Etik Liderliğin Çalışan Memnuniyeti Üzerindeki Etkisinde Algılanan Örgütsel Desteğin Aracılık Rolü: Gıda Sektöründe Bir Araştırma

Öz

Bu araştırmanın amacı, etik liderliğin çalışan memnuniyeti üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolünü tespit edebilmektir. Liderlik tarzları, örgüt çalışanlarını yakından ilgilendiren bir husustur. Literatürde çokça liderlik tarzı ortaya konmuştur. Bunlardan biri olan etik liderliğin son yıllarda popülerlik kazandığı görülmektedir. Gıda sektörü ülkemizde ve dünyada öncü sektörlerden olup çok sayıda kişi için istihdam alanı oluşturmaktadır. Çalışan başarısının oldukça önem arz ettiği bu sektörde bunun, kişinin mutlu olması ve yaptığı işten memnun olmasından ileri geldiği bilinmektedir. Bu çalışmada; etik liderliğin çalışan memnuniyetini olumlu etkileyip etkilemediği, etkiliyor ise algılanan örgütsel desteğin buna aracılık edip etmediği tespit edilecektir. Bu bağlamda çalışmada etik liderliğin çalışan memnuniyeti üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolü incelenmiş; bu yapılırken Karaman ili O.S.B.’de faaliyet gösteren gıda işletmeleri örneklem olarak belirlenmiştir. İlgili firmalarda çalışan 326 çalışandan elde edilen verilere göre etik liderlik tarzını benimsemiş örgütlerde çalışan memnuniyetlerinin yüksek olduğu, bu iki değişken arasındaki ilişkide örgütsel desteğin de kısmi aracı rol üstlendiği sonucuna varılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Etik Liderlik
• Çalışan Memnuniyeti
• Algılanan Örgütsel Destek

The Mediating Role of Perceived Organizational Support in the Effect of Ethical Leadership on Employee Satisfaction: A Study in the Food Sector

Öz

The purpose of this research is to determine the mediating role of perceived organizational support in the effect of ethical leadership on employee satisfaction. Leadership styles are an issue that closely concerns the employees of the organization. Many leadership styles have been revealed in the literature. Ethical leadership, which is one of them, seems to have gained popularity in recent years. The food sector is one of the leading sectors in our country and in the world, and it creates employment for many people. It is known that in this sector, where the success of the employee is very important, this is due to the fact that the person is happy and satisfied with her work. In this study; It will be determined whether ethical leadership positively affects employee satisfaction, and if it does, whether perceived organizational support mediates this. In this context, the mediating role of perceived organizational support in the effect of ethical leadership on employee satisfaction was examined in this study; While doing this, food businesses operating in Karaman O.S.B. were determined as samples. According to the data obtained from 326 employees working in related companies, it was concluded that employee satisfaction is high in organizations that have adopted the ethical leadership style, and organizational support also plays a partial mediator role in the relationship between these two variables.

Anahtar Kelimeler

• Ethical Leadership
• Employee Satisfaction
• Perceived Organizational Support

Kaynakça

1. Abdullah, M. I., Huang, D., Sarfraz, M., Ivascu, L. ve Riaz, A. (2021). Effects of Internal Service Quality on Nurses’ Job Satisfaction, Commitment and Performance: Mediating Role of Employee Well-Being. Nurs. Open, 8, 607–619.
2. Abdullah, M. I., Sarfraz, M., Qun, W. ve Javaid, N. (2018). Drivers of Green Supply Chain Management. LogForum, 14, 437–447.
3. Akkoç, İ., Çalışkan, A. ve Turunç, Ö. (2012). Örgütlerde Gelişim Kültürü ve Algılanan Örgütsel Desteğin İş Tatmini ve İş Performansına Etkisi: Güvenin Aracılık Rolü. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 19(1), 105-135.
4. Alparslan, A. M., Can, A. ve Oktar, Ö. F. (2014). Algılanan Örgütsel Desteğin Yardım Etme Davranışına Etkisinde Örgütsel Özdeşleşmenin Aracılık Rolü: Hastane Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 16(2), 115-128.
5. Altıntaş, M., Özata, M. ve Bozbayır, O. (2022). Etik Liderlik ve Whistleblowing (Erdemli Raporlama): Yükseköğretimde Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(35), 864-892.
6. Aydın, C. ve Korkut, D. S. (2019). Çalışma Saatlerinin Çalışan Memnuniyeti Üzerine Etkisi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 7(3), 1488-1499.
7. Babalola, M. T., J. Stouten, M. C. Euwema ve F. Ovadje. (2018). The Relation Between Ethical Leadership and Workplace Conflicts: The Mediating Role of Employee Resolution Efficacy, Journal of Management, 44 (5), 2037–2063.
8. Baron, R. M. ve Kenny, D. A. (1986). The Moderator-Mediator Variable Distinction In Social Psychological Research: Conceptual, Strategic, And Statistical Considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51, 1173-1182.

