risks in Heritage Food Preparation at Different Types of food Service Establishments: A Case Study of Saudi Arabia. Heliyon, 9(2).
2. Alonso, A. D. & Liu, Y. (2011). The Potential for Marrying Local Gastronomy and Wine: The Case of Fortunate Islands. International Journal of Hospitality Management, 30: 974-981.
3. Aslan, Z., Güneren, E., & Çoban, G. (2014). Destinasyon Markalaşma Sürecinde Yöresel Mutfağın Rolü: Nevşehir Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(4), 3-13.
4. Bowen, S., & Zapata, A. V. (2009). Geographical Indications, Terroir, and Socioeconomic and Ecological Sustainability: The Case of Tequila. Journal of Rural Studies, 25(1): 108-119.
5. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using Thematic Analysis in Psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
6. Chang, R. C. Y., Kivela, J. & Athena, Mak, A. H. N. (2010). Attributes that Influence the Evaluation of Travel Dining Experience: When East Meets West. Tourism Management, 32: 307-316.
7. Charmaz, K. (2006). Constructing Grounded Theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis. Sage, Thousand Oaks, California.
8. Cohen, E. & Avieli, N. (2004). Food in Tourism: Attraction and Impediment. Annals of Tourism Research, 31(4): 755-778.

9. Cohen, E. (2007). Authenticity’ in Tourism Studies: Aprés la Lutte. Tourism Recreation Research, 32(2): 75-82.
10. Creswell, J. W. (2017). Araştırma Deseni: Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları. (Çev. Ed. S. B. Demir). Eğiten Kitap Yayıncılık, Ankara.
11. Elo, S. & Kyngas, H. (2008). The Qualitative Content Analysis Process. Journal of Advanced Nursing, 1: 107-115.
12. Fox R. (2007). Reinventing the Gastronomic Identity of Croatian Tourist Destinations. Hospitality Management, 26: 546-559.
13. Graneheim, U.H. & Lundman, B.M. (2004). Qualitative Content Analysis in Nursing Research: Concepts, Procedures and Measures to Achieve Trustworthiness. Nurse Education Today 2: 105-112.
14. Hall, C.M., Mitchell, R. & Sharples, L. (2003). “Consuming Places: The Role of Food, Wine and Tourism in Regional Development”. C. M. Hall vd. (Ed.). In Food Tourism Around the World: Development, Management And Markets, Burlington, 25-59.
15. Hall, M. & Mitchell, R. (2002). Tourism as a Force for Gastronomic Globalization and Localization. A. M. Hjalager and G. Richards (Ed.). Tourism and Gastronomy. London, Routldge, 71-87.
16. Harrington R. J., & Ottenbacher, M. J., (2010). “Culinary Tourism: A Case Study of the Gastronomic Capital”, Journal of Culinary Science and Technology, 8: 14-32.
17. Harrington R. J., (2005). Defining Gastronomic Identity: The Impact of Environment and Culture on Prevailing Components, Texture and Flavours in Wine and Food. Journal of Culinary Science and Technology, 4(2/3): 129-152.
18. Hsieh, H.F. & Shannon, S.E. (2005). Three Approaches to Qualitative Content Analysis. Qualitative Health Research 9: 1277–1288.
19. İşevcan Ertamay, S., & İrigüler, F. (2018). Turistik Ürün, Çekicilik ve Ağırlamanın Bir Unsuru Olarak Gastronomi. A. Akbaba, & N. Çetinkaya, (Ed.), Gastronomi ve Yemek Tarihi. Ankara: Detay Yayıncılık, 14-34.
20. Jang, S., Liu, Y. & Namkung, Y. (2010). Effects of Authentic Atmospherics in Ethnic Restaurants: Investigating Chinese Restaurants. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 23(5): 662-680.
21. Joliffe, L. (2003). The lure of tea: history, traditions and attraction. C. M. Hall vd. (Ed.). In Food Tourism Around the World: Development, Management And Markets, Burlington, 121-136.
22. Jones, A. & Jenkins, L. (2002). A Taste of Wales – Blas Ar Gymru: Institutional Malaise in Promoting Welsh Food Tourism Products. A. M. Hjalager and G. Richards (Eds.), Tourism and Gastronomy. Routldge: 115-131.
