The Effect of Election Campaigns and Political Discourses on the Political Preferences of Generation Z (Afyonkarahisar Province Example)

Öz

This study examines the impact of election campaigns and political discourses on the political preferences of Generation Z, using the case of Afyonkarahisar. Considering Türkiye’s young demographic structure, the growing proportion of Generation Z voters plays a critical role in shaping electoral outcomes. The study proposes a four-dimensional model to explain voter behavior: sociological factors, strategic voting, party identification/economic-political elements, and propaganda. The empirical research is based on a survey conducted with 405 Generation Z voters in Afyonkarahisar. Data were analyzed using descriptive statistics, exploratory and confirmatory factor analysis, and parametric tests. The findings indicate that while sociological and strategic factors have limited influence, party identification and economic-political elements—such as leadership, economic policies, and past performance—are more decisive in shaping young voters’ preferences. Propaganda and campaign tools (e.g., social media, posters, rallies) were found to have a relatively low but noteworthy effect. Demographic variables were also examined. Notably, 69.4% of participants did not vote in the 2024 local elections, revealing limited political participation among young voters. However, the increasing share of Generation Z in the electorate suggests a growing potential to influence future electoral results. In conclusion, political parties and candidates must design strategies tailored to Generation Z by addressing their economic expectations, sensitivity to leadership performance, and digital communication habits. Such an approach will not only enhance youth participation in politics but also strengthen the legitimacy of democratic representation.

Anahtar Kelimeler

• Generation Z
• Voter Behavior
• Election
• Political Preferences
• Political Discourse.

Seçim Kampanyaları ve Siyasal Söylemlerin Z Kuşağının Siyasal Tercihleri Üzerine Etkisi (Afyonkarahisar İli Örneği)

Öz

Bu çalışma, seçim kampanyaları ve siyasal söylemlerin Z kuşağının siyasal tercihleri üzerindeki etkilerini Afyonkarahisar ili örneğinde incelemektedir. Türkiye’nin genç nüfus yapısı dikkate alındığında, Z kuşağının artan seçmen kitlesi, seçim sonuçlarını belirlemede kritik bir konuma sahiptir. Çalışmada seçmen davranışlarını açıklamaya yönelik sosyolojik, stratejik, ekonomi-politik/partiyle özdeşleşme ve propaganda olmak üzere dört boyutlu bir model önerilmiştir. Araştırmanın saha kısmı, Afyonkarahisar’da yaşayan 405 Z kuşağı seçmeniyle yapılan anket uygulamasına dayanmaktadır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler, keşifsel ve doğrulayıcı faktör analizi ile parametrik testler aracılığıyla değerlendirilmiştir. Bulgular, sosyolojik ve stratejik faktörlerin sınırlı etkisine karşın, liderlik, ekonomik politikalar ve geçmiş icraatlar gibi partiyle özdeşleşme ve ekonomi-politik unsurların genç seçmenler için daha belirleyici olduğunu göstermektedir. Propaganda ve kampanya araçlarının (sosyal medya, afiş, miting vb.) ise görece düşük fakat dikkate değer bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenlerin etkileri de incelenmiştir. Katılımcıların %69,4’ünün 2024 yerel seçimlerinde oy kullanmamış olması, gençlerde siyasal katılımın sınırlı kaldığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, gelecek seçimlerde Z kuşağının artan nüfus oranı, siyasal sonuçları şekillendirme potansiyelini güçlendirmektedir. Sonuç olarak, siyasal partiler ve adayların Z kuşağına ulaşabilmeleri için bu grubun ekonomik beklentilerine, liderlik performansına duyarlılıklarına ve dijital iletişim alışkanlıklarına odaklanan stratejiler geliştirmeleri gerekmektedir. Bu yaklaşım, hem genç seçmenlerin siyasal katılımını artıracak hem de demokratik temsilin meşruiyetine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Z Kuşağı
• Seçmen Davranışı
• Seçim
• Siyasal Tercihler
• Siyasal Söylem.

