Tarihi Çevrede Sürdürülebilirlik Konulu Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi

Günümüz kentlerinde tarihi çevrelerin korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de üzerinde durulan önemli bir konu olup bu alanların korunarak geleceğe aktarılması ve yönetilebilmesi büyük bir sorundur. Bu sorun karşısında ülkemizde konu ile ilgili yapılan lisansüstü tezler incelenmiştir. Bu amaçla, lisansüstü tezlerde tarihi yapılı çevreye karşılık gelen “kültürel miras, tarihi çevre, tarihi doku, tarihi alan ve kentsel sit” anahtar kelimeleri “sürdürülebilir* ve sürekli*” kavramları ile ayrıştırılarak yapılan çalışmalar taranmıştır. Tarama Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nde “gelişmiş arama” bölümünde “tümünde (tez adı, özet, konu, dizin)” “içinde geçsin” şeklinde sözdizimleri kullanılarak yapılmıştır. Tarama sonucunda yinelemeler ve bu araştırmanın kapsamı dışında değerlendirilen çalışmalar çıkartılarak 468 teze ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanından 24.05.2021 tarihine kadar ulaşılabilen konu ile ilgili en çok tezin 2019 yılında yayınlandığı saptanmıştır. İncelenen tezlerin en fazla İstanbul Teknik Üniversitesi’nde yapıldığı belirlenmiştir. Tezlerde araştırma türü olarak daha çok uygulamalı araştırma türünün kullanıldığı, anahtar kelime olarak en fazla “koruma” kavramının tekrarladığı tespit edilmiştir. Literatürde tarihi yapılı çevrenin sürdürülebilirliği/sürekliliği ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin genel niteliklerini ve son yıllardaki güncel seyrini belirmeye yönelik çalışmaya ulaşılmaması alandaki boşluğu göstermektedir. Bu araştırmanın gelecekte tarihi yapılı çevre ve sürdürülebilirlik/süreklilik konusunda yapılacak olan araştırmalara katkı verebileceği düşünülmektedir.

The conservation and sustainability of historical environments is an important issue in our country and all over the world, and it is a big problem to protect these areas, transfer them to the future and manage them in today’s cities. Faced with this problem, postgraduate theses on the subject in Turkey were examined. For this purpose, the studies conducted by separating the keywords “cultural heritage, historical environment, historical texture, historical area and urban site” corresponding to the historical built environment in the postgraduate theses with the concepts of “sustainable* and continuous*” were examined. This search was carried out in the “advanced search” section of the National Thesis Center of the Council of Higher Education using the syntaxes of “all (thesis name, abstract, subject, index)” “include”. As a result of the scanning, 468 theses were reached by removing the repetitions and the studies evaluated outside the scope of this research. As a result of the research, it was defined that the most thesis related to the subject, which could be accessed from the National Thesis Center database of the Council of Higher Education until 24.05.2021, was published in 2019. The conclusions show that the highest number of thesis has been prepared in Istanbul Technical University. It has been defined that applied study type is used the most as research type in theses, and the concept of “conservation” is repeated the most as a keyword. The literature on studies of sustainability/continuity of the historical built environment lacks general attributes and newsworthy tendency which analyze specific characteristics and structure of cultural heritage literature with bibliometric profile represents the gaps in the field. It is thought that this research will contribute to future research on the historical built environment and sustainability/continuity.