Araştırma Makalesi

Ergenlerin Ruh Sağlığına Yolculuk: Ergenlerde Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkmanın Ruminasyona Etkisi

Cilt: 9 Sayı: 1 15 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Ergenlerin Ruh Sağlığına Yolculuk: Ergenlerde Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkmanın Ruminasyona Etkisi

Öz

Ergenlik dönemi, bireylerin duygusal ve bilişsel gelişimlerinde kritik değişimlerin yaşandığı bir evre olduğundan bu süreçte geliştirilen başa çıkma mekanizmaları büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, 14-18 yaş aralığındaki ergenlerde duygusal zekâ ve dinî başa çıkma stratejilerinin, ruminasyon (zihinsel geviş getirme) düzeyleri üzerindeki etkisini ve bu değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılı Nisan-Haziran aylarında Sivas ilinde Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı üç farklı lise türünde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Tesadüfi olmayan kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 508 öğrenci üzerinde yürütülen çalışmada, nicel araştırma desenlerinden korelasyonel yöntem tercih edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Ruminatif Düşünme Biçimi, Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkma ölçekleri ile Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; cinsiyet değişkeninde kız öğrencilerin, yaş değişkeninde ise 14 yaş grubunun ruminatif düşünce puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Okul türü açısından İmam Hatip Lisesi öğrencileri hem dinî başa çıkma hem de ruminatif düşünce boyutunda en yüksek ortalamalara sahipken anne eğitim düzeyi düştükçe dinî başa çıkma düzeyinin, baba eğitim düzeyi yükseldikçe ise ruminasyonun arttığı görülmüştür. Ayrıca dindarlık düzeyi ve kardeş sayısı arttıkça dinî başa çıkma stratejilerinin anlamlı şekilde güçlendiği belirlenmiştir. Korelasyon analizinde dinî başa çıkma ile ruminasyon arasında zayıf, negatif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonucunda dinî başa çıkmanın ruminasyonu negatif yönde yordadığı görülse de açıklanan varyansın (%1.3) düşük olması, bu etkinin istatistiksel olarak anlamlı ancak pratik açıdan sınırlı bir güce sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Din Psikolojisi, Ergenlik Dönemi, Ruminasyon, Duygusal Zekâ, Dinî Başa Çıkma.

Etik Beyan

Bu makale 24.09.2025 tarihinde tamamladığımız “Ergenlerde Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkmanın Ruminasyona Etkisi” başlıklı yüksek lisans tezi esas alınarak hazırlanmıştır. Araştırma için Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Etik Kurulu tarafından 11.03.2025 tarihli ve 539886 numaralı karar sayısı ile etik kurul izni alınmıştır.

Kaynakça

  1. Abanoz, Süleyman. “Türkiye’de Yapılan ‘Dinî Başa Çıkma’ Konulu Araştırmalar Hakkında Bir Değerlendirme”. Eskiyeni 40 (2020), 407-429. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.673386
  2. Abu-Raiya, Hisham vd. “A Psychological Measure of Islamic Religiousness: Development and Evidence for Reliability and Validity”. The International Journal for the Psychology of Religion 18/4 (2008), 291-315. https://doi.org/10.1080/10508610802229270
  3. Ano, Gene G. - Vasconcelles, Erin B. “Religious Coping and Psychological Adjustment to Stress: A Meta-Analysis”. Journal of Clinical Psychology 61/4 (2005), 461-480. https://doi.org/10.1002/jclp.20049
  4. Ayten, Ali. Tanrı’ya Sığınmak: Dinî Başa Çıkma Üzerine Psiko-Sosyolojik Bir Araştırma. İstanbul: İz Yayıncılık, 3. Basım, 2021.
  5. Boyatzis, Chris J. “Advancing Our Understanding of Religious Dynamics in the Family and Parent - Child Relationship”. The International Journal for the Psychology of Religion 16/4 (2006), 245-251. https://doi.org/10.1207/s15327582ijpr1604
  6. Brinker, Jay K. - Dozois, David J. A. “Ruminative Thought Style And Depressed Mood”. Journal of Clinical Psychology 65/1 (2009), 1-19. https://doi.org/10.1002/jclp.20542
  7. Cann, Arnie vd. “Assessing Posttraumatic Cognitive Processes: the Event Related Rumination Inventory”. Anxiety, Stress & Coping 24/2 (2011), 137-156. https://doi.org/10.1080/10615806.2010.529901
  8. Chamizo Nieto, María Teresa vd. "The Role of Emotional Intelligence, the Teacher-Student Relationship, and Flourishing on Academic Performance in Adolescents: A Moderated Mediation Study". Frontiers in Psychology 12 (2021), 1-10. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.695067
  9. Collado Soler, Rocio vd. “Emotional Intelligence and Resilience Outcomes in Adolescent Period, is Knowledge Really Strength?”. Psychology Research and Behavior Management 16/2 (2023), 1365-1378. https://doi.org/10.2147/PRBM.S383296
  10. Conger, Rand - Donnellan, Brent. “An Interactionist Perspective on the Socioeconomic Context of Human Development”. Annual Review of Psychology 58 (2007), 175-199. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.58.110405.085551