Kaynakça

1. Afyon Postası, (2024). TÜİK 2024 nüfusunu açıkladı: Afyon, Kütahya, Uşak, Denizli ve Eskişehir’in nüfusu belli oldu. Erişim tarihi: 11.11.2025.
2. Alkan, T. (1979). Siyasal Toplumsallaşma. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
3. Almond, G. A. & Verba, S. (1963). The civic culture: Political attitudes and democracy in five nations. Princeton University Press.
4. Arendt, H. (1998). The human condition. University of Chicago Press.
5. Atılgan, G. & Aytekin, E. A. (2012). Siyaset Bilimi Kavramlar, İdeolojiler, Disiplinler Arası İlişkiler. İstanbul: Yordam Kitap.
6. Atar, Y. (2006). Seçim Hukukunun Güncel Sorunları. Anayasa Yargısı Dergisi, 23, 211-237.
7. Ball, A. & Peters, G. (2007). Çağdaş Siyaset ve Yönetim. (Çev. Nil Uzun). İstanbul: Yayınodası Yayıncılık.
8. Baykal, D. (1970). Siyasal Katılma: Bir Davranış İncelemesi. Ankara: A.Ü.S.B.F Yayınları.

9. Bayraktar, S. (2009). Siyasal Pazarlama Uygulamalarının Seçmen Tercihleri Üzerine Etkileri – İzmir İli Örneği. (Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta). Erişim adresi: file:///C:/Users/VICTUS/Downloads/231594.pdf.
10. Bektaş, A. (1998). Türk Siyasal Demokrasisi, Sorunlar ve Nedenleri. Yeni Türkiye Dergisi, Cumhuriyet Özel Sayısı, 23-24, 841-847.
11. Bozkurt, V. (2006). Sosyoloji. Bursa: Ekin Kitabevi.
12. Çağla, C. (2010). Siyaset Bilimi. İstanbul: Omnia.
13. Çağlar, N. & Asığbulmuş, H. (2017). X ve Y Kuşaklarının Siyasal Davranışında Sosyal Medyanın Etkisi: Gaziosmanpaşa İlçesinde Bir Araştırma. Journal of Suleyman Demirel University Institute of Social Sciences, 29(4), 85-112.
14. Çağlayan, S. (2025). Seçim Kampanyalarının Z Kuşağı Seçmenlerinin Siyasal Katılımı, Oy Verme Davranışı ve Aday Tercihi Üzerindeki Etkisi: 2024 Türkiye Yerel Seçimleri. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 20(63), 278-313, DOI: 10.14783/maruoneri.1543172.
15. Çaha, Ö. (2008). Türkiye'de Seçmen Davranışı ve Siyasal Partiler, (2. Baskı). Ankara: Orion Kitabevi.
16. Çam, E. (1995). Siyaset Bilimine Giriş. İstanbul: Der Yayınları.
17. Çevik, O. & Deniz, V. (2021). Z Kuşağının İş Motivasyonu ve Kariyer Algılarına Yönelik Bir Araştırma. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(24), 287-312.
18. Çukurçayır, A. (2000). Siyasal Katılma ve Yerel Demokrasi. Konya: Çizgi Yayınları.
19. Dahl, R. (1996). Demokrasi ve Eleştirileri, (Çev. Levent Köker). Ankara: Yetkin Yayınları.
20. Davis, L. L. (1992). Instrument review: Getting the most from a panel of experts. Applied Nursing Research, 5, 194-197.
21. Demir, M. (2018). Seçim Kampanyaları ve Seçmen Davranışları İlişkisi: Çemişgezek Örneği. (Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya). Erişim adresi: file:///C:/Users/VICTUS/Downloads/530722 (2).pdf.
22. Demirtaş, M. C. (2015). Seçmen Davranışlarına Etki Eden Faktörlerin Siyasal Pazarlama Açısından Analizi: İzmir İlinde Çok Değişkenli Bir İnceleme. (Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir). Erişim adresi: https://www.apikam.org.tr/YuklenenDosyalar/Dokumanlar/63cfc1ab-c757-4467-9865-e4973fa6a1a8410310.pdf.
23. Doğan, A. (2017). Türkiye'de Siyasal İletişim ve Siyasal Davranış. Ankara: Nobel Yayınları.
