TURİZM SEKTÖRÜNÜN ÖNEMİNE YÖNELİK YAKLAŞIMLAR: ORTACA ÖRNEĞİ

Öz

Türkiye, bölgeler arası dengesiz kalkınmanın yaşandığı ülkeler arasındadır. Bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılması hususunda turizm arz kaynakları zengin olan ülkelerde turizm sektörü, yerel kalkınmanın önemli bir aracı olarak değerlendirilmektedir. Bu noktada yerel yönetimlerin turizme yönelik bakış açılarının belirlenmesi ve turizm potansiyelinin değerlendirilmesi yerel kalkınmanın sağlanması için önem taşımaktadır. Muğla’nın Ortaca ilçesi, sahip olduğu doğal, çevresel, kültürel varlıklar ve turistik altyapı ile yerel kalkınmanın sağlanmasında önemli bir potansiyel taşımaktadır. Çalışmanın amacı Muğla ili Ortaca ilçesinin turizm potansiyelini belirlemek, turizmin yerel kalkınmaya sunduğu fırsatları ve karşılaşılan engelleri ortaya koymak, yerel yönetimlerin turizme yönelik bakış açısını analiz etmektir. Bu kapsamda çalışmada, yerel yönetimlerin turizme yönelik bakış açıları, mevcut turizm yatırımları, altyapı durumu, yerel halkın turizm sektörüne katılımı ve turizmin ekonomik, sosyal ve çevresel etkileri bütüncül bir yaklaşımla incelenmektedir. Bu doğrultuda nitel araştırma yönteminden faydalanılarak görüşme yöntemiyle turizm yatırımcıları, turizm işletme yöneticileri, seyahat acentaları, yerel yönetim temsilcileri, akademisyenler, turizm alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları ve esnaflara sorular yöneltilmiştir. Araştırma sonucunda, Ortaca’nın sahip olduğu doğal, kültürel ve tarihî değerlerin turizm açısından önemli bir potansiyele sahip olmasına rağmen tanıtım eksikliği, altyapı yetersizlikleri, turizmin mevsimselliği ve yerel halkın turizm süreçlerine sınırlı katılımı gibi sorunların yerel kalkınma sürecini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca, turizm gelirlerinin daha adil dağıtılması, alternatif turizm modellerinin geliştirilmesi, sürdürülebilirlik ilkelerinin benimsenmesi ve yerel yönetimler ile özel sektör arasında iş birliğinin artırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular, turizmin sadece ekonomik değil, sosyal ve çevresel boyutlarıyla da yerel kalkınmada stratejik bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Turizm
• Yerel Kalkınma
• Dengeli Kalkınma
• Sürdürülebilir Kalkınma

APPROACHES TO THE IMPORTANCE OF THE TOURISM SECTOR: THE CASE OF ORTACA

Öz

Turkey is among the countries with unbalanced development between regions. In countries with rich tourism supply resources, tourism sector is considered as an important tool for local development. At this point, determining the perspectives of local administrations towards tourism and evaluating the tourism potential is important for ensuring local development. Ortaca district of Muğla has an important potential for local development with its natural, environmental, cultural assets and touristic infrastructure. The aim of the study is to determine the tourism potential of Ortaca district of Muğla province, to reveal the opportunities offered by tourism to local development and the obstacles encountered, and to analyse the perspective of local governments towards tourism. In this context, the study analyses the perspectives of local governments towards tourism, existing tourism investments, infrastructure status, participation of local people in the tourism sector and the economic, social and environmental impacts of tourism with a holistic approach. In this direction, qualitative research method was used and questions were asked to tourism investors, tourism business managers, travel agencies, local government representatives, academicians, non-governmental organisations operating in the field of tourism and tradesmen through interview method. As a result of the research, it was determined that although the natural, cultural and historical values of Ortaca have an important potential for tourism, problems such as lack of promotion, infrastructure inadequacies, seasonality of tourism and limited participation of local people in tourism processes negatively affect the local development process. In addition, it was concluded that tourism revenues should be distributed more fairly, alternative tourism models should be developed, sustainability principles should be adopted and cooperation between local administrations and the private sector should be increased. The findings show that tourism should be considered as a strategic tool for local development not only in economic but also in social and environmental dimensions.

