A Research on The Concept of Hardiness Within the Context of Proverbs

Öz

Proverbs are the products of many years of experience and observation and they are concise sayings revealing an insight or counsel on a variety of issues and challenges that individuals encounter in life. Hardiness is one of the most important resources that individuals have in adapting and coping with the situations and difficulties faced in life. The determining effect of culture on this concept is known and it is deemed crucial to reveal the perspective of Turkish society towards hardiness. Proverbs, which reflect the worldviews of the societies they belong to, are important data for reaching this point of view. In this context, the aim of this research is to examine the concept of hardiness through Turkish proverbs. Within the scope of the research designed with qualitative method, proverbs were analyzed by semantic content analysis method. By adopting a deductive approach, themes were determined based on the three dimensions of commitment, control and challenge, which Kobasa (1979) put forward for the concept of hardiness and proverbs that are thought to be related to the dimensions are presented in tables in the findings section. As a result, it was seen that the commitment dimension of hardiness in Turkish proverbs came to the fore.

Anahtar Kelimeler

• Hardiness
• Proverbs
• Culture

Atasözleri Ekseninde Psikolojik Dayanıklılık Kavramı Üzerine Bir Araştırma

Öz

Atasözleri, uzun yıllara dayanan deneyim ve gözlemlerin ürünleri olup insanların yaşamda karşılaştığı pek çok durum ve güçlük hakkında, bir düşünce ya da öğüt ortaya koyan özlü sözlerdir. Psikolojik dayanıklılık ise yaşamda karşı karşıya kalınan durum ve güçlüklere karşı uyum sağlayıp baş etmede, bireylerin sahip olduğu en önemli kaynaklardan birisidir. Kültürün bu kavram üzerindeki belirleyici etkisi bilinmekte olup Türk toplumunun psikolojik dayanıklılığa yönelik bakış açısının ortaya konulmasının mühim olduğu düşünülmektedir. Ait oldukları toplumların dünya görüşlerini yansıtan atasözleri, bu bakış açısına ulaşmak adına önemli verilerdir. Bu bağlamda araştırmanın amacı Türk atasözleri üzerinden psikolojik dayanıklılık kavramını incelemektir. Nitel yöntemle tasarlanan araştırma kapsamında atasözleri anlamsal içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Tümdengelimsel yaklaşım benimsenerek Kobasa’nın (1979) psikolojik dayanıklılık kavramı için ortaya koyduğu üç boyut olan bağlanma, kontrol ve meydan okuma üzerinden temalar belirlenmiş ve boyutlarla ilgili olduğu düşünülen atasözleri bulgular bölümünde tablolar halinde sunulmuştur. Sonuç olarak, Türk atasözlerinde psikolojik dayanıklılığın bağlanma boyutunun öne çıktığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Psikolojik Dayanıklılık
• Atasözleri
• Kültür

Kaynakça

1. Abdollahi, A., Hosseinian, S., Zamanshoar, E., Beh-Pajooh, A. ve Carlbring, P. (2018). The Moderating Effect of Hardiness on The Relationships Between Problem-Solving Skills and Perceived Stress with Suicidal Ideation ın Nursing Students. Studia Psychologica, 60, 30-41.
2. Aksoy, Ö. A. (1993). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü-Atasözleri Sözlüğü 1 (7. Baskı). İstanbul: İnkılâp Kitabevi Yayınları.
3. Albayrak, N. (2009). Türkiye Türkçesinde Atasözleri. İstanbul: Kapı Yayınları.
4. Baldassini Rodriguez, S., Bardacci, Y., El Aoufy, K., Bazzini, M., Caruso, C., Giusti, G. D., Mezzetti, A., Bambi, S., Guazzini, A. ve Rasero, L. (2022). Promoting and Risk Factors of Nurses' Hardiness Levels During The COVID-19 Pandemic: Results From An Italian Cohort. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(3), 1-22.
5. Bartone, P. T. (2007). Test-Retest Reliability of The Dispositional Resilience Scale-15, A Brief Hardiness Scale. Psychological Reports, 101(3), 943-944.
6. Bartone, P. T., McDonald, K. ve Hansma, B. J. (2021). Hardiness and Burnout ın Adult U.S. Workers. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 64 (5), 397-402.
7. Beyzadeoğlu, S. (2003). Şinasi Durûb-ı Emsâl-i Osmaniye. Ankara: MEB Yayınları
8. Bonanno, G. A. (2004). Loss, Trauma, And Human Resilience: Have We Underestimated The Human Capacity to Thrive After Extremely Aversive Events? Am Psychol, 59(1), 20-28.

