Türkiye’nin Deniz Yetki Alanları ve Kıyıdaş Ülkelerle Yetki Alanı Anlaşmazlıkları
Öz
Bu çalışmada, Türkiye’nin denizlerdeki mevcut yetki alanları, belirlenmesi gereken yetki alanları, yetki alanlarının belirlenmesi konusunda kıyıdaş ülkelerle yaşanan anlaşmazlıklar ve çözülemeyen sorunlar üzerinde durulmuş, anlaşmazlıklar ve sorunların çözümüne dönük önerileri getirilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, konuyla ilgili uluslararası sözleşmeler, Türkiye’deki mevzuat, yazılmış makaleler ve devletin resmi görüşleri incelenmiştir. Türkiye, kıyıdaş ülkelerle yapmış olduğu antlaşmalarla Karadeniz’deki Karasuları, Kıta Sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) sınırlarını çözmek suretiyle deniz yetki alanlarını belirlemiştir. Ege Denizi’nde ise Türkiye ve Yunanistan’ın 6 deniz mili karasuları bulunmaktadır. Bunun dışında, Türkiye ve Yunanistan arasında önemli anlaşmazlıklar söz konusudur. Bunlar 5 grupta toplanmaktadır: a) Karasuları ve kıta sahanlığı, b) Doğu Ege Adaları’nın silahsızlandırılması, c) bazı coğrafi formasyonların egemenliği, d) Yunanistan’ın 10 millik hava sahası iddiası ve FIR (Flight Information Region - Uçuş Bilgi Bölgesi) sorumluluğunu istismarı ve e) SAR (Search And Rescue - Arama Kurtarma) faaliyetleridir. Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de ise ilan edilmiş sadece 12 mil karasuları bulunmaktadır. Halbuki Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Doğu Akdeniz’de MEB ilan etmiş ve Mısır, İsrail, Lübnan ile MEB sınır antlaşmaları yapmak suretiyle Türkiye’yi Doğu Akdeniz’de dışlanmaya çalışılmaktadır. Bu süreci engellemek için Türkiye, Doğu Akdeniz’deki kıta sahanlığı ve MEB sınırlarını vakit geçirmeksizin ilan etmelidir.
Anahtar Kelimeler
Türkiye,Deniz yetki alanları,Karasuları,Münhasır Ekonomik Bölge
Kaynakça
- Akın, M.Z., 1978. Karasuları, İç Sular, Gemilerin Bu sulardaki Rejimi ve Kıta Sahanlığı, Ankara, s.19-28
- Aktaş, S., 2013. Doğu Akdeniz’de GKRY-İsrail Yakınlaşmasının Türkiye Açısından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Atılım Üniversitesi, Sosyal Bilimler, Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı, Ankara.
- Ateş, A. Karadeniz, Ş., Esmer, S., 2010. Dünya Konteyner Taşımacılığı Pazarında Türkiye’nin Yeri. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 2(2): 83-98.
- Ateş, A., 2014. Türkiye’de Liman Özelleştirmeleri İskenderun Liman Örneği. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(25): 427-457.
- Aydın, H., 2003. Karasularının Sınırlarının Tespiti ve İç Suların Hukuki Rejimi. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7(1): 61-83.
- Başdemir, M.M., 2007. Türkiye’nin Avrupa Birliği Müzakere Sürecinde Yunanistan İle Olan Karasuları Sorunu. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 6: 93-122.
- Başeren, H.S., 2010. Doğu Akdeniz Deniz Yetki Alanları Uyuşmazlığı. Stratejik Araştırmalar, 8(14): 133-155.
- Belen, N., 1995. Ege Denizi ve Ege Adaları. Harp Akademileri Basımevi, İstanbul, 1995, s. 10-13.
- Bölükbaşı, D., 2004. Ege Sorunları ve Deniz Hukuku ile ilgili bir çalışma için bakınız: Turkey and Gre¬ece. The Aegean Disputes, Cavendish Publishing, London.
- Brownlie, I., 1995. Principles of Public International Law, Oxford.