9. Brown, M. E. ve Trevino, L. (2006). Ethical Leadership: A Review and Future Directions. Leadership Quarterly, 17(3), 595-616.
10. Brown, M. E., Treviño, L. K., ve Harrison, D. A. (2005). Ethical Leadership: A Social Learning Perspective for Construct Development and Testing. Organ. Behav. Hum. Decisi. Process, 97, 117–134.
11. Brown, M.E., Trevino, L.K. ve Harrison, D.A. (2005). Ethical Leadership: A Social Learning Perspective For Construct Development And Testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 97, 117-134.
12. Chen, Z., Aryee, S. ve Lee, C. (2005). Test of A Mediation Model of Perceived Organizational Support. Journal of Vocational Behavior, 66, 457-470.
13. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPSS ve LISREL Uygulamaları (1. Baskı). Ankara: PegemA Akademi Yayınevi.
14. De Hoogh, A. H. ve Den Hartog, D. N. (2008). Ethical and Despotic Leadership, Relationships With Leader's Social Responsibility, Top Management Team Effectiveness and Subordinates' Optimism: A Multi-Method Study. The Leadership Quarterly, 19(3), 297-311.
15. Den Hartog, D. N. (2015). Ethical Leadership. Annu. Rev. Organ. Psychol. Organ. Behav., 2(1), 409-434.
16. Dey, M., Bhattacharjee, S., Mahmood, M., Uddin, M. A. ve Biswas, S. R. (2022). Ethical Leadership for Better Sustainable Performance: Role of Employee Values, Behavior and Ethical Climate. Journal of Cleaner Production, 337, 130527.
17. Dickson, M.W., Smith, D.B., Grojean, M.W. ve Ehrhart, M. (2001). An Organizational Climate Regarding Ethics: The Outcome of Leader Values and the Practices That Reflect Them. Leadership Quarterly, 12, 197-218.
18. Dülger, Y. S. (2020). Etik Liderlik ve Çalışanların Yenilikçi Davranışı: Lider-Üye Etkileşimi ve Duygusal Zekânın Düzenleyici Aracılık Modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(3), 706-725.
19. Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S. ve Sowa, D. (1986). Perceived Organizational Support. Journol of Applied Psychology, 71(3), 500-507.
20. Eisenberger, R., Stinglhamber, F., Vandenberghe, C., Sucharski, I.L. ve Rhoades, L., (2002). Perceived Supervisor Support: Contributions to Perceived Organizational Support and Employee Retention. Journal of Applied Psychology, 87(3), 565-573.
21. Eluwole, K. K., Karatepe, O. M. ve Avci, T. (2022). Ethical Leadership, Trust in Organization and Their Impacts on Critical Hotel Employee Outcomes. International Journal of Hospitality Management, 102, 103153.
22. Feldhammer-Kahr, M., Tulis, M., Leen-Thomele, E., Dreisiebner, S., Macher, D., Arendasy, M. ve Paechter, M. (2021). It’s a Challenge, Not A Threat: Lecturers’ Satisfaction During The Covid-19 Summer Semester of 2020. Frontiers in Psychology, 12.
23. Freire, C., and Bettencourt, C. (2020). Impact of Ethical Leadership on Job Satisfaction: The Mediating Effect of Work–Family Conflict. Leadersh. Organ. Dev. J., 41, 319–330.
24. Güney, S., Akalın, Ç. ve İlsev, A. (2007). Duygusal Örgütsel Bağlılık Gelişiminde Algılanan Örgütsel Destek ve Örgüt Temelli Öz-Saygı. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(2), 189-211.
25. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2016). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
26. Hoyt, C. L., Price, T. L. ve Poatsy, L. (2013). The Social Role Theory of Unethical Leadership. The Leadership Quarterly, 24, 712-723.
27. Jha, J.K. ve Varkkey, B. (2018), Are You A Cistern Or A Channel? Exploring Factors Triggering Knowledgehiding Behavior at the Workplace: Evidence From the Indian R&D Professionals, Journal of Knowledge Management, 22(4), 824-849.
28. Kacmar, K.M., Bachrach, D.G., Harris, K.J. ve Zivnuska, S. (2011). Fostering Good Citizenship Through Ethical Leadership: Exploring the Moderating Role of Gender and Organizational Politics, Journal of Applied Psycholog, 96(3), 633-642.
29. Kaplan, M. ve Öğüt, A. (2012). Algılanan Örgütsel Destek İle Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkinin Analizi: Otel İşletmelerinde Bir Uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(1), 387-401.
