Kültürel Mirasın Korunmasında Bir Araç Olarak Sosyal Ağ Siteleri: Eskihisar (Stratonikeia) Örneği

Öz

Kırsal yerleşimlerin bazılarında zaman içinde oluşmuş hayat, yapılı çevre ve ekolojik sistem, yeraltındaki arkeolojik kalıntılara verilen önem nedeniyle göz ardı edilmiştir. Halbuki amaç geçmişten günümüze kadar süregelmiş bir yaşam şeklinin bileşenleri olan arkoelojik, mimari, ekolojik ve somut olmayan değerlerin birlikte korunmasını sağlamak olmalıdır. Bu değerlerin uyum içinde bir aradalığını sürdürebilmelerini sağlamak için, farklı bir koruma ve yönetim planlaması yaklaşımı geliştirmek gereklidir. Bu amaçla, makalede geleneksel kırsal yerleşimin devam ettiği önemli bir arkeolojik merkez ve kültürel mirasımızın bir parçası olan Eskihisar (Stratonikei)’da katılımcı bir yönetim planlaması yaklaşımı önerilmiştir. Eskihisar, Muğla İline bağlı, Yatağan İlçesinde 1980’li yıllarda terkedilmiş, bugün sadece birkaç ailenin yaşadığı bir köydür. Kültürel miras alanında yeni bir koruma ve yönetim planlaması metodu geliştirilirken, doğru araçların tanımlanması önemlidir. Bu araştırma ile sosyal medyada bir paylaşım sitesi olan Facebook’un koruma ve yönetim planlamasındabir araç olarak kullanılabilirliğini incelenmiştir. Çalışmada Eskihisarda herhangi bir zaman diliminde yaşamış ve halen yaşamakta olan yerli halktan,sosyal medya aracılığıyla gelen veriler ile arazi çalışmalarında elde edilen veriler bütünleştirilmiş, yerli halkın katkılarıyla katılımlı bir yönetim planlaması süreci gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak; bu makale ile kültürel miras alanlarında yürütülen koruma ve yönetim planlaması çalışmalarında Facebook gibi bir sosyal paylaşım sitesinin bir araç olarak kullanılabilirliği araştırılmış, olumlu ve olumsuz tarafları incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Medya,
• Facebook
• Koruma,
• Alan Yönetimi,
• Eskihisar

Social Networking Sites As a Tool for Conservation of Cultural Heritage: The Case of Eskihisar (Stratoniceia), Turkey

Öz

The traditional life, built environment and ecological fabric are ignored in favor of archeological assets in some of the rural settlements. However, the aim should be to ensure the coexistence of archeological, architectural, ecological and intangible components as indispensable constituents of a life-style inherited from the past.In order to sustain the coexistence and coherence of these single components, a unique conservation approach should be developed for this kind of settlements. For this aim, a participated management planning approach is suggested for the archeological sites merged with inhabited traditional rural settlements. Eskihisar (Stratoniceia), which has been an important settlement from ancient periods onwards, is the focus of this paper. The area was abandoned in 1980s due to a number of problematic conservation decisions.Definition of a proper tool for the conservation is necessary while it is important to construct a conservation and management method for cultural heritage. This paper introduces a social networking website (Facebook), which is widely used by people from different age, gender, socio-cultural groups, as a tool to collect data, to create a platform for evaluation and discussion of the site and to produce a relevant solution for the sustainability of this “continuity” on timeless space. This study examines the pros and cons of the use of social networking site as a tool for a scientific research and evaluation in conservation planning process.

Anahtar Kelimeler

• social networking services
• conservation
• management
• Turkey
• facebook

Kaynakça

1. 1. Minin, D. E.; Tenkanen H. ; Toivonen, T., “Prospects and challenges for social media data in conservation science”, (2015), Frontiers in Environmental Science. 3. 10.3389
2. 2. Arts, K.; Wal, R.; Adams, W., “Digital technology and the conservation of nature”, (2015), Ambio. 44. 661-673.
3. 3. Tredinnick, L., “Web 2.0 and Business – A pointer to the intranets of the future?”,Business Information Review, 23 (2006), 228-234.
4. 4. Lampe, C.; Ellison, N.; Steinfield, C., “Changes in Use and Perception of Facebook”, In Proceedings of the 2008 ACM conference on Computer supported cooperative work, (2008), 721-730.
5. 5. Wu, Y.; Xie, L. ; Huang, S.; Li, P. ; Yuan, Z. ; Liu, W., “Using social media to strengthen public awareness of wildlife conservation” Ocean and Coastal Management, (2018), 153. 76-83.
6. 6. Liebeskind, J.; Oliver, A.; Zucker, L.; Brewer, M.,“Social Networks, Learning, and Flexibility: Sourcing Scientific Knowledge in New Biotechnology Firms”, Organization Science, Vol. 7, No. 4 (1996), 428–443.
7. 7. Archive of Muğla Regional Council for the Conservation of Cultural Heritage
8. 8. Boysal, Y., ‘Stratonikeia Nekropolünün Tarihsel Süreci’ Remzi Oğuz Arık Armağanı, 1 (1987), 51-68.

9. 9. Bean, G. E., Turkey Beyond the Meander, (London, 1971), 27-28.
10. 10. Söğüt, B., “Stratonikeia’da Hellenistik Dönem Öncesi”, Suna & İnan Kıraç Research Institute On Mediterranean Civilizations (2013), 605-623
11. 11. Baş, A.,“Eskihisar’da Türk Devri Yapıları”, Vakıflar Dergisi 22, (1991), 365-382
12. 12. Evliya Çelebi, Seyyahatname 9, (1985) İstanbul, Üçdal Neşriyat
13. 13. Aydoğdu, E. K., “Utilization Of Social Networking Services In Conservation. Case Study Eskihisar, Rural Settlement Includıng Archeological Assets”, (2012), Middle East Technical University, Unpublished Doctorate thesis
14. 14. Asatekin, N. Gül “Understanding Traditional Residential Architecture in Anatolia.” Journal of Architecture, 10,(2006), 389-414.