Araştırma Makalesi

Yüksek Küme Kuramının Doğalcı Felsefedeki Statüsü Üzerine: Quine-Maddy Uzlaşmazlığı

Sayı: 2 22 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Yüksek Küme Kuramının Doğalcı Felsefedeki Statüsü Üzerine: Quine-Maddy Uzlaşmazlığı

Öz

Willard Van Orman Quine, doğalcı felsefe doğrultusunda, erişilemez sayılar ve benzeri büyük sayal sayıların kabulüne karşı çıkmış; bu amaçla geleneksel küme kuramına V = L inşa edilebilirlik hipotezinin bir aksiyom olarak eklenmesini savunmuştur. Buna karşın Penelope Maddy, yine doğalcı bir yaklaşım iddiasıyla, küme kuramındaki büyük sayal sayılara dair çalışmaları desteklemiş ve Quine’ın V = L lehine argümanlarına itiraz etmiştir. Böylece her iki düşünür, aynı doğalcı felsefe çerçevesinden hareket ederek karşıt sonuçlara ulaşmıştır. Bu durumda ilk bakışta, V = L hipotezi etrafındaki uzlaşmazlığın doğalcı matematik felsefesi içindeki bir iç tartışma olduğu düşünülebilir. Ancak bu çalışmada, bu uzlaşmazlığın doğalcı matematik felsefesi içindeki bir iç tartışma olarak değerlendirilemeyeceği savunulmaktadır. Çünkü Maddy’in matematik felsefesi, doğalcılığın karakterindeki önemli bir bileşen olan “ilk felsefenin” reddini gerçekten içermektedir. Ancak onun yaklaşımı, doğalcılığın bir diğer tanımlayıcı bileşeni olan gerçekliğin yalnızca doğa bilimlerinin içinde tanımlandığı ve betimlendiği görüşünü içermemektedir. Dolayısıyla, Maddy’nin matematik felsefesi çok değerli ve kapsamlı olsa da tam anlamıyla doğalcı karakterde sayılamaz; bu nedenle söz konusu uzlaşmazlık, doğalcı matematik felsefesi içindeki bir iç tartışma olarak değerlendirilemez.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Coelho, A. M. N. (2011). Da Costa on ontology: A naturalistic interpretation [CDD: 149.946]. Manuscrito: Revista Internacional de Filosofia, 34(1), 143–150. https://doi.org/10.1590/S0100-60452011000100007
  2. Cook, R. T. (2009). A dictionary of philosophical logic. Edinburgh, UK: Edinburgh University Press.
  3. Hilbert, D. (1925). On the infinite (S. Bauer-Mengelberg, Trans.). J. van Heijenoort (Ed.), From Frege to Gödel:
  4. A source book in mathematical logic içinde, 1879–1931 (ss. 367–392). Cambridge, MA: Harvard University Press.
  5. Jech, T. (2006). Set theory: The third millennium edition, revised and expanded. Berlin, Germany: Springer.
  6. Maddy, P. (1992). Indispensability and practice. The Journal of Philosophy, 89(6), 275–289. https://doi.org/10.2307/2026712
  7. Maddy, P. (1997). Naturalism in mathematics. Oxford, UK: Oxford University Press.
  8. Maddy, P. (2000). Naturalism and the a priori. P. Boghossian & C. Peacocke (Eds.), New essays on the a priori içinde (ss. 92–116). Oxford, UK: Oxford University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilim Felsefesi, Sistematik Felsefe (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

10 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

21 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Öztürk, A. B. (2025). Yüksek Küme Kuramının Doğalcı Felsefedeki Statüsü Üzerine: Quine-Maddy Uzlaşmazlığı. Kilikya Felsefe Dergisi, 2, 335-357. https://izlik.org/JA35KY74KF
AMA
1.Öztürk AB. Yüksek Küme Kuramının Doğalcı Felsefedeki Statüsü Üzerine: Quine-Maddy Uzlaşmazlığı. KFD. 2025;(2):335-357. https://izlik.org/JA35KY74KF
Chicago
Öztürk, Ali Bilge. 2025. “Yüksek Küme Kuramının Doğalcı Felsefedeki Statüsü Üzerine: Quine-Maddy Uzlaşmazlığı”. Kilikya Felsefe Dergisi, sy 2: 335-57. https://izlik.org/JA35KY74KF.
EndNote
Öztürk AB (01 Ekim 2025) Yüksek Küme Kuramının Doğalcı Felsefedeki Statüsü Üzerine: Quine-Maddy Uzlaşmazlığı. Kilikya Felsefe Dergisi 2 335–357.
IEEE
[1]A. B. Öztürk, “Yüksek Küme Kuramının Doğalcı Felsefedeki Statüsü Üzerine: Quine-Maddy Uzlaşmazlığı”, KFD, sy 2, ss. 335–357, Eki. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35KY74KF
ISNAD
Öztürk, Ali Bilge. “Yüksek Küme Kuramının Doğalcı Felsefedeki Statüsü Üzerine: Quine-Maddy Uzlaşmazlığı”. Kilikya Felsefe Dergisi. 2 (01 Ekim 2025): 335-357. https://izlik.org/JA35KY74KF.
JAMA
1.Öztürk AB. Yüksek Küme Kuramının Doğalcı Felsefedeki Statüsü Üzerine: Quine-Maddy Uzlaşmazlığı. KFD. 2025;:335–357.
MLA
Öztürk, Ali Bilge. “Yüksek Küme Kuramının Doğalcı Felsefedeki Statüsü Üzerine: Quine-Maddy Uzlaşmazlığı”. Kilikya Felsefe Dergisi, sy 2, Ekim 2025, ss. 335-57, https://izlik.org/JA35KY74KF.
Vancouver
1.Ali Bilge Öztürk. Yüksek Küme Kuramının Doğalcı Felsefedeki Statüsü Üzerine: Quine-Maddy Uzlaşmazlığı. KFD [Internet]. 01 Ekim 2025;(2):335-57. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35KY74KF