Foucault’un Öteki Mekânlarından Dijital Heterotopyaya: Instagram Üzerine Bir İnceleme
Öz
Bu çalışma, Michel Foucault’nun heterotopya kavramı çerçevesinde Instagram’ı incelemeyi amaçlamaktadır. Foucault’nun heterotopyayı “gerçek ile gerçek olmayan arasında” konumlanan bir alan olarak tanımlaması, kavramın farklı bağlamlarda yeniden yorumlanmasına olanak tanımaktadır. Sosyal medya ortamları, bireylerin hem gerçek dünyaya bağlı hem de ondan bağımsız bir şekilde toplumsal normlardan sapmalarına olanak tanır. Bu nedenle söz konusu platformlar, heterotopyanın üretildiği alanlar olarak işlev görmektedir. Çalışmada, Instagram’ın heterotopik alanlar oluşturma potansiyeline sahip olduğu öne sürülmektedir. Bu savı desteklemek amacıyla, kasıtlı örnekleme yöntemi kapsamında kriter örnekleme kullanılmış; heterotopya ilkelerini yansıttığı düşünülen belirli platform fonksiyonları ile bu ilkelerle ilişkili içerik üreten hesaplar, önceden belirlenen ölçütler doğrultusunda seçilmiştir. Bu içerikler Foucault’nun heterotopya ilkeleri temelinde analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, Instagram’ın, fonksiyon ve işlevleri dahilinde, sapma alanları oluşturma, yeni işlevler üstlenme, farklı zaman ve mekânları bir arada sunma, tarihi zaman ve mekânları arşivleme, geçiş ritüellerine olanak tanıma ve kültürel mekânlar yaratarak toplumsalı yansıtma potansiyeline sahip olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Heterotopya, Dijital Heterotopya, Foucault, Sosyal Medya, Instagram
Kaynakça
- Adkins, B., Summerville, J., Knox, M., Brown, A. R. ve Dillon, S. (2012). Digital technologies and musical participation for people with intellectual disabilities. New Media & Society, 15(4), 501-518. https://doi.org/10.1177/1461444812457338.
- Ahmad, I. (2018, 16 February). The Influencer marketing revolution. Social Media Today. https://www.socialmediatoday.com/news/the-influencer-marketing-revolution-infogra phic/517146/.
- Akmal, H. ve Coulton, P. (2018). Using heterotopias to characterise interactions in physical/digital spaces. C. Storni, K. Leahy, M. McMahon, P. Lloyd, ve E. Bohemia (Ed.), içinde Design as a catalyst for change: DRS International Conference 2018, 25-28 June, Limerick, Ireland, 348. https://doi.org/10.21606/drs.2018.348
- Andalibi, N., Öztürk, P. ve Forte, A. (2017). Sensitive self-disclosures, responses, and social support on Instagram: The case of #depression. In Proceedings of the 2017 ACM Conference on Computer Supported Cooperative Work and Social Computing (CSCW ’17) (ss. 1485–1500). https://doi.org/10.1145/2998181.2998243
- Bainotti, L., Caliandro, A. ve Gandini, A. (2020). From archive cultures to ephemeral content, and back: Studying Instagram stories with digital methods. New Media & Society, 23(12), 3656-3676. https://doi.org/10.1177/1461444820960071
- Bădulescu, D. (2012). Heterotopia, liminality, cyberspace as marks of contemporary spatiality.https://www.researchgate.net/profile/Dana-Badulescu/publication/266416498_Heterotopia_Liminality_Cyberspace_as_Marks_of_Contemporary_Spatiality/links/55db741c08aec156b9afeb77/Heterotopia-Liminality-Cyberspace-as-Marks-of-Contemporary-Spatiality.pdf
- Beckett, A.E., Bagguley, P. ve Campbell, T. (2017) Foucault, social movements and heterotopic horizons: rupturing the order of things, Social Movement Studies, 16(2), 169-181, DOI: 10.1080/14742837.2016.1252666.
- Caliandro, A. ve Graham, J. (2020). Studying Instagram beyond selfies. Social Media + Society, 6(2). https://doi.org/10.1177/2056305120924779
- Coa, V. V. ve Setiawan, J. (2017). Analyzing factors Influencing behavior intention to use Snapchat and Instagram stories. IJNMT (International Journal of New Media Technology), 4(2), 75-81. https://doi.org/https://doi.org/10.31937/ijnmt.v4i2.783.
- Chua, T. H. H. ve Chang, L. (2016). Follow me and like my beautiful selfies: Singapore teenage girls’ engagement in self-presentation and peer comparison on social media. Computers in Human Behavior, 55(Part A), 190-197. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.09.011.
