Orantılı Hazard Varsayımının Maden Kazalarında İstatistiksel Olarak İncelenmesi

Öz

Türkiye’de son yıllarda meydana gelen iş kazaları, iş sağlığı ve güvenliğinin önemini yeniden gündeme taşımaktadır. Özellikle madencilik sektörü birçok iş kazasının yaşandığı tehlikeli iş kolları arasında yer almaktadır. Bu çalışmada 2009-2011 yılları arasında Türkiye Maden Mühendisleri Odasından yeraltı kömür maden ocağına ait kaza bilgileri alınmıştır. Ölümlü kaza gerçekleşinceye kadar geçen sürenin analizi için çeşitli faktörlere göre Kaplan-Meier yöntemiyle medyan sağkalım süreleri elde edilmiştir. Cox regresyon modelinde işçi sayısı, havalandırma, gaz ölçüm koşulu ve kömür tozu miktarı değişkenleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ancak orantılı hazard varsayımının kontrolü ile tabakalı Cox regresyon modeli kullanılmış ve işçi sayısının az olduğu madenler için uygun havalandırma ve gaz ölçümü yapıldığı taktirde ölümlü kazaların daha uzun sürede gerçekleştiği tespit edilmiştir.

 

Anahtar Kelimeler

• Maden Kazaları,Kaplan-Meier,Cox Regresyon,Orantılı Hazard Varsayımı

The Statistical Investigation of the Proportional Hazard Assumption in Mine Accidents

Öz

In recent years, the occupational accidents in our country again bring to the agenda the importance of occupational health and safety. In particular, the mining sector is one of the most dangerous business lines with many occupational accidents. In this study, the underground coal mine accident data was taken from Turkey Mining Engineers Chamber between the years 2009-2011. Median survival times were obtained by Kaplan-Meier method according to various factors for the analysis of the time until death. In the Cox regression model, the number of workers, the ventilation, the gas measurement condition and the amount of coal dust were found to be statistically significant. However the stratified Cox regression model was used with the control of proportional hazard assumption. It was determined that fatal accidents occurred in a longer period if appropriate ventilation and gas measurement were made for the mines where the number of workers was small.

 

Anahtar Kelimeler

• Mine Accidents,Kaplan-Meier,Cox Regression,Proportional Hazard Assumption

Kaynakça

1. [1] Yaşar, S., İnal, S., Yaşar, Ö. & Kaya, S. (2015). Geçmişten günümüze büyük maden kazaları. Madencilik, 52 (2), 33-43.
2. [2] T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (ETKB) (2018). Kömür. Erişim Tarihi: 08.10.2018, http://www.enerji.gov.tr/tr-TR/Sayfalar/Komur
3. [3] Ceylan, H.&Başhelvacı, V. (2011). Risk değerlendirme tablosu yönetimi ile risk analizi: Bir uygulama. International Journal of Engineering Research and Development, 3 (2), 25-33.
4. [4] Ergun, A.R. (2007). Yeraltı madeni işletmelerinde gaz ve toz patlamaları ve önlemler. İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi, Ankara.
5. [5] Önder, M., Mutlu, M., Adıgüzel, E. & Önder, S. (2015). TKİ’ye bağlı açık işletme kömür madenlerindeki iş günü kayıplı iş kazalarının aşamalı loglineer analiz yöntemi ile değerlendirilmesi. Türkiye 24. Uluslararası Madencilik Kongresi Bildiriler Kitabı, Antalya, 178-189.
6. [6] Aydın, U., Gökçek Karaca, N., Canbey Özgüler, V., & Karaca, E. (2013). İş sağlığı ve güvenliği eğitiminin iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesindeki rolü. Çimento Endüstrisi İş Verenleri Sendikası, 27, 26-45.
7. [7] Tanır, F. (2009). Madenlerde iş sağlığı ve güvenliğine bakış. Maden İşletmelerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Adana, 7-8.
8. [8] Derin, L., Varol, N. & Uymaz, S. (2017). Türkiye’deki kömür madeni kazalarına ilişkin değerlendirme. Journal of Resillience, 1 (1), 47-53.

