Araştırma Makalesi

SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 19 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ

Öz

Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde savunma harcamaları ve Ar-Ge araştırmacı sayısının teknolojik yeniliklerin temel göstergesi olan patent başvuruları üzerindeki etkisini ampirik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Analiz kapsamında 1995–2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler Otoregresif Dağıtılmış Gecikme Modeli (ARDL) yaklaşımı ile test edilmiştir. Sınır testi (Bounds Test) sonuçları, patent başvuruları, savunma harcamaları ve araştırmacı sayısı arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığını doğrulamaktadır. Ampirik bulgular, savunma harcamalarının patent üretimi üzerinde kısa ve uzun dönemde pozitif yönlü bir etkiye sahip olduğunu ortaya koyarken; Ar-Ge araştırmacı sayısının etkisinin sınırlı kaldığını göstermektedir. Hata düzeltme mekanizmasının çalışması, sistemin kısa dönemli sapmaların ardından yeniden dengeye döndüğünü kanıtlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, Türkiye’de teknoloji üretim kapasitesinin artırılması için savunma sanayii odaklı teknolojik dışsallıkların önemini ve araştırmacı kapasitesinin niteliksel olarak geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Ş. Canbay, “Türkiye’de Savunma Harcamaları ile Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) Harcamalarının İktisadi Büyümeye Etkisinin Kısa ve Uzun Dönemli Analizi”, Savunma Bilimleri Dergisi, cilt. 19, no. 1, ss. 1-24, 2020.
  2. [2] SIPRI, “Global military spending surges amid war, rising tensions and insecurity”, https://www.sipri.org/media/press-release/2024/global-military-spending-surges-amid-war-rising-tensions-and-insecurity, 2024. (Erişim Tarihi: 15.10.2026).
  3. [3] İ. Dağlı ve Z. Ezanoğlu, “Ar-Ge, Patent ve İleri Teknoloji İhracatının Ekonomik Büyümeye Etkileri: OECD Ülkeleri İçin Dinamik Panel Veri Analizi”, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, cilt. 10, no. 1, ss. 438-460, 2021. https://doi.org/10.15869/itobiad.780229
  4. [4] J. W. Ward, “Does Defense R&D Boost or Bust Innovation? An Examination of Defense R&D Budget and Patenting,” Yüksek Lisans Tezi, Graduate School of Arts & Sciences, Georgetown University, Washington, DC, ABD, 2008.
  5. [5] V. M. Carvalho ve M. Draca, “Cascading innovation”, AEA Annual Meeting, Philadelphia, PA, United States. https://www.aeaweb.org/conference/2018/preliminary/paper/KyyYbRhf, 2018. (Erişim Tarihi: 15.10.2026).
  6. [6] P. C. Neves, O. Afonso, D. Silva ve E. Sochirca, “The link between intellectual property rights, innovation, and growth: A meta-analysis”, Economic Modelling, cilt. 97, ss. 196–209, 2021. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2021.01.019
  7. [7] L. Hang, W. Lu, X. Ge, B. Ye, Z. Zhao ve F. Cheng, “R&D innovation, industrial evolution and the labor skill structure in China manufacturing”, Technological Forecasting and Social Change, cilt. 204, ss. 1–13, 2024. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2024.123434
  8. [8] L. Chen ve J. Wang, “Intellectual property protection, R&D investment and digital technology innovation: An empirical study based on the revision of the patent law”, International Review of Economics & Finance, cilt. 103, s. 104320, 2025. https://doi.org/10.1016/j.iref.2025.104320

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Güvenliği Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

19 Ekim 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

17 Temmuz 2026

Kabul Tarihi

11 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Özden, B., & Begenirbaş, M. (2026). SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ. Savunma Bilimleri Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.17134/khosbd.1997269
AMA
1.Özden B, Begenirbaş M. SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ. Savunma Bilimleri Dergisi. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.17134/khosbd.1997269
Chicago
Özden, Bilal, ve Memduh Begenirbaş. 2026. “SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ”. Savunma Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.17134/khosbd.1997269.
EndNote
Özden B, Begenirbaş M (01 Ekim 2026) SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ. Savunma Bilimleri Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]B. Özden ve M. Begenirbaş, “SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ”, Savunma Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication, Eki. 2026, doi: 10.17134/khosbd.1997269.
ISNAD
Özden, Bilal - Begenirbaş, Memduh. “SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ”. Savunma Bilimleri Dergisi. Advanced Online Publication (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.17134/khosbd.1997269.
JAMA
1.Özden B, Begenirbaş M. SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ. Savunma Bilimleri Dergisi. 2026. doi:10.17134/khosbd.1997269.
MLA
Özden, Bilal, ve Memduh Begenirbaş. “SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ”. Savunma Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication, Ekim 2026, doi:10.17134/khosbd.1997269.
Vancouver
1.Bilal Özden, Memduh Begenirbaş. SAVUNMA HARCAMALARI VE AR-GE ARAŞTIRMACI SAYISININ PATENT BAŞVURULARINA ETKİSİ. Savunma Bilimleri Dergisi. 01 Ekim 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.17134/khosbd.1997269