Akıllı Atık Yönetimi ve Örnek Uygulamalar

Öz

Dünya’da kentsel mekânlardaki nüfus giderek artmakta ve bu artış beraberinde bir takım sorunları getirmektedir. Kentlerin bu sorunlara çözüm bulmak, yaşam kalitesini artırmak ve sürdürülebilir kentler oluşturabilmek için yeni kavramlar ortaya çıkmıştır. Kentlerin ve kent nüfusunun büyümesiyle ortaya çıkan bu kavram “akıllı kent” kavramıdır. Özellikle ulaşım, enerji tüketimi, sürdürülebilirlik ve geri dönüşüm kavramlarının önem kazanması ile akıllı kent kavramı önem arz etmektedir. Akıllı kentlerin ulaşım, ekonomi, insan, yönetişim, çevre, yaşam vb. birçok bileşeni bulunmaktadır. En önemli bileşenlerinden birisi de “akıllı atık yönetimi” dir. Kentlerin en önemli sorunlarından biri olan atıkların geri dönüşüme kazandırılmasının yanı sıra insanı ve çevreyi olumsuz etkilemeden akıllı kent uygulamaları oluşturulmuştur. Bu makalede akıllı kent kavramı ve bileşenleri, mevcut ve akıllı atık yönetiminin tanımlanması ve karşılaştırılması yapılmıştır. Çevre kalitesinin korunmasını, atığın kaynağında ayrıştırılarak toplanmasını ve geri kazanımının sağlanmasını kapsayan ulusal ve uluslararası akıllı atık yönetim sistemleri ve uygulamaları incelenmiş ve akıllı atık yönetiminin peyzaj mimarlığı açısından değerlendirilmesi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Akıllı kent
• Akıllı kent bileşenleri
• Akıllı atık yönetimi

Smart Waste Management And Sample Applications

Öz

The population in urban spaces in the world is increasing gradually and this increase brings some problems with it. New concepts have emerged for cities to find solutions to these problems, to increase the quality of life and to create sustainable cities. This concept that emerged with the growth of cities and urban population is the concept of "smart city". The concept of smart city is especially important with the gaining importance of transportation, energy consumption, sustainability, and recycling concepts. Smart cities' transportation, economy, people, governance, environment, life and so on. It has many components. One of the most important components is "smart waste management". With the recycling of wastes, which is one of the most important problems of cities, smart city applications have been established without harming people and the environment. In this article, the concept of smart city and its components, definition and comparison of current and smart waste management has been made. National and international smart waste management systems and practices, which include the protection of environmental quality, the collection and recycling of waste at its source, have been examined and the smart waste management has been evaluated in terms of landscape architecture.

Anahtar Kelimeler

• Smart city
• Smart city components
• Smart waste management

Kaynakça

1. Akbaş, İ. (2020). Kentsel alanlarda suyun metabolik döngüsü: Türkiye analizi. Kent Kültürü ve Yönetimi Hakemli Elektronik Dergi, 3, 539–555.
2. Akkan, M. M. (2018). Akıllı kent ve akıllı uygulamalar: Konya-Barcelona incelemesi̇. http://www.kto.org.tr/d/file/akilli-kent-ve-akilli-uygulamalar-konya-barcelona-m.mustafa-akkan.pdf
3. Beyoğlu Belediyesi. (2020). Smart beyoğlu. https://beyoglu.bel.tr/pages.php?id=593&type=2. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
4. Bilici, Z., & Babahanoğlu, V. (2019). Akıllı kent uygulamaları ve Konya Örneği. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, December 2018.
5. BSI. (2014). Smart city framework – guide customer service to establishing strategies for smart cities and communities. http://shop.bsigroup.com/upload/267775/PAS 181 (2014).pdf. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
6. Bülbül, B. (2019). Kamusal mekanlarda akıllı kent teknolojileriyle veri elde edilmesi ve kamusallığın değerlendirilmesi. Yapı Bilgi Modelleme Cilt: 01 Sayı: 02 ISSN 2687-4660.
7. Canlı, E. (2019). Dijital çağın dönüşen kentleri akıllı kentler: Londra örneği. Yüksek Lisans Tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı, Konya, 133 s.
8. Caragliu, A., Del Bo, C., & Nijkamp, P. (2009). Smart cities in Europe. 3rd Central European Conference in Regional Science – CERS, 2009, 45–59.

