Araştırma Makalesi

Üniversite Öğrencilerinde Siber Aylaklık ve Dindarlık

Cilt: 9 Sayı: 1 15 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Üniversite Öğrencilerinde Siber Aylaklık ve Dindarlık

Öz

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde siber aylaklık ile dindarlık arasındaki ilişkiyi incelemek ve dindarlığın, siber aylaklık üzerindeki yordayıcı rolünün cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeline dayalı nicel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören 787 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, “Kişisel Bilgi Formu”, “Siber Aylaklık Davranışları Ölçeği” ve “Dindarlık Ölçeği” aracılığıyla çevrim içi ortamda toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular öğrencilerin siber aylaklık düzeylerinin orta, dindarlık düzeylerinin ise yüksek seviyede olduğunu göstermiştir. Buna göre dindarlığın siber aylaklığı olumsuz şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra dinî katılımdaki bir birimlik artışın siber aylaklık düzeyinde ,022 birimlik azalışla ilişkili olduğu görülmüş ancak açıklayıcı gücünün sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca dindarlığın yordayıcı rolü, kız öğrencilerden ziyade erkek öğrencilerde görece daha güçlüdür. Bu bulguya göre araştırmanın ikinci hipotezi desteklenmemiştir. Sonuçlar, siber aylaklığın yalnızca teknolojik erişim veya internet kullanım alışkanlıklarıyla açıklanamayacağını; değerler, sorumluluk bilinci ve öz-denetim süreçleriyle de ilişkili olduğunu göstermektedir. Araştırma, dindarlığın dijital davranışları anlamada anlamlı fakat sınırlı bir değişken olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma alana katkı sunmakta ve üniversite öğrencilerinin dijital davranışlarının çok boyutlu modellerle incelenmesi gerektiğini göstermektedir. Bulgular; dijital farkındalık, zaman yönetimi ve değer temelli eğitim programlarının geliştirilmesinin önemini de desteklemektedir. Bununla birlikte kesitsel desen ve öz-bildirime dayalı veri toplama yöntemi nedeniyle bulgular nedensel sonuçlar üretmekten ziyade ilişkisel ve yordayıcı düzeyde değerlendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Din Psikolojisi, Siber Aylaklık, Din, Dindarlık, Üniversite Öğrencileri.

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur. Araştırma verilerinin toplanabilmesi için Ordu Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu tarafından 24.10.2025 tarih ve 2025-168 numaralı karar sayısı ile etik kurul izni alınmıştır.

Kaynakça

  1. Akbulut, Yavuz vd. “In Search of a Measure to Investigate Cyberloafing in Educational Settings”. Computers in Human Behavior 55 (Şubat 2016), 616-625. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.11.002
  2. Argyle, Michael - Beit Hallahmi, Benjamin. The Social Psychology of Religion. London: Routledge-Kegan Paul Press, 1975.
  3. Ashmawy, Merve Feryal Atef Ahmed Abdou. Ortaöğretim Öğrencilerinde Dindarlık ve Narsisizm İlişkisi: Sinop Örneği. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
  4. Ayten, Ali. Prososyal Davranışlarda Dindarlık ve Empatinin Rolü. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2009.
  5. Bağrıacık Yılmaz, Ayşe. “Lisansüstü Öğrencilerinin Siber Aylaklık Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi: Karma Bir Çalışma”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 18/2 (Mayıs 2017), 113-134.
  6. Blanchard, Anita L. - Henle, Christine A. “Correlates of Different Forms of Cyberloafing: The Role of Norms and External Locus of Control”. Computers in Human Behavior 24/3 (Mayıs 2008), 1067-1084. https://doi.org/10.1016/j.chb.2007.03.008
  7. Buhârî, Ebû Abdullâh Muhammed b. İsmâîl. el-Câmiʿu’s-sahîh. Dımaşk-Beyrût: Dâru İbn Kesîr, 1993.
  8. Büyüköztürk, Şener vd. Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi, 34. Basım, 2023.
  9. Chatters, L. M. - Taylor, R. J. “Age Differences in Religious Participation Among Black Adults”. Journal of Gerontology 44/5 (Eylül 1989), 183-189. https://doi.org/10.1093/geronj/44.5.S183
  10. Cinisli, Zübeyr - Çınar, Orhan. “Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü Öğrencilerinin Siber Aylaklık Davranışları”. Journal of Physical Education and Sports Studies 10/1 (Mart 2018), 39-48. https://doi.org/10.30655/besad.2018.3

Kaynak Göster

APA
Güven, İ. F. (2026). Üniversite Öğrencilerinde Siber Aylaklık ve Dindarlık. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 9(1), 181-193. https://izlik.org/JA72YE65JA
AMA
1.Güven İF. Üniversite Öğrencilerinde Siber Aylaklık ve Dindarlık. Kocatepe İslami İlimler Dergisi. 2026;9(1):181-193. https://izlik.org/JA72YE65JA
Chicago
Güven, İbrahim Furkan. 2026. “Üniversite Öğrencilerinde Siber Aylaklık ve Dindarlık”. Kocatepe İslami İlimler Dergisi 9 (1): 181-93. https://izlik.org/JA72YE65JA.
EndNote
Güven İF (01 Haziran 2026) Üniversite Öğrencilerinde Siber Aylaklık ve Dindarlık. Kocatepe İslami İlimler Dergisi 9 1 181–193.
IEEE
[1]İ. F. Güven, “Üniversite Öğrencilerinde Siber Aylaklık ve Dindarlık”, Kocatepe İslami İlimler Dergisi, c. 9, sy 1, ss. 181–193, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72YE65JA
ISNAD
Güven, İbrahim Furkan. “Üniversite Öğrencilerinde Siber Aylaklık ve Dindarlık”. Kocatepe İslami İlimler Dergisi 9/1 (01 Haziran 2026): 181-193. https://izlik.org/JA72YE65JA.
JAMA
1.Güven İF. Üniversite Öğrencilerinde Siber Aylaklık ve Dindarlık. Kocatepe İslami İlimler Dergisi. 2026;9:181–193.
MLA
Güven, İbrahim Furkan. “Üniversite Öğrencilerinde Siber Aylaklık ve Dindarlık”. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2026, ss. 181-93, https://izlik.org/JA72YE65JA.
Vancouver
1.İbrahim Furkan Güven. Üniversite Öğrencilerinde Siber Aylaklık ve Dindarlık. Kocatepe İslami İlimler Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2026;9(1):181-93. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72YE65JA