Anahtar Kelimeler

• Tourism
• Local Development
• Balanced Development
• Sustainable Development

Kaynakça

1. Alamineh, G. A., Hussein, J. W., Endaweke, Y., ve Taddesse, B. (2023). The Local Communities’ Perceptions on the Social Impact of Tourism and Its Implication for Sustainable Development in Amhara Regional State. Heliyon, 9(6), e17088. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e17088
2. Bahar, O. (2007). Bölgesel Kalkınmada Turizm Sektörünün Ekonomik Açıdan Yeri ve Önemi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 19:1-19.
3. Baldıran, Ş. ve Öztürk, Y.K. (2016). Türkiye’de Bölgesel Kalkınma Aracı Olarak Turizm Yatırımlarının Finansmanı: Amasya Özelinde Bir İnceleme. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 4, Sayı: 37, s. 198-215
4. Baykul, A. ve Işık Maden, S. (2017). Bölgesel Kalkınma ve Turizm İlişkisi: TR61 Bölgesi Üzerine Bir Değerlendirme. Uluslararası Global Turizm Araştırma Dergisi, 1(2), 65-73.
5. Boz, A. ve Serçek, S. (2016). The Role of Tourism in Regional Development and Its Effects on Economic Development. International Turgut Ozal Congress on Business, Economics and Political Science (s. 41-47). Ankara: Proceedıngs e-Book II.
6. Brida, J. G. ve Risso, W.A. (2010). Tourism As a Determinant of Long-Run Economic Growth. Journal of Policy Research in Tourism, Leisure and Events, 2(1): 14–28.
7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, E. Ö, Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Pegem Akademi.
8. Çeken, H. (2003). Küreselleşme, Yabancı Sermaye ve Türkiye Turizmi, İstanbul: Değişim Yayınları.

