ERMENİSTAN’IN DAĞLIK KARABAĞ’IN İŞGALİNDEN DOĞAN ULUSLARARASI SORUMLULUĞU

Öz

Amaç: Dağlık Karabağ sorunu, Dağlık Karabağ’ın Ermenistan tarafından işgali ile savaşa dönüşmüştür. 1994’te Azerbaycan ve Ermenistan arasında ateşkes ilan edilmiştir. Ancak, zaman zaman ateşkes hattında yaşanan çatışmalar, bu sorunun uluslararası barış ve güvenliği tehdit etmeye devam ettiğini göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, Ermenistan’ın Dağlık Karabağ’ın işgalinden doğan uluslararası sorumluluğunu incelemektir.

Yöntem: Bu çalışmada Ermenistan’ın Dağlık Karabağ’ın işgalinden doğan uluslararası sorumluluğunun şartları ve sonuçları, Uluslararası Haksız Fiiller Sebebiyle Devletlerin Sorumluluğu’na Dair Taslak Maddeler açısından incelenmiştir.

Bulgular: Bu çalışma ile varılan sonuca göre Ermenistan, Dağlık Karabağ’ın işgaline son vermeli, işgalin tekrar edilmeyeceğine dair uygun güvenceleri sunmalı, işgal ettiği toprakları Azerbaycan’a iade etmeli, Azerbaycan’ın işgal sebebiyle ortaya çıkan zararını tazmin etmeli ve manevi onarım yoluna gitmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Dağlık Karabağ'ın İşgali
• Uluslararası Haksız Fiil
• Uluslararası Sorumluluk

ARMENIA’S INTERNATIONAL RESPONSIBILITY ARISING FROM THE OCCUPATION OF NAGORNO-KARABAKH

Abstract

Purpose: The problem of Nagorno-Karabakh turned into a war with the occupation of Nagorno-Karabakh by Armenia. A ceasefire was declared between Azerbaijan and Armenia in 1994. But occasional conflicts on the ceasefire line indicate that this problem continues to threaten international peace and security. The purpose of this study is to examine the Armenia’s international responsibility arising from the occupation of Nagorno-Karabakh.

Method: In this study, the conditions and consequences of Armenia’s international responsibility arising from the occupation of Nagorno-Karabakh examined in terms of Draft Articles on the Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts.

Findings: According to the conclusion reached by this study, Armenia should cease the occupation of Nagorno-Karabakh, offer appropriate assurances of non-repetition of occupation, give back the occupied territories to Azerbaijan, compensate the Azerbaijan’s damage and, give satisfaction for the damage.

Keywords

• Occupation of Nagorno-Karabakh
• Internationally Wrongful Act
• International Responsibility

Kaynakça

1. Abdullahzade, C. (2014). Hukuki Yönleriyle Dağlık Karabağ Sorunu. Ankara: Adalet Yayınevi.
2. Aslanlı, A. (2013). Yeni Küresel Mücadele Kafkasya ve Karabağ Sorunu. Ankara: EkoAvrasya Yayınları.
3. Bal, A. (2006). Devletin Uluslararası Sorumluluğunun Doğması. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
4. Başeren, S. H. (2003). Uluslararası Hukukta Devletlerin Münferiden Kuvvet Kullanmalarının Sınırları. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
5. Bilsel, C. (1941). Devletler Hukuku Birinci Kitap Devletler. İstanbul: Kenan Basımevi ve Klişe Fabrikası.
6. Bozkurt, E. (2007). Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanımı. Ankara: Asil Yayıncılık.
7. Bozkurt, E., Kütükçü, M. A., Poyraz, Y. (2010). Devletler Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları.
8. Brownlie, I. (2002). Principles of Public International. New York: Oxford University Press.