9. [9] Lirong, W, Zhongan, J., Weimin, C., Xiuwei, Z., Dawei, L., & Yujing, Y. (2011). Major accident analysis and prevention of coal mines in China from the year of 1949 to 2009. Mining Science and Technology, 21, 693–699.
10. [10] Chen, H., Qi, H., Long, R., & Zhang, M. (2012). Research on 10-year tendency of China coal mine accidents and the characteristics of human factors. Safety Science, 50 (4), 745–750.
11. [11] Mahdevari, S., Shahriar, K., & Esfahanipour, A. (2014). Human health and safety risks management in underground coal mines using fuzzy TOPSIS. Science of the Total Enviroment, 85-99.
12. [12] Bilim, S. (2015). Kömür madenlerinde meydana gelen iş kazalarının istatistiksel değerlendirilmesi. Madencilik, Ocak, 78-82.
13. [13] Selçuk, A.S., Karpuz, C., Düzgün, H.Ş.B. &Sari, M. (2000). Analysis of Tunçbilek underground coal mine accidents based on risk analysis techniques. Environmental Issues and Management of Waste in Energy and Mineral Production, 237-243.
14. [14] Önder, S. & Önder, M. (2010). TKİ’ye bağlı işletmelerde yaralanmalı iş kazalarının analizi. Madencilik Dergisi, 49 (3), 3-12.
15. [15] Önder, S., Adıgüzel, E. & Önder, M. (2013). Açık işletme kömür madenciliğinde iş makineleri ile ilişkili kazaların analizi. Türkiye Uluslararası 23. Madencilik Kongresi ve Sergisi Bildiriler Kitabı, Antalya, 1895-1901.
16. [16] Önder, S. & Mutlu, M. (2014). Açık işletme kömür madenciliğinde lojistik regresyon analizi ile iş kazalarının değerlendirilmesi. Türkiye 19. Kömür Kongresi Bildiriler Kitabı, Zonguldak, 341-352.
17. [17] TMMOB. (2010). Madencilikte yaşanan iş kazaları raporu. Erişim Tarihi: 20.09.2018, http://www.maden.org.tr/resimler/ekler/9bd3e8809c72d94_ek.pdf
18. [18] Honert, A. (2014). Estimating the continuous risk of accident occuring in the South African mining industry. University of Stellenbosch. The degree of master engineering, Department of Engineering, Matieland, South Africa.
19. [19] Khuluqui, M.H., Prapdito, R.R. & Sambodo, F.P. (2018). Prediction accident triangle in maintenance of underground mine facilities using poisson distirbution analysis. Materials Science and Engineering, 337, 1-6.
20. [20] Verma, S. & Chaudhari, S. (2017). Safety of workers in Indian mines: Study, analysis, and prediction. Safety and Health at Work, 8, 267-275.
21. [21] SWA (State of Western Australia). (2018). Safety performance in the Western Australian mineral industry-accident and injury statistics 2016-17. Department of Mines, Industry Regulation and Safety.
22. [22] Güyagüler, T. (2002). Türkiye’de meydana gelen grizu patlamalarının irdelenmesi ve önlem önerileri. Türkiye 13. Kömür Kongresi Bildiriler Kitabı, Zonguldak, 45-51.
23. [23] Okyay, V. (2014). Yer altı kömür madenciliğinde iş kazaları ve teknolojik altyapı. Maden Mühendisi Madencilik Türkiye Dergisi, Temmuz, 84-88.
24. [24] Duzgun, H.S.B.& Einstein, H.H. (2004). Assessment and management of roof fall risks in underground coal mines. Safety Science, 42, 23–41.
25. [25] Sari, M., Duzgun, H.S.B., Karpuz, C., & Selcuk, A.S. (2004). Accident analysis of two Turkish underground coal mines. Safety Science, 42 (8), 675-690.
26. [26] Arslanhan, S. & Cünedioğlu, E. H. (2010). Madenlerde yaşanan iş kazaları ve sonuçları üzerine bir değerlendirme. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı. Erişim Tarihi: 17.09.2018. https://docplayer.biz.tr/5558-Madenlerde-yasanan-is-kazalari-ve-sonuclari-uzerine-bir-degerlendirme-selin-arslanhan-arastirmaci.html.
27. [27] Akgün, M. (2015). Coal mine accidents. Turkish Thoracic Journal: Respiratory Emergencies in Coal Mines, 16, 1-2.
28. [28] Küçük, F.Ç.U. & Ilgaz, A. (2015). Causes of coal mine accidents in the world and Turkey. Turkish Thoracic Journal: Respiratory Emergencies in Coal Mines, 16, 9-14.
29. [29] Zhu, J. & Xiao-Ping, M. (2009). Safety evaluation of human accidents in coal mine based on ant colony optimization and SVM. Procedia Earth and Planetary Science, 1, 1418–1424.
30. [30] Grayson, L., Kinilakodi, H., & Kecojevic, V. (2009). Pilot sample risk analysis for underground coal mine fires and explosions using MSHA citation data R. Safety Science, 47, 1371–1378.
31. [31] Brnich, M., & Kowalski, T. K. M. (2018). Underground coal mine disasters 1900-2010: Events, responses, and a look to the future. Erişim Tarihi 17.09.2018, https://www.cdc.gov/niosh/mining/userfiles/works/pdfs/ucmdn.pdf