30. Karabulut, A. ve Seymen, O. (2020). Paternalist Liderlik Tarzı ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisinde Algılanan Yönetici Desteğinin Aracılık Etkisi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 59-82.
31. Kartal, S. E., Kartal, S. E. ve Özdemir, T. Y. (2015). Öğretmenlerde Algılanan Örgütsel Destek Düzeyi İle Yaşam Memnuniyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 477-504.
32. Koay, K. Y. ve Lim, P. K. (2022). Ethical Leadership and Knowledge Hiding: Testing the Mediating and Moderating Mechanisms. Journal of Knowledge Management, 26(3), 574-591.
33. Koay, K.Y., Sandhu, M.S., Tjiptono, F. ve Watabe, M. (2020). Understanding Employees’ Knowledge Hiding Behaviour: The Moderating Role of Market Culture, Behaviour & Information Technology, 1-18.
34. Korkmaz, O. ve Erdoğan, E. (2014). İş Yaşam Dengesinin Örgütsel Bağlılık ve Çalışan Memnuniyetine Etkisi. Ege Academic Review, 14(4), 541-557.
35. Kurtessis, J.N., Eisenberger, R., Ford, M.T., Buffardi, L.C., Stewart, K.A. ve Adis, C.S. (2017). Perceived Organizational Support: A Meta-Analytic Evaluation of Organizational Support Theory, Journal of Management, 43(6), 1854-1884.
36. Labafi, S. (2017), Knowledge Hiding as an Obstacle of Innovation in Organizations A Qualitative Study of Software Industry, AD-Minister, 131-148.
37. Maan, A. T., Abid, G., Butt, T. H., Ashfaq, F. ve Ahmed, S. (2020). Perceived Organizational Support and Job Satisfaction: A Moderated Mediation Model of Proactive Personality and Psychological Empowerment. Future Business Journal, 6, 1-12.
38. Mayer, D. M., Aquino, K., Greenbaum, R. L. ve Kuenzi, M. (2012). Who Displays Ethical Leadership, and Why Does İt Matter? An Examination of Antecedents and Consequences of Ethical Leadership. Academy of Management Journal, 55(1), 151-171.
39. Meriç, S. ve Babur, Y. (2020). Çalışan Memnuniyetine Etki Eden Faktörler: Otellere Yönelik Bir Araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(74), 812-827.
40. Mert, G. ve Neslihanoğlu, S. (2020). Y Kuşağının Kariyer Algısı ve Gelecek Beklentisi: Kocaeli Organize Sanayi Bölgesi Örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(2), 927-945.
41. Miao, R. T. (2011). Perceived Organizational Support, Job Satisfaction, Task Performance and Organizational Citizenship Behavior in China. Journal of Behavioral and Applied Management, 12(2), 105-127.
42. Miao, R. ve Kim, H. G. (2010). Perceived Organizational Support, Job Satisfaction and Employee Performance: An Chinese Empirical Study. Journal of Service Science and Management, 3(02), 257.
43. Mihelic, K. K., Lipicnik, B. ve Tekavcic, M. (2010). Ethical Leadership. International Journal of Management & Information Systems (IJMIS), 14(5), 31-42.
44. Moon, K.-K. ve Jung, C. (2018). Management Representativeness, Ethical Leadership, and Employee Job Satisfaction in the U.S. Federal Government. Public Pers. Manage, 47, 265–286.
45. Mugira, A. (2022). Leadership Perspective Employee Satisfaction Analysis. Akademık, Jurnal Mahasiswa Humanis, 2(3), 127-135.
46. Netemeyer, R. G., Boles, J. S. ve McMurrian, R. (1996). Development and Validation of Work–Family Conflict and Family–Work Conflict Scales. Journal of Applied Psychology, 81(4), 400.
47. Okolocha, C. B., Akam, G. U. Ve Uchehara, F. O. (2021). Effect of Job Satisfaction on Job Performance of University Lecturers in South-East, Nigeria. International Journal of Management Studies and Social Science Research, 3(1), 119-137.
48. Ötken, A. B. (2015). Algılanan Örgütsel Destek ve Psikolojik Sahiplenme Arasındaki İlişki Ve Bu İlişkide Örgütsel Adaletin Rolü. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33(2), 113-140.
49. Özdevecioğlu, M. (2013). Algılanan Örgütsel Destek İle Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2), 113-130.
50. Qing, M., Asif, M., Hussain, A. ve Jameel, A. (2020). Exploring the Impact of Ethical Leadership on Job Satisfaction and Organizational Commitment in Public Sector Organizations: The Mediating Role of Psychological Empowerment. Rev. Manag. Sci, 14, 1405–1432.
51. Ren, S. ve Chadee, D. (2017). Ethical Leadership, Self-Efficacy and Job Satisfaction in China: The Moderating Role of Guanxi. Personnel Review, 46(2), 371-388.
