1960’da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Kuruluşundan 2004 Annan Planı’na Kadar Olan Süreçte Kıbrıs Meselesi
Öz
Stratejik konumu dolayısıyla tarih boyunca önemini koruyan Kıbrıs, 1571’den 1878’e kadar Osmanlı Devleti’nin egemenliğinde kalmıştır. 1878’den sonra ise Kıbrıs’ın yönetimi belli şartlar çerçevesinde İngiltere'ye devredilmiş ancak İngiltere adayı 1914 yılında ilhak etmiştir. İngiltere’nin bu hareketine karşın yaşanan gelişmeler neticesinde 1960 yılında Türkiye, İngiltere ve Yunanistan garantörlüğünde Kıbrıs Cumhuriyeti kurulmuştur. Ancak bu devlet Rumların anlaşmalara aykırı hareket etmesi ve adadaki Türklere saldırması sonucunda 1963 yılında son bulmuştur. 1974’e kadar geçen süreçte Türkler adada ciddi baskılara uğramış ve sonuç olarak 1974 yılında Türkiye’nin garantörlük hakkını kullanarak Kıbrıs Barış Harekatını icra etmesi ile adadaki Türklerin can ve mal güvenliği sağlanmıştır. 1983 yılında kurulan KKTC ile de Kıbrıs Türk halkı artık bir devlet nezdinde temsil edilmeye başlanmıştır. Bu yıldan sonra yapılan toplumlararası müzakereler ise GKRY’nin uzlaşmazlık politikası nedeniyle hiçbir sonuca varamamıştır. 1990’dan sonra Avrupa Birliği’nin de Kıbrıs konusuna dahil olmasıyla yeni bir siyasi konjonktür ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada Kıbrıs’ın siyasi tarihi, 2004 Annan Planı sürecine kadar yaşanan gelişmeler ve AB’nin Kıbrıs politikası irdelenmeye çalışılmıştır. Sonuçta ise Türkiye ve KKTC’nin yeni bir politika belirleyerek KKTC’nin tanınması için diplomatik girişimlere başlaması gerektiği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alasya, H.F., (1987), Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Tarihi, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara.
- Armaoğlu, F., (2019), 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1914-1995), Kronik Kitap Yayınları, İstanbul.
- Armaoğlu, F., (1959), “1955 Yılında Kıbrıs Meselesinde Türk Hükümeti Ve Türk Kamuoyu” Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 14 (2), s.57-86.
- Başbuğ, İ., (2016), Unutulan Ada Kıbrıs, Kırmızı Kedi Yayınevi, İstanbul.
- Bilgin, M. S., (2014), “1964 Johnson Mektubu Öncesi Ve Sonrası Dönemde Kıbrıs’ta Türk-İngiliz İlişkileri”, Uluslararası Boyutlarıyla Kıbrıs Meselesi Ve Geleceği Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 11-13 Aralık 2014 Gazimağusa, Yayına Hazırlayan: Duygu Türker Çelik, Ankara: Atatürk Kültür Dil Ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi Yayını, s. 3-11.
- Birand, M.A., (1975), Otuz Sıcak Gün, Milliyet Yayınları, İstanbul.
- Bozkurt, E., ve Demirel, H., (2004), Birleşmiş Milletler Ve Avrupa Birliği Kapsamında Kıbrıs Sorunu, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
- Çeçen, A., (2005), Kıbrıs Çıkmazı, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uluslararası İlişkiler
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
19 Kasım 2020
Kabul Tarihi
27 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 2
APA
Çelebi, İ., & Çelik, V. (2020). 1960’da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Kuruluşundan 2004 Annan Planı’na Kadar Olan Süreçte Kıbrıs Meselesi. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 6(2), 168-193. https://izlik.org/JA49KP33KU
AMA
1.Çelebi İ, Çelik V. 1960’da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Kuruluşundan 2004 Annan Planı’na Kadar Olan Süreçte Kıbrıs Meselesi. JEBPIR. 2020;6(2):168-193. https://izlik.org/JA49KP33KU
Chicago
Çelebi, İlker, ve Vasfiye Çelik. 2020. “1960’da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Kuruluşundan 2004 Annan Planı’na Kadar Olan Süreçte Kıbrıs Meselesi”. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 6 (2): 168-93. https://izlik.org/JA49KP33KU.
EndNote
Çelebi İ, Çelik V (01 Aralık 2020) 1960’da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Kuruluşundan 2004 Annan Planı’na Kadar Olan Süreçte Kıbrıs Meselesi. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 6 2 168–193.
IEEE
[1]İ. Çelebi ve V. Çelik, “1960’da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Kuruluşundan 2004 Annan Planı’na Kadar Olan Süreçte Kıbrıs Meselesi”, JEBPIR, c. 6, sy 2, ss. 168–193, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49KP33KU
ISNAD
Çelebi, İlker - Çelik, Vasfiye. “1960’da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Kuruluşundan 2004 Annan Planı’na Kadar Olan Süreçte Kıbrıs Meselesi”. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 6/2 (01 Aralık 2020): 168-193. https://izlik.org/JA49KP33KU.
JAMA
1.Çelebi İ, Çelik V. 1960’da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Kuruluşundan 2004 Annan Planı’na Kadar Olan Süreçte Kıbrıs Meselesi. JEBPIR. 2020;6:168–193.
MLA
Çelebi, İlker, ve Vasfiye Çelik. “1960’da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Kuruluşundan 2004 Annan Planı’na Kadar Olan Süreçte Kıbrıs Meselesi”. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2020, ss. 168-93, https://izlik.org/JA49KP33KU.
Vancouver
1.İlker Çelebi, Vasfiye Çelik. 1960’da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Kuruluşundan 2004 Annan Planı’na Kadar Olan Süreçte Kıbrıs Meselesi. JEBPIR [Internet]. 01 Aralık 2020;6(2):168-93. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49KP33KU