Kadınların Finansal Okuryazarlığı Üzerine Bir Değerlendirme: Kocaeli Örneği

Öz

Çalışmada Kocaeli kadınlarının finansal bilgi düzeylerini ölçmek, eğitimleri ile finansal kararları ve tutumları arasındaki ilişkileri değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini tesadüfi olarak seçilen ve Kocaeli’de ikamet eden kadınlar oluşturmaktadır. Söz konusu evrene farklı nitelikte soruların yer aldığı bir anket formu yöneltilmiştir. Anket verilerinden elde edilen sonuçlara göre kadınların demografik özelliklerinin finansal bilgi düzeyleri ile paralel olduğu görülmüştür. Çalışmada katılımcıların finansal bilgilerinin ölçülmesi için Ki-Kare Analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, finansal okuryazarlık düzeyi ile kadınların ekonomik ve finansal davranışları arasında anlamlı bir ilişki varlığını ortaya koymuştur. Ayrıca Kocaeli kadınlarının eğitim düzeyleri ile finansal okuryazarlıkları ve uzun vadeli finansal hedeflerini belirlemeleri arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığının değerlendirilmesi için ANOVA Analizinden yararlanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda elde edilen bulgular, katılımcıların eğitim seviyelerinin finansal okuryazarlıkları ve finansal hedefleri üzerinde etkili olduğuna ve aralarında anlamlı bir ilişkinin varlığına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Finansal Okuryazarlık
• Finansal Eğitim
• Kadın
• Kocaeli

An Evaluation on Women's Financial Literacy: The Case of Kocaeli

Öz

In the study, it was aimed to measure the financial knowledge level of Kocaeli women and to evaluate the relationships between their education, financial decisions and attitudes. The universe of the study consists of randomly selected women residing in Kocaeli. A questionnaire with different types of questions was directed to the universe in question. According to the results obtained from the survey data, it was seen that the demographic characteristics of women were in parallel with their financial knowledge levels. In the study, Chi-Square Analysis was applied to measure the financial information of the participants. The findings revealed that there is a significant relationship between the level of financial literacy and the economic and financial behaviors of women. In addition, ANOVA Analysis was used to evaluate whether there is a significant relationship between the education levels of Kocaeli women and their financial literacy and determining their long-term financial goals. The findings obtained as a result of the analysis indicate that the educational level of the participants has an effect on their financial literacy and financial goals, and that there is a significant relationship between them.

Anahtar Kelimeler

• Financial Literacy
• Financial Education
• Women
• Kocaeli

Kaynakça

1. Acaravcı, S. K. ve Bediroğlu, K. (2019). “Finansal Okuryazarlık: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Üzerine Uygulama”. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 7(2): 30-51.
2. Aksoylu, S., Boztosun, D., Altınışık, F. ve Baraz, E.H. (2017). “A Baseline Investigation of Financial Literacy Levels: The Case of Kayseri Province”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (75): 229-246.
3. Almenberg, J. ve Dreber, A. (2015). “Gender, Stock Market Participation And Financial Literacy”. Economics Letters, 137: 140–142.
4. Altan, F. ve Biçer, E. B. (2017). “Sağlık Bakanlığına Bağlı Hastanelerde Çalışan Sağlık Personelinin Finansal Okuryazarlık Düzeyinin Belirlenmesi: Sivas İli Örneği”. Business & Management Studies: An International Journal, 5(2): 481-499.
5. Altıntaş, K. M. (2008). Bireysel Yatırımcılar Açısından Finansal Eğitimin Önemi. İstanbul: Sigorta Araştırma ve İnceleme Yayınları.
6. Altıntaş, K. M. (2009). “Belirlenmiş Katkı Esaslı Emeklilik Planlarında Finansal Eğitimin Önemi: Katılımcıların Finansal Okur Yazarlığı Çerçevesinde Alternatif Bir Yatırım Eğitimi Modeli”. Zonguldak Kara Elmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(9): 151-176. Arslan, Ö. (2020). “Üniversite Öğrencilerinde Finansal Okuryazarlık Düzeyinin Belirlenmesi: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Örneği”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1): 227-257.
7. Baltacı, N. ve Kütük, E. (2020). “Üniversite Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlık Seviyelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma: Doğu Akdeniz Örneği”. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 11 (3): 846-857.
8. Başarır, Ç. ve Sarıhan, Y. A. (2017). “Üniversite Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlıklarının Belirlenmesi: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Örneği”. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 15(4): 143-162.