9. Çeken, H. (2008). Turizmin Bölgesel Kalkınmaya Etkisi Üzerine Teorik Bir İnceleme, Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi, 10(2), ss: 293-306.
10. Dana, L.-P., Guraua, C. ve Lascha, F. (2014). Entrepreneurship, Tourism and Regional Development: A Tale of Two Villages. Entrepreneurship & Regional Development, 26(3-4), 357 374.
11. Demircan, Ş. ve Çeken, H. (2022). İnanç Turizminin Yerel Kalkınmadaki Önemi: Midyat Örneği. Turar Turizm ve Araştırma Dergisi. Cilt: 11 Sayı: 1, ss: 75 – 92.
12. Dieke, P. U.C. (2003). Tourism in Africa’s Economic Development: Policy Implications, Management Decision, 41 (3): 287–295. https://doi.org/10.1108/00251740310469468
13. Dimitrovski, D. D., Todorovic, A. T. ve Valjaravic, A. D. (2012). Rural Tourism and Regional Development: Case study of Development of Rural Tourism in the Region of Gruza, Serbia. Procedia Environmental Sciences, 14, 288-297.
14. Ercan, F., Dalgın T., ve Atak, O. (2017). Muğla/Ortaca İlçesinin Kırsal Turizm Potansiyelini Değerlendirmeye Yönelik Bir SWOT Analizi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (52), 1416-1425.
15. Erkal, M. E. (1990). Bölge Açısından Az Gelişmişlik, 2. baskı., İstanbul: Der Yayınları.
16. Gölbaş, A. ve Atak, O. (2016). Arkeolojik Potansiyelin Kırsal Turizme Kazandırılması: Ortaca Örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(47), 1210-1223.
17. Gündüz, A. Y. (1994). Bölgesel Dengesizlik ve GAP Projesi, Malatya: Özmert Matbaacılık.
18. Hall, C. M., ve Page, S. J. (2014). The Geography of Tourism and Recreation: Environment, Place and Space. Routledge.
19. Kızılgöl, Ö. (2006). Türkiye’de İhracata ve Turizme Dayalı Büyüme Hipotezinin Analizi: Eş bütünleşme ve Nedensellik İlişkisi, Türk Dünyası Celalabad İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi Akademik Bakış Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi, 10, 1-19.
20. Kim, H. J., Chen, M.-H., ve Jang, S. S. (2006). Tourism Expansion and Economic Development: The Case of Taiwan. Tourism Management, 27(5), 925. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2005.05.011
21. Korkmaz, N., Türker Özaltın, G., Türker, A. ve Işık, S. (2016). Agro-Turizm Kapsamında Narın Turistik Ürün Olarak Kullanımı: Ortaca Örneği, Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 9 (2): 30-36
22. Künü, S., Hopoğlu, S., Sökmen Gürçam, Ö. ve Güneş, Ç. (2015). Turizm ve Bölgesel Kalkınma Arasındaki İlişki: Doğu Karadeniz Bölgesi Üzerine Bir İnceleme. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (7),71-93.
23. Liu, Y.-L., Chiang, J.-T., ve Ko, P. F. (2023). The Benefits of Tourism for Rural Community Development. Humanities and Social Sciences Communications, 10, 137. https://doi.org/10.1057/s41599-023-01610-4
24. Meyer, D. F. ve Meyer, N. (2016). The Relationship Between the Tourism Sector and Local Economic Development (LED): The Case of the Vaal Triangle Region, South Africa. Journal of Environmental Management and Tourism, 7(3), 466-472.
25. Mihalic, T. (2002). Tourism and Economic Development Issues, Aspects of Tourism ,5: Tourism and Development: Concepts and Issues, Ed. Sharpley Richard, Channel View Publications:97
26. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2001). Local Partnerships for Better Governance. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264189461-en.
27. Özcan, C. C. (2015). Turizm Gelirleri-Ekonomik Büyüme İlişkisinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı ile Analizi. Türkiye Örneği. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 46, 177–199.
28. Pike, A., Rodríguez-Pose, A. ve Tomaney, J. (2017). Local and Regional Development. Routledge.
29. Quang, T. D., Nguyen, Q. X. T., Nguyen, H. V., Dang, V. Q., ve Tang, N. T. (2023). Toward Sustainable Community- Based Tourism Development: Perspectives From Local People in Nhon Ly Coastal Community, Binh Dinh Province, Vietnam. PLOS ONE, 18(10), e0287522. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0287522
30. Ribeiro, L. D., Da Silva, E. O., Andrade, J. D. ve De Souza, K. B. (2017). Tourism and Regional Development in The Brazilian Northeast. Tourism Economics, 1-11.
31. Sevin, V. (2001). Anadolu’nun Tarihi Coğrafyası I, Ankara: Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk tarih Kurumu Yay. VI. Dizi, Sayı 50, Türk Tarih Kurumu Basımevi.
32. Sharpley, R. ve Telfer, D. J. (2015). Tourism and Development: Concepts and Issues. Channel View Publications.
33. Taban, S. ve Kar, M. (2016). Kalkınma Ekonomisi. (Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 3. Baskı), Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
34. Taneri, E. (1977). Bölge Planlama. İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi Yayınları, Sayı:148.
35. Tarhan, Ö. (2015). Sosyal Bilgiler Öğretmeni Adaylarının Politik Okuryazarlığa İlişkin Görüşleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9, 649-669.
36. Todaro, M. P. ve Smith, S. C. (2020). Economic Development. Pearson Education Limited.
37. Topallı, N. (2015). Turizm Sektörünün Türkiye’nin Ekonomik Büyümesi Üzerindeki Etkisi: 1963-2011. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 7(14): 339–352.
38. Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (2023). Plan, Araştırma ve Açıklama Raporu, Muğla İli, Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesine Ait 1/25000 Ölçekli Nazım İmar Planı. 2023.
39. Türkiye Cumhuriyeti Muğla Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, (2023). Muğla İli 2022 Yılı Çevre Durum Raporu, https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/mugla_-cdr2022-20240301095753.pdf. Erişim Tarihi: 07.11.2024
40. Türkiye Cumhuriyeti Ortaca Belediyesi. (2024). Ortaca’nın Tarihi. https://www.ortaca.bel.tr/tr/ortaca-tarihi, Erişim Tarihi: 10.10.2024.
41. Türkiye Cumhuriyeti Ortaca Kaymakamlığı (2024). Ortaca'nın Tarihi. http://ortaca.gov.tr/ortacanin-tarihi, Erişim Tarihi: 11.12.2024.
42. Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2024). Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırmaları (SEGE), https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/b94224510b7b/sege. Erişim tarihi: 11.12.2024.
43. United Nations Conference on Trade and Development. (2019). Trade and Development Report 2019: Financing a Global Green New Deal. United Nations. https://unctad.org/tdr2019 Erişim Tarihi:10.10.2025
44. United Nations Development Programme. (2016). Human Development Report 2016: Human Development for Everyone. United Nations Development Programme. https://hdr.undp.org/en/2016-report, Erişim Tarihi:10.10.2025
45. United Nations Development Programme. (2022). Human Development Report 2022: Uncertain Times, Unsettled Lives – Shaping Our Future in a Transforming World. United Nations Development Programme. https://hdr.undp.org/en/2022-report, Erişim Tarihi:10.10.2025
46. Yavuz Ç. N. (2006). Türkiye’de Turizm Gelirlerinin Ekonomik Büyümeye Etkisinin Testi: Yapısal Kırılma ve Nedensellik Analizi, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 7 (2) :162-171
47. Yıldırım Saçılık, M. (2019). Türkiye’nin Ekonomik Büyüme-Kalkınma ve Gelişme Aşamalarında Turizm Öncü Bir Sektör Olabilir mi? Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 2019, 3 (4): 1681-1697.
48. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
49. Yılmaz, M. E. ve Tanrıveren, F. M. (2013). Muğla Dalyan Camii. Muğla Değerleri Sempozyumu Bildiri Kitabı, s. 454-463.
50. Zengin, B. (2006). Turizm Coğrafyası. Sakarya: Sakarya Üniversitesi Yayını No: 36, Üniversite Basımevi.