9. Caşın, M. H., Kısacık, S. (2017). Kafkasya’da Azerbaycan-Ermenistan Uyuşmazlığı: Çatışma-Barış Sarkacı. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
10. Cornell, S. E. (1997). Undeclared War: The Nagorno-Karabakh Conflict Resconsidered. Journal of South Asian and Middle Eastern Studies, 20(4), 1-24.
11. Cornell, S. E. (1999). The Nagorno-Karabakh Conflict. Report no. 46. Uppsala University: Department of East European Studies.
12. Cornell, S. E. (2011). Azerbaijan Since Independence. Armonk, New York, London, England: M. E. Sharpe.
13. Crawford, J., Pell, J., Olleson, S. (2001). The ILC’s Articles on Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts: Completion of the Second Reading. European Journal of International Law, 12(5), 963-991.
14. Çağlayan, R. (2016). Hukukumuzda Kamu Tüzel Kişiliği Kavramı ve Kıstasları. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi Serdar ÖZGÜLDÜR Armağanı, 7, 373-398.
15. Çelik, E. F. (1957). Milletlerarası Mes’uliyet. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(1-4), 66-80.
16. Çelik, E. (1969). Milletlerarası Hukuk Birinci Cilt. 2. İstanbul: Fakülteler Matbaası.
17. Dalar, M. (2006). Uluslararası Haksız Eylemden Dolayı Devletin Sorumluluğu: BM Taslak Belgesinin Değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 113-149.
18. De Waal, T. (2014). Karabağ Barış ve Savaş Süreçlerinde Ermenistan ve Azerbaycan (Çev. Didem Sone). İstanbul: Hrant Dink Vakfı Yayınları, 2013.
19. Dülger, K. (2015). Devletin Uluslararası İnsancıl Hukukun İhlalinden Doğan Sorumluluğu. İstanbul: Beta Yayıncılık.
20. Ellis, J. (2012). Shades of Grey: Soft Law and the Validity of Public International Law. Leiden Journal of International Law, 25(2), 313-334.
21. Erkiner, H. H. (2007). Devletin Haksız Fiilden Dolayı Uluslararası Sorumluluğunda Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun Tespit Ettiği İsnat Kuralları. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 13(3), 145-180.
22. Erkiner, H. H. (2010). Devletin Haksız Fiilden Kaynaklanan Uluslararası Sorumluluğu. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
23. Geyik, H. (2016). Devletlerin İnsancıl Hukuk Kurallarının İhlali Nedeniyle Sorumluluğu. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 24(2), 57-91.
24. Gözübüyük, Ş. (2002). Hukuka Giriş ve Hukukun Genel Kavramları. Ankara: Turhan Kitabevi.
25. Gündüz, A. (2014). Milletlerarası Hukuk: Konu Anlatımı, Temel Belgeler, Örnek Kararlar. İstanbul: Beta Yayıncılık.
26. Gürel, Ş. S. (1992). Karabağ Sorunu Üzerine Bir Not. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 47(1), 181-185.
27. Güriz, A. (2009). Hukuk Felsefesi. Ankara: Siyasal Kitabevi.
28. Habermas, J. (2008). Küreselleşme ve Milli Devletlerin Akibeti (Çev. Medeni BEYAZTAŞ). İstanbul: Bakış Yayınları.
29. Halatçı Ulusoy, Ü. (2014). Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Kapsamında BM Akıllı Yaptırımları. Ankara: Turhan Kitabevi.
30. Human Rights Watch/Helsinki (1994). Azerbaijan Seven Years of Conflict in Nagorno-Karabakh. United States of America: Human Rights Watch.
31. İbayev, V. (2008). “Dağlık Karabağ Savaşının Siyasi ve Hukuki Boyutları”. Osman Nuri Aras (Ed.). Karabağ Savaşı Siyasi-Hukuki-Ekonomik Analiz (35-64). Bakü: Qafqaz Üniversitesi Kafkasya Araştırmaları Enstitüsü Yayınları.
32. Kaya, İ. (2013). Uluslararası Hukukta Temel Belgeler – Basic Documents in International Law. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
33. Keskin, F. (1998). Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanma: Savaş, Karışma ve BM. Ankara: Mülkiyeliler Birliği Vakfı Yayınları.
34. Krüger, H. (2010). The Nagorno-Karabakh Conflict - A Legal Analysis. Berlin, Heidelberg: Springer-Verlag.
35. Kuçuradi, İ. (2013). “Adalet Kavramı”. Adnan Güriz (Ed.). Adalet Kavramı (39-48). Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları.
36. Kuran, S., Aydın Okur, D., Sarıbeyoğlu, M., Günel, R. (2014). Uluslararası Hukuk Temel Metinler. İstanbul: Beta Yayıncılık.
37. Meray, S. L. (1960). Devletler Hukukuna Giriş İkinci Cilt. Ankara: Ajans Türk Matbaası.
38. Murphy, S. D. (2006). Principles of International Law. United States of America: Thomson West.
39. Örnek, S. (2013). Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanımı ve 1991-2003 Irak Harekatları. Ankara: Seçkin Yayınevi.
40. Özman, A. (1974). Devletler Hukukunda Müeyyide. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doçentlik Tezi, Ankara.
41. Özturanlı, B. (2008). Sınıraşan Hava Kirliliğinden Dolayı Devletin Sorumluluğu. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
42. Özyılmaz, E. V. (2013). Geçmişten Günümüze Dağlık Karabağ. Gazi Üniversitesi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 191-208.
43. Pazarcı, H. (2005). Uluslararası Hukuk Dersleri 3. Kitap. Ankara: Turhan Kitabevi.
44. Pazarcı, H. (2011). Uluslararası Hukuk Dersleri 1. Kitap. Ankara: Turhan Kitabevi.
45. Pellet, A. (2010). “The Definition of Responsibility in International Law”. James Crawford, Alain Pellet, Simon Olleson, Kate Parlett (Ed.). The Law of International Responsibility (3-16). New York: Oxford University Press.
46. Pirim, C. Z. (2012). Uluslararası Sorumluluk Hukukunda Devletlerin Ağırlaştırılmış Sorumluluğu: Kuramsal Bir Değerlendirme. Milletlerarası Hukuk Bülteni, 32(2), 147-182.
47. SAM (2013). The Nagorno-Karabakh Conflict A Historical Conflict & Legal Appraisal. Baku: SAM Centre for Strategic Studies.
48. Shaw, M. N. (2008). International Law. Cambridge: Cambridge University Press.
49. Sunay, R. (2007). Tartışılan Egemenlik. Ankara: Yetkin Yayınları.
50. Sur, M. (2013). Uluslararası Hukukun Esasları. İstanbul: Beta Yayıncılık.
51. Şener, B. (2014). Küreselleşme Sürecinde Ulus-Devlet ve Egemenlik Olguları. Tarih Okulu Dergisi, 7(18), 51-77.
52. Uzun, E. (2007). Milletlerarası Hukuka Aykırı Eylemlerinden Dolayı Devletin Sorumluluğu. İstanbul: Beta Yayıncılık.
53. Yılmaz, R. (2010). Azerbaycan Dış Siyasetinde Bağımsızlık Sonrası Yıllar ve Karabağ. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2, 69-93.
54. Yılmaz, R. (2013). Kafkasya’da Çözülemeyen Kördüğüm: Dağlık Karabağ Sorunu. Çankırı Karatekin Üniversitesi Uluslararası Avrasya Strateji Dergisi, 2(1), 71-90.