Kaynak Göster

APA
İlkay, N., & Yılmaz, S. (2026). Ergenlerin Ruh Sağlığına Yolculuk: Ergenlerde Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkmanın Ruminasyona Etkisi. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 9(1), 194-212. https://izlik.org/JA98DS92ZY
AMA
1.İlkay N, Yılmaz S. Ergenlerin Ruh Sağlığına Yolculuk: Ergenlerde Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkmanın Ruminasyona Etkisi. Kocatepe İslami İlimler Dergisi. 2026;9(1):194-212. https://izlik.org/JA98DS92ZY
Chicago
İlkay, Nurcan, ve Sema Yılmaz. 2026. “Ergenlerin Ruh Sağlığına Yolculuk: Ergenlerde Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkmanın Ruminasyona Etkisi”. Kocatepe İslami İlimler Dergisi 9 (1): 194-212. https://izlik.org/JA98DS92ZY.
EndNote
İlkay N, Yılmaz S (01 Haziran 2026) Ergenlerin Ruh Sağlığına Yolculuk: Ergenlerde Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkmanın Ruminasyona Etkisi. Kocatepe İslami İlimler Dergisi 9 1 194–212.
IEEE
[1]N. İlkay ve S. Yılmaz, “Ergenlerin Ruh Sağlığına Yolculuk: Ergenlerde Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkmanın Ruminasyona Etkisi”, Kocatepe İslami İlimler Dergisi, c. 9, sy 1, ss. 194–212, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98DS92ZY
ISNAD
İlkay, Nurcan - Yılmaz, Sema. “Ergenlerin Ruh Sağlığına Yolculuk: Ergenlerde Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkmanın Ruminasyona Etkisi”. Kocatepe İslami İlimler Dergisi 9/1 (01 Haziran 2026): 194-212. https://izlik.org/JA98DS92ZY.
JAMA
1.İlkay N, Yılmaz S. Ergenlerin Ruh Sağlığına Yolculuk: Ergenlerde Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkmanın Ruminasyona Etkisi. Kocatepe İslami İlimler Dergisi. 2026;9:194–212.
MLA
İlkay, Nurcan, ve Sema Yılmaz. “Ergenlerin Ruh Sağlığına Yolculuk: Ergenlerde Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkmanın Ruminasyona Etkisi”. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2026, ss. 194-12, https://izlik.org/JA98DS92ZY.
Vancouver
1.Nurcan İlkay, Sema Yılmaz. Ergenlerin Ruh Sağlığına Yolculuk: Ergenlerde Duygusal Zekâ ve Dinî Başa Çıkmanın Ruminasyona Etkisi. Kocatepe İslami İlimler Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2026;9(1):194-212. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98DS92ZY