Türkiye’de Taşra Teşkilatıyla Yerel Yönetimler Arasındaki Güç Dengesi: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Çerçevesinde Bir Değerlendirme
Öz
Türkiye’de 2017 senesinde Anayasa değişikliğiyle birlikte mevcut parlamenter hükümet sistemine son verilerek, Türk tipi başkanlık sistemi şeklinde nitelendirilen Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmiştir. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi ile yönetsel yapıda önemli değişikliklere gidilmiştir. Gerçekleşen bu değişim, anayasal kaynaklı yerel yönetimleri ve taşra teşkilatını da şüphesiz etkilemiştir. Yeni hükümet sistemi sonrasında hem yerel yönetimler hem de taşra teşkilatı mevzuatında güncellemeler yapılmıştır. Mevzuat kapsamında değerlendirme yapıldığında hükümet sisteminde görülen değişim yerel yönetimler üzerinde çok kapsamlı bir dönüşüm getirmediği görülmektedir. Yerel yönetimler ekseninde görevli olan yetkili makamların değiştiği tespit edilmekte ve köklü, kapsamlı bir değişimin olmadığı görülmektedir. Taşra teşkilatında gerçekleşen güncellemeler incelendiğinde ise valinin konumu hususunda tartışmalar yürütülmekte ancak taşra teşkilatında da kapsamlı bir değişikliğe gidilmediği söylenebilmektedir. Tüm bu değerlendirmeler sonucunda yerel yöneticiler ile mülki idare amirleri arasında yetki ve görev alanları çerçevesinde güç dengesizliği oluşturup oluşturmadığı ise çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi sonrasında yerel yönetimlerde merkezileşmenin görüldüğü, mülki idare amirlerinin yetki ve sorumluluk alanlarında genişleme olmadığı ancak 6360 sayılı Kanun ile büyükşehirlerde büyükşehir belediye başkanı ile valinin birbirleriyle yarışan iki aktör konumuna geldiği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akman, Ç. ve Kalender, M. (2018). “Yerelde Yeni Bir Merkezi Yönetim Birimi: Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 73 (4), 1025-1056.
- Arsoy, M. (2021). Türk İdare Teşkilatında Taşra İdaresi: XIX. Yüzyılda Osmanlı Devleti Taşra Teşkilatı İle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Taşra Teşkilatının Karşılaştırılması, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Bilgiç, A. K. ve Durgun, E. (2021). “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin Yerel Yönetimler Üzerindeki Etkisi”, İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Teori, Güncel Araştırmalar ve Yeni Eğilimler, Ed. Hasan Babacan, İvpe Yayınevi, Karadağ, 50-69.
- Dinç, Y. D. ve Yılmaz, V. (2022). “Türkiye’de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin Yasama, Yürütme, Yargı Organları İle Taşra ve Yerel Yönetimlere Etkilerinin Değerlendirilmesi”, Ombudsman Akademik, 16, 167-213
- Eren, V. ve Akıncı, B. (2018). “Yasama Yürütme İlişkileri Açısından Başkanlık Sistemi ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin Karşılaştırılması”, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi: Kamu Yönetiminde Değişim (Ed. Yüksel Demirkaya), İstanbul: Hiperyayın, 35-70.
- Koç, E. (2021). “Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi Ve Taşra Teşkilatına Yansımaları”, Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11 (1), 35-68.
- Koyuncu, E. ve Köroğlu, N. T. (2012), Büyükşehir Tasarısı Üzerine Bir Değerlendirme, https://www.tepav.org.tr/upload/files/13524625179.Buyuksehirler_Tasarisi_Uzerine_Bir_Degerlendirme.pdf.
- Köseoğlu, Ö. ve Sobacı, M. Z. (2018). “Başkanlık Sistemlerinde Yerel Yönetimler ve Cumhurbaşkanlığı Sistemi’ne İlişkin Bir Değerlendirme”, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Kamu Yönetiminde Değişim, Ed. Yüksel Demirkaya, 413-441.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kamu Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
1 Kasım 2023
Kabul Tarihi
29 Aralık 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 9 Sayı: 2-1
APA
İlhan, K., & Özden, Y. (2023). Türkiye’de Taşra Teşkilatıyla Yerel Yönetimler Arasındaki Güç Dengesi: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Çerçevesinde Bir Değerlendirme. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 9(2-1), 425-441. https://izlik.org/JA68SP65KR
AMA
1.İlhan K, Özden Y. Türkiye’de Taşra Teşkilatıyla Yerel Yönetimler Arasındaki Güç Dengesi: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Çerçevesinde Bir Değerlendirme. JEBPIR. 2023;9(2-1):425-441. https://izlik.org/JA68SP65KR
Chicago
İlhan, Kübra, ve Yücel Özden. 2023. “Türkiye’de Taşra Teşkilatıyla Yerel Yönetimler Arasındaki Güç Dengesi: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Çerçevesinde Bir Değerlendirme”. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 9 (2-1): 425-41. https://izlik.org/JA68SP65KR.
EndNote
İlhan K, Özden Y (01 Aralık 2023) Türkiye’de Taşra Teşkilatıyla Yerel Yönetimler Arasındaki Güç Dengesi: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Çerçevesinde Bir Değerlendirme. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 9 2-1 425–441.
IEEE
[1]K. İlhan ve Y. Özden, “Türkiye’de Taşra Teşkilatıyla Yerel Yönetimler Arasındaki Güç Dengesi: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Çerçevesinde Bir Değerlendirme”, JEBPIR, c. 9, sy 2-1, ss. 425–441, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68SP65KR
ISNAD
İlhan, Kübra - Özden, Yücel. “Türkiye’de Taşra Teşkilatıyla Yerel Yönetimler Arasındaki Güç Dengesi: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Çerçevesinde Bir Değerlendirme”. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 9/2-1 (01 Aralık 2023): 425-441. https://izlik.org/JA68SP65KR.
JAMA
1.İlhan K, Özden Y. Türkiye’de Taşra Teşkilatıyla Yerel Yönetimler Arasındaki Güç Dengesi: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Çerçevesinde Bir Değerlendirme. JEBPIR. 2023;9:425–441.
MLA
İlhan, Kübra, ve Yücel Özden. “Türkiye’de Taşra Teşkilatıyla Yerel Yönetimler Arasındaki Güç Dengesi: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Çerçevesinde Bir Değerlendirme”. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, c. 9, sy 2-1, Aralık 2023, ss. 425-41, https://izlik.org/JA68SP65KR.
Vancouver
1.Kübra İlhan, Yücel Özden. Türkiye’de Taşra Teşkilatıyla Yerel Yönetimler Arasındaki Güç Dengesi: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Çerçevesinde Bir Değerlendirme. JEBPIR [Internet]. 01 Aralık 2023;9(2-1):425-41. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68SP65KR