TR
EN
SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ
Öz
Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde savunma harcamaları ve Ar-Ge araştırmacı sayısının teknolojik yeniliklerin temel göstergesi olan patent başvuruları üzerindeki etkisini ampirik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Analiz kapsamında 1995–2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler Otoregresif Dağıtılmış Gecikme Modeli (ARDL) yaklaşımı ile test edilmiştir. Sınır testi (Bounds Test) sonuçları, patent başvuruları, savunma harcamaları ve araştırmacı sayısı arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığını doğrulamaktadır. Ampirik bulgular, savunma harcamalarının patent üretimi üzerinde kısa ve uzun dönemde pozitif yönlü bir etkiye sahip olduğunu ortaya koyarken; Ar-Ge araştırmacı sayısının etkisinin sınırlı kaldığını göstermektedir. Hata düzeltme mekanizmasının çalışması, sistemin kısa dönemli sapmaların ardından yeniden dengeye döndüğünü kanıtlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, Türkiye’de teknoloji üretim kapasitesinin artırılması için savunma sanayii odaklı teknolojik dışsallıkların önemini ve araştırmacı kapasitesinin niteliksel olarak geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Ş. Canbay, “Türkiye’de Savunma Harcamaları ile Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) Harcamalarının İktisadi Büyümeye Etkisinin Kısa ve Uzun Dönemli Analizi”, Savunma Bilimleri Dergisi, cilt. 19, no. 1, ss. 1-24, 2020.
- [2] SIPRI, “Global military spending surges amid war, rising tensions and insecurity”, https://www.sipri.org/media/press-release/2024/global-military-spending-surges-amid-war-rising-tensions-and-insecurity, 2024. (Erişim Tarihi: 15.10.2026).
- [3] İ. Dağlı ve Z. Ezanoğlu, “Ar-Ge, Patent ve İleri Teknoloji İhracatının Ekonomik Büyümeye Etkileri: OECD Ülkeleri İçin Dinamik Panel Veri Analizi”, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, cilt. 10, no. 1, ss. 438-460, 2021. https://doi.org/10.15869/itobiad.780229
- [4] J. W. Ward, “Does Defense R&D Boost or Bust Innovation? An Examination of Defense R&D Budget and Patenting,” Yüksek Lisans Tezi, Graduate School of Arts & Sciences, Georgetown University, Washington, DC, ABD, 2008.
- [5] V. M. Carvalho ve M. Draca, “Cascading innovation”, AEA Annual Meeting, Philadelphia, PA, United States. https://www.aeaweb.org/conference/2018/preliminary/paper/KyyYbRhf, 2018. (Erişim Tarihi: 15.10.2026).
- [6] P. C. Neves, O. Afonso, D. Silva ve E. Sochirca, “The link between intellectual property rights, innovation, and growth: A meta-analysis”, Economic Modelling, cilt. 97, ss. 196–209, 2021. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2021.01.019
- [7] L. Hang, W. Lu, X. Ge, B. Ye, Z. Zhao ve F. Cheng, “R&D innovation, industrial evolution and the labor skill structure in China manufacturing”, Technological Forecasting and Social Change, cilt. 204, ss. 1–13, 2024. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2024.123434
- [8] L. Chen ve J. Wang, “Intellectual property protection, R&D investment and digital technology innovation: An empirical study based on the revision of the patent law”, International Review of Economics & Finance, cilt. 103, s. 104320, 2025. https://doi.org/10.1016/j.iref.2025.104320
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bilgi Güvenliği Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
19 Ekim 2026
Yayımlanma Tarihi
-
Gönderilme Tarihi
17 Temmuz 2026
Kabul Tarihi
11 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication
APA
Özden, B., & Begenirbaş, M. (2026). SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ. Savunma Bilimleri Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.17134/khosbd.1997269
AMA
1.Özden B, Begenirbaş M. SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ. Savunma Bilimleri Dergisi. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.17134/khosbd.1997269
Chicago
Özden, Bilal, ve Memduh Begenirbaş. 2026. “SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ”. Savunma Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.17134/khosbd.1997269.
EndNote
Özden B, Begenirbaş M (01 Ekim 2026) SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ. Savunma Bilimleri Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]B. Özden ve M. Begenirbaş, “SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ”, Savunma Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication, Eki. 2026, doi: 10.17134/khosbd.1997269.
ISNAD
Özden, Bilal - Begenirbaş, Memduh. “SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ”. Savunma Bilimleri Dergisi. Advanced Online Publication (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.17134/khosbd.1997269.
JAMA
1.Özden B, Begenirbaş M. SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ. Savunma Bilimleri Dergisi. 2026. doi:10.17134/khosbd.1997269.
MLA
Özden, Bilal, ve Memduh Begenirbaş. “SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ”. Savunma Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication, Ekim 2026, doi:10.17134/khosbd.1997269.
Vancouver
1.Bilal Özden, Memduh Begenirbaş. SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ. Savunma Bilimleri Dergisi. 01 Ekim 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.17134/khosbd.1997269