9. Bayrakdaroğlu, A. ve Bilge, S. (2018). “Finansal Eğitimin Finansal Okur-Yazarlık Üzerindeki Etkisi: Muğla İlinde Kadınlara Yönelik Bir Araştırma”. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 42(19): 97-119.
10. Bayram, S. S. (2014). “Finansal Okuryazarlık ve Para Yönetimi Davranışları: Anadolu Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama”. Business & Management Studies: International Journal, 2 (2): 105-135.
11. Baysa, E. ve Karaca, S. S. (2016). “Finansal Okuryazarlık ve Banka Müşteri Segmentasyonları Üzerine Bir Uygulama”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (71): 109-126.
12. Bozkurt, E., Toktaş, Y., Ve Altıner, A.(2019). “Türkiye’de Tasarruf ve Finansal Okuryazarlık Üzerine Bir Araştırma”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(72): 1580-1605.
13. Chen, H. ve Volpe, R. P. (1998), “An Analysis of Personal Financial Literacy Among College Students” Financial Services Review, 7(2): 107- 128.
14. Chen, H. ve Volpe, R. P. (2002). “Gender Differences in Personal Financial Literacy Among College Students”. Financial Services Review, 11(3): 289-307.
15. Coşkun, S. (2016). “Üniversite Öğrencilerinin Finansal Davranış ve Tutumlarının Belirlenmesi: Finansal Okuryazarlık Algıları Üzerine Bir Araştırma”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(7): 2257-2258.
16. Çam, A. V. ve Barut, A. (2015). “Finansal Okuryazarlık Düzeyi ve Davranışları: Gümüşhane Üniversitesi Önlisans Öğrencileri Üzerinde Bir Araştırma”. Global Journal of Economics and Business Studies, 4 (7): 63-72.
17. Çam, H. ve Çam, A. V. (2016). “Finansal Okuryazarlığın Mobil Bankacılık Kullanımındaki Rolü: Doğu Karadeniz Bölgesinde Bir Araştırma”. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, 1(3): 98-105.
18. Çevik, C. (2018). “Ön Lisans Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlık Düzeyi Üzerine Bir Araştırma: Kırklareli Üniversitesi Örneği”. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi, 1(1): 21-38.
19. Çinko, M., Avcı, E., Ergun, S. ve Tekçe, M. (2017). “Üniversite Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlık Düzeyleri: Marmara Üniversitesi Örneği”. Marmara Business Review, 2(1): 25-50.
20. Danes, S. M. ve Hira, T. K. (1987). “Money Management Knowledge of College Students”. The Journal of Student Financial Aid, 17: 4–16.
21. Danışman, E., Sezer, D. ve Gümüş, U. T. (2016). “Finansal Okuryazarlık Düzeyinin Belirlenmesi: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma”. Kara Harp Okulu Bilim Dergisi, 2(26): 1-37.
22. Demirkol, Ö. F. ve Erduru, İ. (2017). “Üniversite Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlık Düzeylerinin Tespitine Yönelik Bir Araştırma: Harran Üniversitesi Örneği”. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 5 (4): 12-26.
23. Dilek, S., Küçük, O. ve Eleren, A. (2016). “Kastamonu Üniversitesi Öğrencilerinin Ekonomi Okuryazarlığı”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, [Gelecek İçin Bilimsel İşbirliği Uluslararası Konferansı Özel Sayısı], 1865-1878.
24. Elmas, B. ve Yılmaz, H. (2016). “Finansal Okuryazarlık: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma”. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2 (1): 115-140.
25. Erdoğan, D. C. ve Erdoğan, S. (2018). “Finansal Okuryazarlık Düzeyinin Ölçülmesi Ve Finansal Eğitimin Finansal Okuryazarlık Düzeyi Üzerine Etkisi: Şırnak Üniversitesi Örneği”. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (1): 138-159.