32. [32] Sanmiquel, L., Freijo, M., Edo, J., & Rossell, J.M. (2010). Analysis of work related accidents in the Spanish mining sector from 1982-2006. Journal of Safety Research, 41, 1–7.
33. [33] Riba, S.J., Lesaoana, M., Sigauke, C. & Makwela, M.R. (2011). A logistic regression analysis of the occurrence of mine accidents in the Burgersfort area in South Africa. Journal of Geology and Mining Research, 3 (1), 188-192.
34. [34] Wang, L., Cheng, Y.P., & Liu, H.Y. (2014). An analysis of fatal gas accidents in Chinese coal mines. Safety Science, 62, 107–113.
35. [35] Harris, J., Kirsch, P., Shi, M., Li, J. & Gagrani, A. (2014). Comparative analysis of coal fatalities in Australia, South Africa, India, China and USA, 2006-2010. Coal Operators’ Conference, The University of Wollongong, 399-407.
36. [36] Zhang, Y., Shao, W., Zhang, M., Li, H., Yin, S., & Xu, Y. (2016). Analysis 320 coal mine accidents using structural equation modeling with unsafe conditions of the rules and regulations as exogenous variables. Accident Analysis and Prevention, 92, 189–201.
37. [37] Yin, W., Fu, G., Yang, C., Jiang, Z., Zhu, K.,& Gao, Y. (2017). Fatal gas explosion accidents on Chinese coal mines and the characteristics of unsafe behaviors: 2000–2014. Safety Science, 92, 173–179.
38. [38] Sanmiquel, L, Bascompta, M., Rossell, J.M., Francisco, A. &Guash, E. (2018). Analysşs of occuppational accidents in underground and surface mining in spain using data-mining techniques. International Journal of Environmental Research and Public Health, 15 (462), 1-11.
39. [39] Karasoy, D. (2008). Cox regresyon modeli ve akciğer kanseri verileri ile bir uygulama. İstatistikçiler Dergisi, 1, 16-22.
40. [40] Kaplan, E.L., Meier, P. (1958). Nonparametric estimation from incomplete observations. Journal of the American Statistical Association, 53 (282), 457- 481.
41. [41] Topçu, Ç. (2007). Greenwood ve Kaplan–Meier meodu yardımı ile varyans tahmini. Ankara Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
42. [42] İnceoğlu, F. (2013). Sağkalım analiz yöntemleri ve karaciğer nakli verileri ile bir uygulama. T.C. İnönü Üniversitesi, YL Tezi, Malatya.
43. [43] Ata, N., Sertkaya Ulusoy, D. & Sözer, M.T. (2007). Sağkalım analiz yöntemleri ve karaciğer nakli verileri ile bir uygulama. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Müh. Mim. Fak. Dergisi, XX, (1), 57-80.
44. [44] Abdelaal, M.M.A. & Zakria, S.H.E.A. (2015). Modeling survival data using cox regression model. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 4 (6), 504-512.
45. [45] Punami, S.W., Inayati, K.D, Wulan Sari, N.W., Chosuvivatwongi V. & Sriplung, H. (2016). Survival analysis of cervical cancer using stratified cox regression. Symposium on Biomathematics, AIP Conf. Proceeding, 1723, 030018, 1-7.
46. [46] Therneau, T.M. & Grambsch, P.M. (2000). Modelling survival data: Extending the Cox model. New York: Springer.
47. [47] Klein, J.P. & Moeschberger, M.L. (2003). Survival analysis: Techniques for cencored and truncated data. Second Edition, Springer, New York, USA.
48. [48] Persson, I., & Khamis, H. J. (2007). A comparison of graphical methods for assessing the proportional hazards Assumptions in the Cox model. Journal of Statistics and Applications, 2, 1-32.
49. [49] Terzi, Y., Cengiz, M.A. & Bek, Y. (2005). Cox regresyon modelinde oransal hazard varsayımının artıklarla incelenmesi ve akciğer kanseri hastaları üzerinde uygulanması. Türkiye Klinikleri J Med Sci, 25, 770-775.
50. [50] Schoenfeld, D. (1982). Partial residuals for the proportional hazards regression model. Biometrika, 69, 239-241.
51. [51] Yay, M., Çoker, E. & Uysal, Ö. (2007). Yaşam analizinde Cox regresyon modeli ve artıkların incelenmesi. Cerrahpaşa Tıp Dergisi, 38, 139-145.
52. [52] Winnett, A. & Sasieni, P. (2001). Miscellanea. A note on scaled Schoenfeld residuals for the proportional hazards model. Biometrika, 88, 565-571.
53. [53] Türkiye Maden İşçileri Sendikası. (2011). Basın Açıklaması: Maden kazaları Türkiye’yi birinci yaptı. Erişim Tarihi: 20.09.2018, http://ekonomi.haber7.com/ekonomi/haber/759581-maden-kazalari-turkiyeyi-1inci-yapti
54. [54] ILO (1995). Recent developments in the coal mining industry. Coal Mines Committee, 13th Session, Report I, Geneva.