23. Kim, J.H. & Jang, S. (2016). Determinants of Authentic Experiences: An Extended Gilmore and Pine Model for Ethnic Restaurants. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 28(10): 2247-2266.
24. Kozak, N., Kozak, M.A., & Kozak, M. (2014). Genel Turizm: İlkeler Kavramlar. Ankara: Detay Yayıncılık.
25. Landis, J. R. & Koch, G. G. (1977). An Application of Hierarchical Kappa-Type Statistics in the Assessment of Majority Agreement Among Multiple Observers. Biometrics, 33(2), 363-374.
26. Liao, S. & Ma, Y.Y. (2009). Conceptualizing Consumer Need For Product Authenticity. International Journal of Business and Information, 4(1): 89-114.
27. Mitchell, R., & Hall, C. M. (2003). Consuming tourists: food tourism consumer behaviour. C.M. Hall., vd. (Ed.), In Food Tourism Around the World: Development, Management And Markets. Burlington, 60-80.
28. Muhammad, N., Alias, N., Jamaludin, K. A., & Zulnaidi, H. (2022). Skills-based curriculum design for culinary course in Traditional Tahfiz institutions. Heliyon, 8(6).
29. Ondieki, E. B., Kotut, E. J., Gatobu, C. K., & Wambari, E. M. (2017). Gastronomic Identity: Role of the Environment and Culture on Culinary Tourism. African Journal of Tourism, Hospitality and Leisure Studies, 3(1), 17-21.
30. Pulido-Fernández, J. I., Casado-Montilla, J., & Carrillo-Hidalgo, I. (2019). Introducing Olive-Oil Tourism as A Special Interest Tourism. Heliyon, 5(12).
31. Rangnekar, D. (2004). The Socio-Economics of Geographical Indications. UNCTAD-ICTSD Project on IPRs and Sustainable Development, Issue Paper, 8: 13-15.
32. Recuero-Virto, N., & Arróspide, C. V. (2024). Food Tourism to Revitalize the Basque Country. Heliyon, 10(11).
33. Rivers, M. (1995). Time for Tea; Tea and Conversation with Thirteen English Women. New York: Crown.
34. Shenoy, S.S. (2005). Food Tourism and The Culınary Tourist. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Graduate School of Clemson University.
35. Smith, S. L. (1994). The Tourism Product. Annals of Tourism Research, 21(3), 582-595.
36. Teuber, R. (2011). Consumers' and Producers' Expectations Towards Geographical İndications: Empirical Evidence for A German Case Study. British Food Journal, 113(7): 900-918.
37. Turkish Patent and Trademark Office. (2019). Alanya Gülüklü (Hülüklü) Çorba. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38532, Erişim Tarihi: 17.04.2024
38. Türkay, O., & Genç, K. (2017). Gastronomi Turizmi. M. Sarıışık (Ed.), Tüm Yönleriyle Gastronomi Bilimi. Ankara: Detay Yayıncılık, 211-239.
39. Uyar, M. (2020). Yerel Mutfağın Dönüşümünde Turizmin Rolü. Yayımlanmış Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
40. Uyar, M. (2023). Role of Tourism in Changing of Local Cuisine: Qualitative Study in Alanya Region. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 6(2), 667-678.
41. Wang, N. (1999). Rethinking Authenticity in Tourism Experience. Annals of Tourism Research, 26(2): 349-370.
42. Yang, S., Liu, Y., & Xu, L. (2024). The Effect of Food Tourism Experiences on Tourists' Subjective Well-Being. Heliyon, 10(3).
43. Yatkın, Ö. & Tolga, Ö. (2018). Gastronomi Konulu Festivaller. Atilla, A. & Neslihan, Ç. (Ed.). Gastronomi ve Yemek Tarihi. Detay Yayıncılık, Ankara: 247-264.
44. Yeboah, R., & Ashie, D. (2024). Promotion of Local Food as Tourism Product in the Cape Coast Metropolis: An Explorative Research. Heliyon, 10(24).
45. Yetkin, H. (1994). Dünden Bugüne Alanya Sofrası. Yetkin Kolor Kartpostal Dağıtım, Antalya.
46. Yıldız, Ö. (2018). Yiyecek, Kültür ve Turizm İlişkisi. A. Akbaba, & N. Çetinkaya, (Ed.), Gastronomi ve Yemek Tarihi. Ankara: Detay Yayıncılık, 73-92.