26. Ergün, B., Şahin, A., ve Ergin, E. (2014), “Finansal Okuryazarlık: İşletme Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma”. Journal Of International Social Research, 34 (7): 847-864.
27. Ergün, K. Ve Serel, A. (2019). “Üniversite Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlığı: Balıkesir Üniversitesi Örneği”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8 (2): 1385-1410.
28. Gümüş, T. U. ve Pailer, M. K. (2019). “Öğrencilerin Finans Dersi Alma Durumunun Finansal Okur Yazarlık Seviyesine Etkisi: Bir Nazilli Örneği”. OPUS International Journal of Society Researches, 11 (18), 1494-1516.
29. Güvemli, B. ve Meydan, S. (2019). “Üniversite ÖğrencilerininFinansal Davranışları ve Finansal Tutumları: Trakya Üniversitesi Örneği”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (Özel Sayı): 171-184.
30. Hogarth, J. M. (2002). “Financial Literacy and Family and Consumer Sciences”. Journal of Family and Consumer Sciences, (94): 15-28.
31. Işık İ. (2011). Dünyada ve Türkiye’de Finansal Hizmetlere Erişim Ve Finansal Eğitim. [https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/362bbf12-7d95-47eb-9d4d 13039893ce5e/finansal_egitim.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-362bbf12-7d95-47eb 9d4d-13039893ce5e-m3fBalY], Erişim Tarihi: 09.07.2021.
32. Jorgensen, B. L. ve Savla, J. (2010). “Financial Literacy of Young Adults: The İmportance of Parental Socialization”. Family Relations, 4(59):.465-478.
33. Kaya, M. ve Güneş, H. (2019). “Üniversite Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlık Düzeylerinin Analizi: Bankacılık Ve Finans Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama (Analysıs Of The Fınancıal Lıteracy Levels Of Unıversıty Students: An Applıcatıon On Department Of Bankıng And Fınance)”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11 (28): 295-305.
34. Karadeniz, E., Koşan, L., Geçgin, E. ve Beyazgül, M. (2019). “Üniversite Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlık Düzeylerinin Analizi: Kafkas Üniversitesi Sarıkamış Kampüsünde Bir Araştırma”. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2): 325-345.
35. Kılıç, S. (2012). “Örnek Büyüklüğü, Güç Kavramları ve Örnek Büyüklüğü Hesaplaması”. Journal of Mood Disorders, 2 (3).
36. Kılıç, Y., Ata, A. ve Seyrek, İ. (2015). “Finansal Okuryazarlık: Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Araştırma”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, Nisan Sayısı, 129-150.
37. Kocabıyık, T. ve Teker, T. (2018). “Finansal Okuryazarlık: Süleyman Demirel Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma”. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2(2): 117-144.
38. Lusardi, A. (2008). “Financial Literacy: An Essential Tool For İnformed Consumer Choice?”. National Bureau Of Economic Research, (14084):1-29.
39. Lusardi, A., and O. Mitchell, (2006). “Financial Literacy and Planning: Implications For Retirement Wellbeing”. Pension Research Council Working Paper 1, The Wharton School.
40. Lusardi, A. ve Mitchell, O.S. (2007). “Financial Literacy and Retirement Preparedness: Evidence and Implications For Financial Education Programs”. Business Economics. 42(1): 35-44.
41. Lusardi, A. ve Mitchell, O. S. (2008). “Planning and Financial Literacy: How do Women Fare?”. American Economic Review, 98(2): 413-417.
