Üniversite Öğrencilerinde Siber Aylaklık ve Dindarlık
Öz
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde siber aylaklık ile dindarlık arasındaki ilişkiyi incelemek ve dindarlığın, siber aylaklık üzerindeki yordayıcı rolünün cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeline dayalı nicel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören 787 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, “Kişisel Bilgi Formu”, “Siber Aylaklık Davranışları Ölçeği” ve “Dindarlık Ölçeği” aracılığıyla çevrim içi ortamda toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular öğrencilerin siber aylaklık düzeylerinin orta, dindarlık düzeylerinin ise yüksek seviyede olduğunu göstermiştir. Buna göre dindarlığın siber aylaklığı olumsuz şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra dinî katılımdaki bir birimlik artışın siber aylaklık düzeyinde ,022 birimlik azalışla ilişkili olduğu görülmüş ancak açıklayıcı gücünün sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca dindarlığın yordayıcı rolü, kız öğrencilerden ziyade erkek öğrencilerde görece daha güçlüdür. Bu bulguya göre araştırmanın ikinci hipotezi desteklenmemiştir. Sonuçlar, siber aylaklığın yalnızca teknolojik erişim veya internet kullanım alışkanlıklarıyla açıklanamayacağını; değerler, sorumluluk bilinci ve öz-denetim süreçleriyle de ilişkili olduğunu göstermektedir. Araştırma, dindarlığın dijital davranışları anlamada anlamlı fakat sınırlı bir değişken olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma alana katkı sunmakta ve üniversite öğrencilerinin dijital davranışlarının çok boyutlu modellerle incelenmesi gerektiğini göstermektedir. Bulgular; dijital farkındalık, zaman yönetimi ve değer temelli eğitim programlarının geliştirilmesinin önemini de desteklemektedir. Bununla birlikte kesitsel desen ve öz-bildirime dayalı veri toplama yöntemi nedeniyle bulgular nedensel sonuçlar üretmekten ziyade ilişkisel ve yordayıcı düzeyde değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Din Psikolojisi, Siber Aylaklık, Din, Dindarlık, Üniversite Öğrencileri.
Cyberloafing and Religiosity Among University Students
Öz
The aim of this study is to examine the relationship between cyberloafing and religiosity among university students and determine whether the predictive role of religiosity on cyberloafing differs by gender. The study was designed as a quantitative research based on the relational survey model. The study group consisted of 787 students enrolled in various universities in Türkiye. Data were collected online through a “Personal Information Form,” the “Cyberloafing Behaviors Scale,” and the “Religiosity Scale.” In the analysis of the data, descriptive statistics, Pearson correlation analysis, and simple linear regression analysis were used. The findings indicated that students’ levels of cyberloafing were moderate, whereas their levels of religiosity were high. Accordingly, religiosity was found to negatively predict cyberloafing. In addition, a one-unit increase in religious participation was associated with a 0.022-unit decrease in cyberloafing; however, its explanatory power was found to be limited. Furthermore, the predictive role of religiosity was relatively stronger among male students than female students. Based on this finding, the second hypothesis of the study was not supported. The results suggest that cyberloafing cannot be explained solely by technological access or internet use habits, but is also associated with values, a sense of responsibility, and self-regulation processes. The study demonstrates that religiosity is a meaningful yet limited variable in understanding digital behaviors. In this respect, the study contributes to the field and indicates that university students’ digital behaviors should be examined through multidimensional models. The findings also support the importance of developing programs focused on digital awareness, time management, and value-based education. However, due to the cross-sectional design and the use of self-report data, the findings should be interpreted at a relational and predictive level rather than as producing causal conclusions.
Anahtar Kelimeler
Psychology of Religion, Cyberloafing, Religion, Religiosity, Undergraduate Students.
Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.
Araştırma verilerinin toplanabilmesi için Ordu Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu tarafından 24.10.2025 tarih ve 2025-168 numaralı karar sayısı ile etik kurul izni alınmıştır.