ULUSLARASI MEDYA KURULUŞLARINDA AFGAN SIĞINMACI HABERLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Taliban’ın 15 Ağustos 2021 tarihi itibarıyla Afganistan’daki ani hakimiyeti sonrasında Kabil havalimanında uçaklara hücum eden Afganların görüntüleriyle beraber yıllar sonra Afgan göçü yeniden dünya medyasında geniş olarak yer almaya başlamıştır. Mülteci sorunu ya da krizi bağlamında alan araştırmalarına bakıldığında mevcut çalışmaların büyük bir kısmının Suriyeli mülteciler ve sığınmacılar ekseninde yapıldığı görülmektedir. Özellikle Suriyeli mültecilerin medyada, siyasal alanda ve akademik ilginin konusu olmasıyla diğer mülteci ve sığınmacı grupları görünmezlik alanına itilmiş gibi durmaktadır. Oysa Suriyeli mültecilerden sonra dünyada sığınma başvurusunda bulunan ikinci en kalabalık göçmen grubunu Afganlar oluşturmaktadır. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı, Teun A.Van Dijk’in eleştirel söylem analizi yöntemi çerçevesinde genelde medyada ve politik söylemlerde Suriyeli paydasında homojenleştirilen Afgan sığınmacılara ilişkin haberlerin; Türkiye’de de yayın yapan uluslararası medya kuruluşlarında nasıl kurgulandığı, haber yapılış biçimleri, taşımış oldukları söylemler/mesajlar ve kamuoyu oluşturmadaki rolü incelenmiştir. Bu amaçla, 15 Ağustos 2021 itibariyle dünya medyasında geniş olarak yer almaya başlayan Afganlara ilişkin 15 Ağustos -15 Eylül 2021 tarihleri arasında tespit edilen 84 haberde Suriyeli mültecilerin ve Afgan sığınmacıların farklılaşmakta ya da benzeşmekte olduğu noktalar üzerinde durulmuştur. Çalışma sonucu, çıkan bulgular ele alınarak genel bir değerlendirme yapılmıştır.