24. Duran, H. (2015). Siyasal Katılmayı Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Araştırma: Kütahya Tavşanlı Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13.
25. Dursun, D. (1996). Devlet, Siyaset ve Toplum. İstanbul: Emre Yayınları.
26. Duverger, M. (1986). Siyasal Rejimler (Çev. Teoman Tunçdoğan). İstanbul: Sosyal Yayınlar.
27. Erzen, M. Ü. & Yalın B. E. (2011). Siyasal Kültürün Temel Paradigmaları Üzerine: Kültürden Siyasal Toplumsallaşma Örgütlenme ve Katılma Süreçlerine Yansıyanlar. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 41, 49-61.
28. Evans, J. A. J. (2004). Voters and Voting an Introduction. London: Sage Publictions.
29. Fidan, A. (2022). " The Effect of Attitudes by Generations X, Y, Z, Alpha, Beta, Gamma and Delta on Children", YERDELEN B. K, ext.. (Ed.) Being a Child in a Global World: Childhood in an Environment of Violence, Terror, Migration and Rapid Change, Emerald Publishing Limited Howard House, Wagon Lane, Bingley BD16 1WA, UK, pp. 17-33. United Kingdom: Emerald Publishing.
30. Fidan, A. (2023). X, Y, Z ve Gelecekteki Alfa, Beta, Gamma Kuşakları Kişilik Tiplerinin Kamusal Yaşama Katılım Düzeyleri. İçinde: Karatepe, S., Uludağ, D., Soyer, M. ve Ceyhan, S. (Ed.), Kişilikte Güncel Çalışmalar, 179-194 . Ankara: Nobel Bilimsel Eserler.
31. Flanigan, W. H. & Zingale, N. H. (1998). Political Behavior Of The American Electorate. Washington: Congressional Quarterly Press.
32. George, D. & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows Step By Step. A Simple Study Guide and Reference, (10. Baskı). GEN, Boston, MA: Pearson Education, Inc.
33. Göktaş, P. & Çarıkçı, İ. H. (2015). Kuşakların Siyasal İletişim Kültür ve Liderlik Açısından Değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 7-33.
34. Gözler, K. (2003). İdare Hukuku. Bursa: Ekin Yayınları.
35. Gülmen, Y. (1979). Türk Seçmen Davranışı. İstanbul: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yayınları.
36. Hafızoğlu, Y. (2021). Z Kuşağı Seçmen Davranışları. International Journal of Education and New Approaches, 4(2), 141-164. https://doi.org/10.52974/jena.1035189.
37. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E. & Tatham, R. (2010). Multivariate Data Analysis. Pearson.
38. Heywood, A. (2007). Siyaset. Ankara: Adres Yayınları.
39. Huntington, S. P. & Nelson, J. M. (1976). No easy choice: Political participation in developing countries. Harvard University Press.
40. Inglehart, R. (1977). The silent revolution: Changing values and political styles among Western publics. Princeton University Press.
41. İslamoğlu, A. H. (2002). Siyaset Pazarlaması Toplam Kalite Yaklaşımı. İstanbul: Beta.
42. Kalender, A. (2000). Siyasal İletişim Seçmenler ve İkna Stratejileri. Konya: Çizgi Kitabevi.
43. Kalender, A. (2005). Siyasal İletişim Seçmenler ve İkna Stratejileri (2. Baskı). Konya: Çizgi Yayınları.
44. Kapani, M. (1997). Politika Bilimine Giriş. İstanbul: Bilgi Yayınevi.
45. Kaplan, İ. (1999). Türkiye’de Millî Eğitim İdeolojisi ve Siyasal Toplumsallaşma Üzerindeki Etkisi. İstanbul: İletişim Yayınları.
46. Kışlalı, A. T. (2002). Siyaset Bilimi. Ankara: İmge Kitabevi.
47. Kitapçıoğlu, T. (2013). Baskı Grupları ve Demokrasi. TBB Dergisi, 106, 357-392.