9. Chourabi, H., Nam, T., Walker, S., Gil-Garcia, J. R., Mellouli, S., Nahon, K., Pardo, T. A., & Scholl, H. J. (2012). Understanding smart cities: An integrative framework. Proceedings of the Annual Hawaii International Conference on System Sciences, 2289–2297. https://doi.org/10.1109/HICSS.2012.615
10. City of Toronto. (2020). Waste wizard. https://www.toronto.ca/services-payments/recycling-organics-garbage/waste-wizard/. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
11. County of Los Angeles Department of Public Works. (2014). Roadmap to a sustainable waste management future. https://pw.lacounty.gov/epd/Roadmap/PDF/Roadmap_Appendices.pdf
12. Çelik, P., & Topsakal, Y. (2017). Akıllı turizm destinasyonları: Antalya destinasyonunun akıllı turizm uygulamalarının incelenmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(3), 149–166. https://doi.org/10.24010/soid.369951
13. Çetin, M., & Çiftçi, Ç. (2019). Literatüre göre dünya ve ülkemizden örneklerle akıllı kent kavramının irdelenmesi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 2(3), 134–143.
14. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. (2019). Akıllı şehirler beyaz bülteni. https://www.akillisehirler.gov.tr/2019/11/28/beyaz-bulten/
15. Erdoğan, G. (2019). Akıllı kent göstergeleri ve stratejileri. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, 4(2), 1–23. http://dergipark.gov.tr/ybs
16. European Parliament. (2014). Mapping smart cities in the EU. In Democratic Credentials of the European Union: Background and Analysis. https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/etudes/join/2014/507480/IPOL-ITRE_ET(2014)507480_EN.pdf
17. Giffinger, R., Fertner, C., Kramar, H., Kalasek, R., Pichler, N., & Meijers, E. (2007). Smart cities: ranking of European mid-sized cities. In Digital Agenda for Europe (Issue October). https://ec.europa.eu/digital-agenda/en/smart-cities
18. Grudziecki, J., & Buachoom, P. (2016). The landscape architect’s guide to the world of solid waste. Master Thesis. Faculty of Ladscape Architecture, Horticulture and Crop Production Science, Alnarp, 77 p.
19. Gürsoy, O. (2019). Akıllı kent yaklaşımı ve Türki̇ye’deki̇ büyükşehi̇rler i̇çi̇n uygulama i̇mkânlari. Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, sosyal bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu yönetimi Ana Bilim Dalı, Ankara, 265 s.
20. Hall, R. E. (2000). The vision of a smart city. 2nd International Life Extension Technology Workshop. https://www.researchgate.net/publication/241977644_The_vision_of_a_smart_ci ty
21. ISO. (2014). How to measure the performance of smart cities. https://www.iso.org/news/2015/10/Ref2001.html. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
22. İSTAÇ. (2015). Çevre faaliyetlerinin tek noktadan takibi. https://www.istac.istanbul/tr/temiz- istanbul/kent-temizligi/cevre-kontrol-merkezi. Erişim Tarihi: 03.02.2021.
23. İTÜ. (2017). Kentlerin geleceği: Akıllı şehirler. İTÜ Vakfı Dergisi, 77, 10–13. https://www.ituvakif.org.tr/dergi/sayi_77.pdf
24. Karaer, T. (2020). Türkiye’de akıllı kent politikaları ve yerel düzeydeki uygulamaların analizi. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler enstitüsü, Siyaset bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı, Ankara, 172 s.
25. Karayılmaz, C., & Özker, A. N. (2020). Kamusal nitelikli özel malların sunumunda akıllı şehirler olgusu: Akıllı şehir uygulamalarında küresel değişimler. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 22(38), 82–100.
26. Kemirtlek, A. (t.y.). Entegre katı atık yönetimi (Issue 74). https://istac.istanbul/contents/44/cevre-makaleleri_130838592910380265.pdf
27. Kırkoca, K., & Avdan, Z. Y. (2018). Akıllı şehirlerin akıllı atık yönetimi çözümleri. September 2018. https://doi.org/10.15659/uzalcbs2018.7095
28. Konya Büyükşehir Belediyesi. (2019). Metan gazından 1 yılda 35 milyon kilowatt elektrik. http://www.konya.bel.tr/haberayrinti.php?haberID=6674. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
29. Konya Büyükşehir Belediyesi. (2020). Harfiyat araçları takip sistemi. https://akillisehir.konya.bel.tr/uygulama/hafriyat-araclari-takip-sistemi. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
30. Memiş, L. (2018). Akıllı teknolojiler, akıllı kentler ve belediye örgütlenmesinde dönüşüm. Yasama Dergisi, 36, 66–92.
31. Meşhur, H. F. A., Ertuğay, K., Eren, F., & Korkmaz, C. (2019). İstanbul’da büyük ölçekli kentsel projeler ve planlama süreçleri. http://library1.nida.ac.th/termpaper6/sd/2554/19755.pdf
32. Örselli, E., & Akbay, C. (2019). Teknoloji ve kent yaşamında dönüşüm: Akıllı Kentler. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi Yıl: 2019, Cilt: 2, Sayı: 1, Ss.228-241, 228–241. https://doi.org/10.33712/mana.544549
