Türk Akademisinde Said Nursi Başlıklı Makalelerin Betimsel Bibliyometrik Analizi

Öz

Herhangi bir bilim dalında yapılan akademik araştırmalar nicelik bakımından belirli bir sayıya ulaştığında bu çalışmalar üzerinde analizler yapılmaktadır. Bu analizler sayesinde alan araştırmalarının hangi yöne doğru genişlediği, bilimsel ilgi trendinin ne tarafa ilerlediği panoramik bir bakışla görünür. Bu bakımdan bu tür analizlerle genç kuşak araştırmacılara bir nevi öneriler de sunulmuş olur. Türk akademisinde üzerinde en çok durulan isimlerden birisi de Said Nursi’dir. Özellikle ilahiyat fakültelerinde muhtelif anabilim dallarında pek çok akademisyenin Nursi özelinde makaleler kaleme aldığı görülmektedir. Anlaşılan Nursi ve eserlerine gösterilen entelektüel ilgi belirli bir düzeyde devam edecektir. Bu çalışmada işbu akademik makalelerin betimsel bir analizi amaçlanmıştır. Nursi hakkında kaleme alınan makaleler; yazarları, yazar sayıları, yayımlandığı yıl ve dergileri, konuları vb. parametreler özelinde analize tabi tutulmuştur. Yöntem olarak İsam ve Dergipark veri tabanlarından belirli anahtar kelimelerle yapılan taramada elde edilen 210 makaleye ait nicel veriler yorumlanmıştır. Bu bakımdan araştırmada karma bir yöntem uygulanmıştır. Sonuç olarak Nursi konulu makalelerin 2016 ve 2017 yıllarında nicelik bakımından zirve yaptığı, Nursi konusunda uzmanlaşacak derecede makale sayısı fazla olan tek bir araştırmacı olduğu, yazarların Nursi konusunda eleştirel olmaktan çok uzak bir şekilde betimleyici bir yöntemi benimsedikleri, toplam yayın sayısına oranla çok az makalenin ilahiyat fakültesi dergilerinde yayımlandığı ve en önemlisi de yayınların oldukça belirgin bir şekilde birkaç dergide yoğunlaştığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Tefsir
• Din sosyolojisi
• Said Nursi
• Bediüzzaman
• Betimsel analiz.

Descriptive Bibliometric Analysis of Said Nursi Articles in Turkish Academy

Abstract

When academic research in any branch of science reaches a certain number in terms of quantity, analyzes are made on these studies. Thanks to these analyses, it is visible with a panoramic view in which direction field research is expanding and in which direction the trend of scientific interest is moving. In this respect, such analyzes also provide some suggestions to the younger generation of researchers. One of the most emphasized names in Turkish academia is Said Nursi. It is seen that many academics, especially in various departments of theology faculties, have written articles specifically about Nursi. Apparently, intellectual interest in Nursi and his works will continue at a certain level. This study aims to conduct a descriptive analysis of these academic articles. Articles written about Nursi; authors, number of authors, year and journal published, subjects, etc. It was analyzed according to the parameters. As a method, quantitative data of 210 articles obtained from the scanning of Isam and Dergipark databases with certain keywords were interpreted. In this regard, a mixed method was applied in the research. As a result, it was observed that articles on Nursi peaked in terms of quantity in 2016 and 2017, there was only one researcher with a large number of articles specializing in Nursi, the authors adopted a descriptive method far from being critical about Nursi, very few articles were published in theology faculty journals compared to the total number of publications and most importantly, the publications were quite clearly concentrated in a few journals.

Keywords

• Tafsir
• Sociology of religion
• Said Nursi
• Bediuzzaman
• Descriptive Bibliometric Analysis

Kaynakça

1. Archambault, Éric. Gagné, Étienne Vignola. The Use of Bibliometrics in the Social Sciences and Humanities. Montreal: Social Sciences and Humanities Research Council of Canada (SSHRCC), 2004.
2. Askeroğlu, Emel Demir. “Uluslararası Tojdac Dergisinin Bibliyometrik Analizi”, Turkish Online Journal of Design Art and Communication 8/2 (2018), 190-202.
3. Derviş, Hamit. “Bibliometric Analysis using Bibliometrix an R Package”, Journal of Scientometric Res. 8/3 (2019), 156-160.
4. Donthu, Naveen, vd. “How to Conduct a Bibliometric Analysis: an Overview and Guidelines”, Journal of Business Research. 133 (2021), 285-296.
5. Ellegaard, Ole. “The Application of Bibliometric Analysis: Disciplinary and User Aspects”. Scientometrics 116 (2018), 181-202.
6. Ellegaard, Ole. Wallin, Johan A. “the Bibliometric Analysis of Scholarly Production: How Great is the Impact?”. Scientometrics 105 (2015, 1809-1831.
7. Gauthier, Élaine. Bibliometric Analysis of Scientific and Technological Research: a User's Guide to the Methodology. Kanada: Science and Technology Redesign Project, 1998.
8. Gaviria, Magaly, vd. “Twenty Years of the Journal of Knowledge Management: a Bibliometric Analysis”. Journal of Knowledge Management 22/8 (2018), 1655-1687.

9. Güneş, Adem. “Akademik Dergilerde Yayınlanan Din Eğitimi Konulu Makalelerin Bibliyometrik Analizi (1925-2020)”. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi 12 (2021), 199-223.
10. Koç, Ahmet - Kaya, Umut - Gelgör, Elif Sena. “Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 57/57 (Aralık 2019), 1-24. https://doi.org/10.15370/maruifd.679169.
11. Konak, Yasemin - Demir, Fatih. “İslami Sigortacılık (Tekafül) Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz”. Hitit İlahiyat Dergisi 22/1 (June 2023), 11-46. https://doi.org/10.14395/hid.1232415.
12. Nursi, Said. Tarihçe-i Hayat. İstanbul: Envar Neşriyat, 2023.
13. Nursi, Said. Âsa-yı Mûsa. İstanbul: Envar Neşriyat, 2012.
14. Nursi, Said. Emirdağ Lahikası. İstanbul: Envar Neşriyat, 1996.
15. Nursi, Said. Sözler. İstanbul: Envar Neşriyat, 1996.
16. Nursi, Said. Şualar. İstanbul: Envar Neşriyat, 2004.
17. Said, Mohamed Mohamed Tolba. “Islamic Education on Science, Peace, and Developmentin Thought of Said Nursi”, Jurnal Studi Al-Qur’an 14/2 (2018), 109-122.
18. Sevinç, Kenan. “Türkiye’de Din Psikolojisi Alanında Yapılan Lisansüstü Tezler Üzerine Bir İnceleme”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 15/28 (2013/2), 243-269.
19. Şahiner, Necmettin. Bilinmeyen Taraflarıyla Bediüzzaman Said Nursi. stanbul: Nesil Yayınları, 2013.
20. Tuncer, Faruk. “Tefsir Alanında Yapılan Çalışmalar Üzerine Bir Değerlendirme”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 14/26 (2012/2), 149-177.
21. Zeleznik, Danica vd. “a Bibliometric Analysis of the Journal of Advanced Nursing 1976-2015”. Journal of Advanced Nursing 73/10 (2017), 2407-2419.
22. Zeren, Deniz – Kaya, Nagihan. “Dijital Pazarlama: Ulusal Yazının Bibliyometrik Analizi”. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 17/1 (2020), 1-35.
23. Zupic, Ivan. Čater, Tomaž. “Bibliometric Methods in Management and Organization”. Organizational Research Methods 18/3 (2015), 429- 472.