42. Lusardi, A. ve Mitchell, O., S. (2011). “Financial Literacy and Retirement Planning in the United States”. Journal of Pension Economics & Finance, 4(10): 509-525.
43. Markovic, C. A. ve Devaney, S. A. (1997). “College Seniors’ Personal Finance Knowledge and Practices”. Journal of Family and Consumer Sciences, 89: 61-65.
44. Mercan, N., Oyur, E., Altınay, A. ve Aksanyar, Y. (2012). “Ekonomi Okur Yazarlığına Yönelik Ampirik Bir Araştırma”. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 4(2): 109-118.
45. Özdemir, A., Temizel, F., Sönmez, H., ve Er, F. (2015) “Financial Literacy Of University Studens: A Case Study For Anadolu University, Turkey”, International Journal Of Management Economics and Busisness, 11 (24): 97-109.
46. Potrich, A. C. G., Vieira, K. M., Koronel, D. A. and Filho, R. B. (2015). “Financial Literacy İn Southern Brazil: Modeling And Invariance Between Genders”. Journal Of Behavioral And Experimental Finance, Elsevier, 6: 1-12.
47. Potrich, A. C. G., Vieira, K. M. and Kirch, G. (2018). "How Well Do Women Do When İt Comes To Financial Literacy? Proposition Of An İndicator And Analysis Of Gender Differences". Journal of Behavioral and Experimental Finance, Elsevier, 17(C): 28-41.
48. Sabri, M. F. ve MacDonald, M. (2010). Savings Behavior And Financial Problems Among College Students: The Role Of Financial Literacy In Malaysia. Cross-Cultural Communication, 6 (3): 103-110.
49. Sezer, D. ve Demir, S. (2015). “Yatırımcıların Finansal Okuryazarlık ve Bilişsel Yetenek Düzeylerinin Psikolojik Yanılsamalar ile İlişkisi”. Journal of Accounting & Finance, (2015): 69-88.
50. Sönmez, Y. ve Kılıç, E. (2020). “Finansal Okuryazarlık Düzeylerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma: Kastamonu Üniversitesi Örneği”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 10(2): 479-497.
51. Steen, A. ve MacKenzie, D. (2013). “Financial Stress, Financial Literacy, Counselling and the Risk of Homelessness”. Australasian Accounting, Business and Finance Journal, 7(3): 31-48.
52. Şenbayram, E. A. (2019). “Finansal Okuryazarlık: Harran Üniversitesi Suruç Meslek Yüksekokulu Öğrencilerine Yönelik Bir Araştırma”. Econharran, 3(3): 1-21.
53. Uyar, S. ve Atalay, I. (2021). “Finansal Okuryazarlık Ve Üniversitede Verilen Derslerin Finansal Okuryazarlık Etkisi”. Muhasebe Enstitüsü Dergisi (Journal of Accounting Institute), (64): 1-17.
54. Van Rooij, M. C., Lusardi, A., and Alessie, R. J. (2012). “Financial Literacy, Retirement Planning And Household Wealth”. The Economic Journal, 122 (560): 449-478.
55. Van Rooij, M., Lusardi, A. ve Alessie, R. (2011). “Financial Literacy and Stock Market Participation”. Journal of Financial Economics, 101(2): 449-472.
56. TUİK (2020). İstatistikler. www.tuik.gov.tr/. Erişim: 16.06.2020.
57. Yardımcıoğlu, M. ve Yörük, A. (2016). “Türkiye’deki Finansal Okuryazarlığın Ve Finansal Farkındalığın Durumu”. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 9(2): 173-208.
58. Yıldırım, M., Bayram, F., Oğuz, A. ve Günay G. (2017). Financial Literacy Level of Individuals and Its Relationships to Demographic Variables”. Mediterranean Journal of Social Science, 8(3): 19-26.
59. Yücel, S. ve Çiftçi, N. (2018). “Üniversite Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlık Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi”. İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS), 7 (1): 143-161.