33. Örselli, E., Bilici, Z., & Babahanoğlu, V. (2019). Akıllı vatandaş, akıllı kentler ve Türkiye. 4nd International Congress on Political, Economic and Social Studies, June 2018.
34. Öztopcu, A., & Salman, A. (2019). Sürdürülebilir kalkınmada akıllı kentler. Dergi Karadeniz, 41, 167–188. https://doi.org/10.17498/kdeniz.476335
35. Rasoolimanesh, SM, Badarulzaman, N., & Jaafar, M. (2012). City Development Strategies (CDS) and Sustainable Urbanization in the Developing World. Procedure - Social and Behavioral Sciences, 36 (June 2014), 623--631. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.03.068
36. REC Türkiye. (2017). Sürdürülebilir akıllı şehirler çalıştayı. https://recturkey.files.wordpress.com/2017/08/surdurulebilirakillisehirlercalistayi_kitapcik_vf.pdf
37. Söylemez, A. (2018). Akıllı kentlerde atık yönetimi ve Dünya’dan akıllı atık yönetimi üzerine örnekler. Yasama Dergisi, 87–100.
38. Söylemez, A., & Tekin, Ö. F. (2018). Akıllı kentlerde katı atık yönetimi üzerine bir değerlendirme. In Uluslararası Su ve Çevre Kongresi (22-24 Mart 2018) Bildiriler Kitabı (Issue June).
39. Şengün, H., Koçhan, A., & Yıldız, S. G. M. (2019). Akıllı kentler ve dijital (siber) güvenlik. Assam Uluslararası Hakemli Dergi 13. Uluslararası Kamu Yönetimi Sempozyumu Bildirileri Özel Sayısı.
40. Tezel, Ö. (2020). Sürdürülebilir atık yönetimi uygulamalarında Dünya ve Türkiye karşılaştırması: Edikab Örneği. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 5(1), 43–54. http://www.akrabjuara.com/index.php/akrabjuara/article/view/919
41. Uçar, A., Şemşi̇t, S., & Negi̇z, N. (2017). Avrupa birliği akıllı kent uygulamaları ve Türkiye’deki yansımaları. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22, 1785–1798. http://iibfdergi.sdu.edu.tr/assets/uploads/sites/352/files/yil-2017-cilt-22-sayi-kayfor15-yazi19-30122017.pdf
42. URL-1. The smartest cities in the world 2015: methodology. https://www.fastcompany.com/3038818/the-smartest-cities-in-the-world-2015-methodology. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
43. URL-2. How L.A. works: Smart trash cans. https://www.lamag.com/citythinkblog/how-l-a-works-smart-trash-cans/#:~:text=The unit isn’t all,public Wi-Fi hot spots. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
44. URL-3. Viyana, Avusturya kent profili. http://www.kadikoyakademi.org/wp-content/uploads/2016/02/Viyana-Kent-Profili.pdf. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
45. URL-4. 5 Smart cities that are leveraging IoT Technology for efficient waste management. https://sensanetworks.com/blog/efficient-waste-management/. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
46. URL-5. 700 Yılllık bir geçmişten fütüristik şehire: Amsterdam. https://technotoday.com.tr/700-yilllik-bir-gecmisten-futuristik-sehire-amsterdam/. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
47. URL-6. Akıllı şehir Amsterdam Türkiye’ye model olabilir. https://www.sabah.com.tr/teknokulis/haberler/2013/06/09/akilli-sehir-amsterdam-turkiyeye-model-olabilir. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
48. URL-7. LWARB. https://www.lwarb.gov.uk/. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
49. URL-8. Fix my street. https://www.fixmystreet.com/. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
50. URL-9. Akıllı şehirler: Dijital Dünya. https://www.ntboxmag.com/2017/10/25/akilli-sehirler-dijital-dunya/. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
51. URL-10. Beykoz ilçesinde yaşam kalitesinin yükseltilmesi için sürdürülebilir ve akıllı atık yönetim sisteminin kurulması projesi. https://www.arcgis.com/apps/MapJournal/index.html?appid=f944155a99714b3bbe467d5ba28c5ea4. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
52. URL-11. Turk Telekom and Innova launch Turkey’s first smart city project. https://www.innova.com.tr/en/about-us/news-from-innova/turk-telekom-and-innova-launch-turkeys-first-smart-city-project. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
53. URL-12. Konya’da akıllı çöp kutusu. https://www.enerjigunlugu.net/konyada-akilli-cop-kutusu-9624h.htm. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
54. URL-13. Selçuklu’da akıllı atık toplama sistemi hayata geçiyor. https://www.hurriyet.com.tr/selcukluda-akilli-atik-toplama-sistemi-hayata-40642524#:~:text=Selçuklu’da akıllı atık toplama sistemi hayata geçiyor,-DHA&text=Çalışmalar kapsamında Selçuklu Belediyesi atık,bağlı hava kirliği azalması hedefleniyor. Erişim Tarihi: 03.01.2021.
55. Yalçınkaya, B., Ünal, M. A., Yılmaz, B., & Özdemirci, F. (2019). Bilgi yönetimi ve bilgi güvenliği. In Bilgi Yönetim Sistemleri Belgelendirme ve Bilgi Güvenliği Merkezi (BİL- BEM) Yayınları No: 5 (Vol. 53, Issue 9), Ankara, 37 s.
56. Yılmaz, A., & Bozkurt, Y. (2010). Türkiye’de kentsel katı atık yönetimi uygulamaları ve Kütahya Katı Atık Birliği (KÜKAB) Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 11–28.