48. Lipset, S. M. (1964). Siyasi İnsan, (Çev. Mete Tunçay). Türk Siyasi İlimler Derneği Yayınları, Siyasi İlimler Serisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası.
49. Lockerbie, B. (2008). Do Voters Look to The Future? Economics and Elections. New York: State University of New York Press.
50. Mursül, D. (2022). Siyasal söylemde sınırların meşrulaştırılması. Türkiye Politik Çalışmalar Dergisi, 2(2), 1-17.
51. Niemi, R. G., Ross D. & J. Alexander (2001). The Similarity of Political Values of Parents and College: Age Youths. Public Opinion Quarterly, Elsevier North.
52. Okur Çakıcı, F. (2014). Seçmen Tercihinin Belirmesinde Lider Faktörü: Doğu Karadeniz Örneği. (Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya). Erişim adresi: file:///C:/Users/VICTUS/Downloads/388063.pdf.
53. Öktem, M. K. & Mısıroğlu, D. (2024). Kamu Yönetimi Perspektifinden Kent Kültürü ve Z Kuşağı. In: Yılmaz, V. (Ed.), Güncel Kent Araştırmaları. Gaziantep: Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub647.c2732
54. Özbudun, E. (1975). Türkiye'de Sosyal Değişme ve Siyasal Katılma. Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları.
55. Özer, İ. & Heder, M. (2008). Siyasal Katılma ve Seçmen Davranışı. İstanbul: Ege Yayınları.
56. Öztekin, A. (2003). Siyaset Bilimine Giriş. Ankara: Siyasal Kitabevi.
57. Özüerman, T. (1998). Türkiye'nin Batılılaşma ve Demokratikleşme Açmazı, (1.Baskı). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları.
58. Pateman, C. (1970). Participation and democratic theory. Cambridge University Press.
59. Rousseau, J. J. (1762). Toplum Sözleşmesi. Ankara: Panama Yayıncılık.
60. Sarıbay, A. Y. & Öğün, S. S. (1997). Politik Bilim. İstanbul: Alfa Basım Dağıtım.
61. Schmitter, P. C. & Karl, T. L. (1999). Demokrasi Nedir, Ne Değildir?, Soysal ve Siyasal Teori, (Çev. Levent Gönenç), Ed. Atilla Yayla. Ankara: Siyasal Kitabevi.
62. Sitembölükbaşı, Ş. (2001). Parti Seçmenlerinin Siyasal Yönelimlerine Etki Eden Sosyoekonomik Faktörler. Ankara: Nobel Yayınları.
63. Sokullu, E. Ş. C. (2013). Siyasal Kültür, Karşılaştırmalı Siyaset, (Der. Sayarı, S. ve Dikici, H.), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
64. Sözen, E. (1999). Söylem, belirsizlik, mübadele, bilgi/güç ve refleksivite. İstanbul: Paradigma Yayınları.
65. Şaylan, G. (1998). Demokrasi ve Demokrasi Düşüncesinin Gelişmesi. Ankara: TODAİE İnsan Hakları Araştırma ve Derleme Merkezi.
66. Tocqueville, A. de. (2000). Democracy in America. University of Chicago Press.
67. Turan, İ. (1998). Cumhuriyetin 75. Yılında Türkiye’de Siyasal Kültür. Yeni Türkiye Dergisi, 2(23-24), 826-832.
68. Türköne, M. (2010). Siyaset. İstanbul: Opus Yayınları.
69. Ünal, B. A. (2016). Oy Verme Davranışı Modelleri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6,15, 95-119.
70. Van Dijk, T. (1999). “Söylemin Yapıları ve İktidarın Yapıları”, Medya İktidar İdeoloji, M. Küçük (Der.), Ankara: Ark.
71. Verba, S., Nie, N. H. & Kim, J. O. (1978). Participation and political equality: A seven-nation comparison. Cambridge University Press.
72. Yakışan, M. (2014). Seçmensiz Parti Seçimsiz Siyaset Olmaz, (1. Baskı). İstanbul: İskenderiye Kitap.
73. Yatkın, A. (2001). Geri Kalmış ve Gelişmiş Ülkelerde Siyasal Katılma. Yerel Yönetim ve Denetim Dergisi, 6(12).