9. Certel, H. (1997). Türk Atasözlerinde İhtiyaç ve Güdüler. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 4, 45-57.
10. Daly, L. M. (2020). Resilience: An Integrated Review. Nursing Science Quarterly, 33(4), 330-338.
11. Earvolino-Ramirez, M. (2007). Resilience: A Concept Analysis. Nursing Forum, 42(2), 73-82.
12. Eyüpoğlu, E. K. (1973). On Üçüncü Yüzyıldan Günümüze Kadar Şiirde Ve Halk Dilinde Atasözleri ve Deyimler. İstanbul: Doğan Kardeş Matbaacılık.
13. Florian, V., Mikulincer, M. ve Taubman, O. (1995). Does Hardiness Contribute to Mental Health During A Stressful Real-Life Situation? The Roles of Appraisal and Coping. Journal of Personality and Social Psychology, 68(4), 687-695.
14. Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence New York: Bantam Books.
15. Gürel, E., Nazlı, A. ve Özmelek Taş N. (2018). Türkçede Bulunan Değişim ile İlgili Atasözleri ve Deyimler: Bir İçerik Analizi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(57), 601-615.
16. Kamya, H. A. (2000). Hardiness and Spiritual Well-Being Among Social Work Students. Journal of Social Work Education, 36(2), 231-240.
17. Karadağ, Ö. (2013). Emotional Intelligence Functions of Turkish Proverbs. Social Behavior and Personality, 41(2), 295-310.
18. Kemiksiz, Ö. (2021). Kök Değerler Bakımından Türk Atasözleri. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 495-518.
19. Khoshaba, D. M. ve Maddi, S. R. (1999). Early Experiences ın Hardiness Development. Consulting Psychology Journal: Practice and Research, 51(2), 106-116.
20. Kobasa, S. C. (1979). Stressful Life Events, Personality and Health: An Inquiry Into Hardiness. Journal of Personality and Social Psychology, 37(1), 1-11.
21. Kobasa, S. C., Maddi, S. R. ve Kahn, S. (1982). Hardiness and Health: a Prospective Study. Journal of Personality and Social Psychology, 42(1), 168-177.
22. Kurt, İ. (1989). Türk Atasözlerine Psikolojik Bir Yaklaşım. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
23. Maddi, S. R. (2002). The Story of Hardiness: Twenty Years of Theorizing, Research and Practice. Consulting Psychology Journal: Practice and Research, 54(3), 173-185.
24. Maddi, S. R. (2004). Hardiness: An Operationalization of Existential Courage. Journal of Humanistic Psychology, 44(3), 279-298.
25. Maddi, S. R. (2013). Hardiness: Turning Stressful Circumstances Into Resilient Growth. Springer Science + Business Media.
26. May R. (1969). Existential Psychology. (2nd ed.). Random House.
27. Merriam-Webster. (2022). "Hardiness" https://www.merriam-webster.com/dictionary (01.07.2022).
28. Mund, P. (2017). Hardiness and Culture: A Study With Reference To 3 Cs of Kobasa. International Research Journal Of Management, IT and Social Sciences, 4(2), 152-159.
29. Nietzsche, F. (1889). Twilight Of The Idols., Indianapolis Cambridge: Hackett Publishing Company Inc.
30. Oy, A. (1972). Tarih Boyunca Türk Atasözleri. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. İstanbul.
31. Özsoy, E. ve Yıldız, P. (2013). Kişilik Kavramının Örgütler Açısından Önemi: Bir Literatür İncelemesi. İşletme Bilimi Dergisi, 1(2), 1-12.
32. TDK. (2022). "Azim" https://sozluk.gov.tr (01.07.2022).
33. Tavşancıl, E. ve Aslan, E. (2001). Sözel, Yazılı ve Diğer Materyaller İçin İçerik Analizi ve Uygulama Örnekleri. İstanbul: Epsilon Yayınevi.
34. Terzi, Ş. (2005). Öznel İyi Olmaya İlişkin Psikolojik Dayanıklılık Modeli. (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
35. Turhan, R., Ayyıldız Ünnü, N. A., Kelgökmen İlic, D., Çapraz, B. ve Kesken, J. (2017). Çalışanların Sessizlik Davranışlarında Kültürün Etkisi: Atasözleri Üzerinden Nitel Bir Analiz. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 7(1), 1-15.
36. Sharif Nia, H., Froelicher, E. S., Hosseini, L. ve Ashghali Farahani, M. (2022). Evaluation of Psychometric Properties of Hardiness Scales: A Systematic Review. Frontiers in Psychology, 13, 1-14.
37. Ünalan, Ş. (2004). Dil ve Kültür. Ankara: Nobel.
38. White, A., Zapata, I., Lenz, A., Ryznar, R., Nevins, N., Hoang, T. N., Franciose, R., Safaoui, M., Clegg, D. ve J La Porta, A. (2020). Medical Students Immersed In A Hyper-Realistic Surgical Training Environment Leads To Improved Measures Of Emotional Resiliency By Both Hardiness And Emotional Intelligence Evaluation. Front Psychol, 11, 1-8.