Military Chronology of Napoleon's Egyptian Campaign and its Effects on the Ottoman Empire.

Öz

This study continues the analysis of the socio-political, military, and administrative conditions of Ottoman rule in Egypt and Syria following the French expedition to Egypt under Napoleon Bonaparte in 1798. The research utilizes qualitative research methods, employing "historical analysis" and "comparative document review" through official archival documents from the period, domestic and foreign writings on the subject, chronicles, and military reports. The article examines how the French occupation took place, the nature of the battles fought in the region, and the effects and changes these battles had on the people in the divided centers of Cairo, Alexandria, and Acre. The main finding of the study is that the evacuation of Alexandria in 1801 shook the Mamluk state in the region, laying the groundwork for a new political chaos. The article argues that this expedition highlighted the differences in technical and logistical capacity between East and West; it considers this period a breaking point where the effects of European-centric military modernization were experienced for the first time in the Ottoman geography.

Anahtar Kelimeler

• Napoleon
• Abukir
• Acre
• Cairo
• Alexandria.

Napolyonun Mısır Seferinin Askeri Kronolojisi ve Osmanlıya Tesirleri

Öz

Bu çalışma, 1798 yılında Fransızların Napolyon Bonapart’ın komutasında gerçekleştirilen Mısır Seferi’nin, Mısır ve Suriye’deki Osmanlı hakimiyeti üzerindeki sosyo-politik, askeri ve idari etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmış olup dönemin resmi arşiv belgeleri, Konu hakkında yazılan yerli ve yabancı eserler, kronikler ve askeri raporlar üzerinden "tarihsel analiz" ve "karşılaştırmalı doküman incelemesi" metodu kullanılmıştır. Makale, Fransız işgalinin nasıl gerçekleştiği bölgede yapılan savaşların nasıl olduğu ve bu savaşların Kahire, İskenderiye ve Akka gibi stratejik merkezlerin İnsanlar üzerinde bıraktığı etkiler ve değişimleri mercek altına almaktadır. Çalışmanın temel bulgusu, 1801 İskenderiye Tahliyesi sonrası bölgedeki ortaya çıkan otorite boşluğunun Memlûk yapısını sarsarak yeni bir siyasal kaosa zemin hazırladığıdır. Makalede Bu sefer, Doğu ile Batı arasındaki teknik ve lojistik kapasite farkını görünür kılmış; Osmanlı coğrafyasında Avrupa merkezli askeri modernleşmenin etkilerinin ilk kez bu yoğunlukta tecrübe edildiği stratejik bir kırılma noktası olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• : Napolyon
• Ebûkîr
• Akka
• Kahire
• İskenderiye.

Kaynakça

1. Akçura, Y. (1988). Osmanlı Devleti’nin dağılma devri (XVIII ve XIX. asırlarda). Türk Tarih Kurumu.
2. Aksun, Z. N. (2010). Osmanlı tarihi: Osmanlı Devleti’nin tahlilli, tenkidli siyasî tarihi. Neşriyat Yayınları.
3. Armaoğlu, F. (1997). 19. yüzyıl siyasi tarihi (1789–1914). Türk Tarih Kurumu.
4. Bulut, E. (2008). Hindistan’daki Türk devletlerinin kuruluş ve yıkılışları. Kuruluş ve çöküş süreçlerinde Türk devletleri sempozyumu bildirileri.
5. Bulut, Y. (2003). Hindistan’da İngiliz sömürgeciliği, oryantalizm ve William Jones. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Dergisi, (6).
6. Cevdet, A. (2016). Osmanlı İmparatorluğu tarihi (Cilt 1). İlgi Kültür Sanat.
7. Cezar, M. (1971). Mufassal Osmanlı tarihi (Cilt 5).
8. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi. C.H3.15/741.

9. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi.HAT/247-13954.
10. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi.HH. 54-19-0.
11. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi.HH. 139/5749.
12. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi.HH. 163/6788.
13. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi.HH. 245/13138.
14. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi.HH. 266/15411.
15. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi.HH2. 269/15720-A.
16. Çakır, B. (2011). Fransız Devrimi’nde Joseph Fouché’nin siyaseti ve siyasetin kişiliği ile özdeşleşen boyutu. Istanbul Journal of Sociological Studies.
17. Danışmend, İ. H. (1972). İzahlı Osmanlı tarihi kronolojisi (Cilt 4).
18. Demir, Y. (2015). Otuz yıl savaşları öncesinde Osmanlı-Fransa münasebetlerine genel bakış: Fransa’nın Osmanlı Devleti’ne yönelik planları ve uygulamaları. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Dergisi, 4(11).
19. Emecen, F. (1993).Cezzar Ahmed Paşa. TDV İslam Ansiklopedisi (Cilt 7). TDV Yayınları.
20. Hentsch, T. (1996). Hayali Doğu: Batı’nın Akdenizli Doğu’ya politik bakışı. Metis Yayınları.
21. Hobsbawm, E. (1999). İmparatorluk çağı 1875–1914. Dost Kitapevi.
22. Keleş, E. (2008). Kırım Savaşı’ndan (1853–1856) Karadeniz ve Boğazlar meselesi. OTAM: Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, (23).
23. Kennedy, P. (2015). Büyük güçlerin yükseliş ve çöküşleri. Türkiye İş Bankası Yayınları.
24. Kocaoğlu, M. (1995). Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı (1831–1841). OTAM: Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi.
25. Kuzucu, S. (2013). Rus Çarı I. Pavel dönemi Osmanlı-Rus siyasi ilişkileri ve Napolyon’a karşı ortak mücadele. Karadeniz Araştırmaları Dergisi, (38).
26. Lamartine, A. (2008). Osmanlı tarihi. Kapı Yayınları.
27. Ludwig, E. (2004). Napoleon (Cilt 1). Doruk Yayınları.
28. Luraghi, R. (2000). Sömürgecilik tarihi. E Yayınları.
29. Palmer, A. (1995). Osmanlı İmparatorluğu: Son üç yüz yıl. Bilgin Yayıncılık.
30. Roberts, A. (2019). Napoleon: The Great. Penguin Books.
31. Seyyid, E. F. İskenderiye. TDV İslam Ansiklopedisi (Cilt 22). TDV Yayınları.
32. Smith, A. (2006). Milletlerin zenginliği. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
33. Şahin, H. (2010). Doğu Sorunu çerçevesinde Osmanlı-Fransız ilişkileri (Başlangıcından Paris Barışı’na 1856). Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (16).
34. Şahin, İ. (2015). Utrecht’ten Tilsit’e İngiltere’nin Akdeniz politikası. İTOBİAD, (4).
35. Şimşek, K. (2012). Tarih-i Cevdet’e göre Napolyon ve Mısır meselesi (Yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi.
36. Tuncer, H. (2003). Doğu Sorunu ve büyük güçler (1853–1878). Ümit Yayınları.
37. Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi. (1987). Osmanlı devri 1798–1802 Osmanlı-Fransız harbi (Cilt 3). Ankara.
38. Yenidünya Gürgen, S. (2019). Napolyon’un Şark politikasını ihyâ etmek: Horace Compte Sebastiani’ın İstanbul-Mısır seyahatleri (1801–1802). Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı Dergisi, (27).