Kentsel Peyzajlarda Görsel Algıya Dayalı Olarak Mekânsal Tercihlerin Belirlenmesi: Topkapı Şehir Parkı Örneği
Öz
Kentsel peyzajlar, sahip oldukları değerler ile insanlar tarafından farklı şekilde algılanırlar. Algılama sonucu oluşan değerlendirmeler, kişilerin çevresel tercihlerini etkileyerek, planlama ve tasarım süreçlerinde de yol gösterici olmaktadır. Bu kapsamda çalışmada; görsel algıya dayalı olarak geliştirilen yöntem ile peyzaja ilişkin mekân tercihlerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla İstanbul Topkapı Şehir Parkı örneğinde, uzman ve kullanıcıların algılarına dayalı olarak görsel yönden çekicilik gösteren alanlar tanımlanmıştır. Yöntem çerçevesinde, Topkapı Şehir Parkı’nın farklı noktalarını içeren 43 adet fotoğraf; 8 adet parametre (doğallık, uyum, bakım, sadelik, heyecan vericilik, düzen, güven ve manzara güzelliği) temelinde Likert ölçeği kullanılarak uzman ve kullanıcılara dayalı olarak değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler, tanımlayıcı istatistikler (% değer, aritmetik ortalama ve standart sapma) çerçevesinde yorumlanmış ve elde edilen bulgular sonucunda görsel yönden çekicilik gösteren alanlar tanımlanmıştır. Değerlendirmeler sonucunda, görüntülere ilişkin olarak mekânsal karakteristikler açısından; bitkisel düzenlemelerin ön planda olduğu, doğal ve yapay peyzaj elemanlarının uyumlu ve düzenli bir şekilde bulunarak, manzara üstünlüğü gösteren alanlar tercih edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Asur, F., Alphan, H. (2018). Görsel Peyzaj Kalite Değerlendirmesi ve Alan Kullanım Planlamasına Olan Etkileri. YYÜ Tarım Bilimleri Dergisi, 28(1), 117-125.
- Aytaş, İ., Uzun S. (2015). Düzce Kent Merkezindeki Yaya Alanlarının Görsel Peyzaj Kalitesinin Belirlenmesi. Journal of The Faculty of Forestry Istanbul University, 65(1), 11.
- Başer, B. (2010). Kentler Yüzyılının Kentsel Alt Evreni Olarak Peyzaj. Dosya-18 Kent ve Peyzaj, 25, 25-31.
- Benliay, A., Soydan, O., Kayku, M. (2015). Aspendos- Sillyon- Perge Bisiklet Güzergâhı Örneğinde Peyzaj Görsel Kalitesi ve Peyzaj Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Artium, 3(1), 48-64.
- Bernasconi, C., Strager, M.P., Maskey, V., Hasanmyer, M. (2009). Assessing Public Preferences For Design and Environmental Attributes Of An Urban Automated Transportation System. Landscape And Urban Planning, 90: 155–167.
- Caf, A. (2014). Bingöl-Erzurum Karayolu Güzergâhının Görsel Kalite Analizi, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 100s, Erzurum.
- Çakcı, I., Çelem, H. (2009). Kent Parklarında Görsel Peyzaj Algısının Değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 15(1):88-95.
- Çelik, M. (2013). Kent Parklarının Görsel Peyzaj Algısının Denizli İli Örneğinde İrdelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Isparta.
- Çubuk, M. (2001). Kentsel Peyzaj, MSÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehircilik Anabilim Dalı Kentsel Tasarım Yüksek Lisans Programı Ders Notları, İstanbul.
- Ergin, Ş. (2010). Felsefeden Bilime ya da Düşünceden Eyleme Peyzaj ve Kent. Dosya 18 Kent ve Peyzaj, 25: 5-12.