52. Rhoades, L. ve Eisenberger, R. (2002). Perceived Organizational Support: A Review of the Literature. Journal of Applied Psychology, 87(4), 698.
53. Saman, A. (2020). Effect of Compensation On Employee Satisfaction and Employee Performance. International Journal of Economics, Business and Accounting Research (IJEBAR), 4(01).
54. Schumacker, R.E. ve Lomax, R.G. (2015). A Beginner’s Guide to Structural Equation Modeling. Mahwah, New Jersey: Lawrence ErlbaumAssociates, Publishers.
55. Shore, L.M. ve Wayne, S.J. (1993). Commitment and Employee Behavior: Comparison of Affective Commitment and Continuance Commitment With Perceived Organizational Support, Journal of Applied Psychology, 78(5), 774-780.
56. Sökmen, A. (2020). Etik Liderliğin İş Tatmini ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisinde Algılanan Örgütsel Desteğin Aracı Rolü: Kamu Sektöründe Bir Araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(4), 3467-3481.
57. Sökmen, A., Ekmekçioğlu, E. B. ve Çelik, K. (2015). Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Özdeşleşme ve Yönetici Etik Davranışı İlişkisi: Araştırma Görevlilerine Yönelik Araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(1), 125-144.
58. Sökmen, A., Kenek, G. ve Uğraş, E. (2019). Etik Liderlik Ve Üretkenlik Karşıtı İş Davranışı İlişkisi: Örgütsel Bağlılığın Aracı Rolü. Third Sector Social Economic Review, 54(4), 1568-1582.
59. Srivastava, S. ve Agrawal, S. (2020). Resistance to Change and Turnover Intention: A Moderated Mediation Model of Burnout and Perceived Organizational Support. Journal of Organizational Change Management, 33(7), 1431-1447.
60. Sunarsi, D., Paramarta, V., Munawaroh, A.R., Bagaskoro, J.N. ve Evalina, J. (2021). Effect of Transformational, Transactional Leadership and Job Satisfaction: Evidence From İnformation Technology İndustries, Information Technology in Industry, 9(1), 987-996.
61. Şimşek, O. F. (2007). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş. Ekinoks, Ankara.
62. Tabachnick, B.G. ve Fidell, L.S. (2013). Using Multivariate Statistics. Boston: Pearson.
63. Takım, G. ve Timüroğlu, M. K. (2022). Çalışan Memnuniyeti ve Algılanan Örgütsel Desteğin Kadın Çalışanların İş-Yaşam Dengesi ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı İle İlişkisi: Tekstil Sektöründe Bir Uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(4), 2956-2971.
64. Tor, S. S. ve Esengün, K. (2011). Örgütlerde İş Tatminini Etkileyen Demografik Faktörler ve Verimlilik: Karaman Gıda Sektöründe Bir Uygulama, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, (1), 53-63.
65. Trevino, L. K. ve Brown, M. E. (2005). Managing to be Ethical: Debunking Five Business Ethics Myths. Strategic Human Resource Management: Theory and Practice.
66. Turunç, Ö. ve Çelik, M. (2010). Çalışanların Algıladıkları Örgütsel Destek ve İş Stresinin Örgütsel Özdeşleşme Ve İş Performansına Etkisi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 17(2), 183-206.
67. Uyaroğlu, A. (2018). Hizmet Sektöründe Çalışan Memnuniyeti Üzerine Bir Araştırma (Konaklama İşletmeciliği Örneği). (Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
68. Walumbwa, F. O., Avolio, B. J. ve Gardner, W. L. (2008). Authentic Leadership: Development and Validation of a Theory-Based Measure. Journal of Management, 34(1), 89-126.
69. Wen, J., Huang, S. S. ve Hou, P. (2019). Emotional Intelligence, Emotional Labor, Perceived Organizational Support, and Job Satisfaction: A Moderated Mediation Model. International Journal of Hospitality Management, 81, 120-130.
70. Yadav, M. and Rangnekar, S. (2015). Supervisory Support and Organizational Citizenship Behavior: Mediating Role of Participation in Decision Making and Job Satisfaction, Evidence-based HRM, 3(3), 258-278.
71. Yıldız, B. B. (2021). Örgüt İkliminin Çalışan Memnuniyetine Etkisi: İlkokul Örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(1), 281-303.
72. Zheng, Y., O. Epitropaki, L. Graham, ve N. Caveney (2021). Ethical Leadership and Ethical Voice: The Mediating Mechanisms of Value Internalization and Integrity Identity, Journal of Management, 48(4), 973–1002.