Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Yayın Etiği Beyanı

Kocatepe Sanat, Tasarım ve İletişim Dergisi’nin yayın süreçleri; bilginin bilimsel ve sanatsal araştırma yöntemleri çerçevesinde, tarafsız ve etik ilkelere uygun biçimde üretilmesi, geliştirilmesi ve paylaşılması esasına dayanmaktadır. Hakemli makaleler, bilimsel ve/veya yaratıcı araştırma yöntemlerinin uygulanmasını ve akademik tarafsızlığın sağlanmasını amaçlayan çalışmalardır.

Bilimsel ve sanatsal üretim sürecinin sağlıklı şekilde yürütülebilmesi için yayın sürecinin tüm paydaşlarının — yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucular — etik ilkelere uyması zorunludur. Bu doğrultuda derginin yayın etiği ve açık erişim politikası, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan ilke, kılavuz (Örneğin “Yayın Etiği Komitesi (COPE) Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kılavuzları; “Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors” ve “COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors”) ve en iyi uygulamalar esas alınarak oluşturulmuştur. Bu ilkeler, yayın sürecinin tüm aşamalarında etik sorumlulukların gözetilmesini gerektirmektedir.

Makalelerde kullanılan verilerin, görsel materyallerin, tasarım çıktılarının veya araştırma bulgularının manipüle edilmesi, çarpıtılması ya da uydurma (sahte) içerik kullanıldığının tespit edilmesi durumunda ilgili çalışma değerlendirme sürecinden çıkarılır ve reddedilir. Gerekli görülen hallerde durum, yazarın bağlı bulunduğu kuruma resmi yollarla bildirilebilir. Dergi, editör ve/veya hakem değerlendirmeleri doğrultusunda yazarlardan araştırma verilerine, görsel/işitsel materyallere veya analiz çıktılarıyla ilgili ek belge ve dosyalar talep etme hakkını saklı tutar.

Yayıma sunulan çalışmalar; tez, kitap bölümü veya daha önce sözlü olarak sunulmuş ancak yayımlanmamış bir bildiriye dayalı ise bu durumun, çalışmanın ilk sayfasında Türkçe ve İngilizce olarak açıkça belirtilmesi zorunludur.

Örnek:

Bu çalışma, … tarihinde tamamlanan “….” başlıklı doktora/yüksek lisans tezinden üretilmiştir.
This article is extracted from my master’s/doctoral thesis entitled “…”, (… University, Afyonkarahisar/Türkiye, 2020).

Bu makale, “….” Sempozyumu’nda sözlü olarak sunulan ve yayımlanmayan “….” başlıklı bildirinin içeriği geliştirilerek ve kısmen değiştirilerek hazırlanmıştır.
This paper is the final version of an earlier presentation entitled “…”, orally presented at the “….” Symposium, the content of which has been developed and partially revised.

Bildiriden üretilen makalelerin değerlendirme sürecine alınabilmesi için yazarların, çalışmalarının daha önce yayımlanmadığını ve başka bir yerde yayımlanmak üzere değerlendirmeye sunulmadığını beyan eden imzalı bir taahhütnameyi makale ile birlikte sisteme yüklemeleri gerekmektedir. Zira mükerrer yayın, tekrar yayın ve çoklu yayın akademik etik ihlali kapsamındadır. TÜBİTAK Yayın Etiği ilkelerine göre tekrar yayın; aynı araştırma sonuçlarının birden fazla yayın organında yayımlanması ya da yayımlanmak üzere eşzamanlı olarak gönderilmesidir.

Dergiye makale gönderen bir yazarın, yeni bir makale gönderebilmesi için en az iki sayı beklemesi gerekmektedir. Bu kurala uyulmaması durumunda gönderilen makale değerlendirmeye alınmadan yazara iade edilir.

Kocatepe Sanat, Tasarım ve İletişim Dergisi, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu düzenlemelerine uygun olarak yayın faaliyetlerini sürdürmektedir.

Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Genel Eylemler

a) İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,

b) Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,

c) Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,

ç) Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,

d) Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,

e) Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,

Diğer etik ihlal türleri şunlardır:

a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,

b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,

c) İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek,

ç) İnsanlarla ilgili biyomedikal araştırmalarda ve diğer klinik araştırmalarda ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranmak,

d) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,

e) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,

f) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,

g) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,

ğ) Araştırma ve deneylerde, hayvan sağlığına ve ekolojik dengeye zarar vermek,

h) Araştırma ve deneylerde, çalışmalara başlamadan önce alınması gereken izinleri yetkili birimlerden yazılı olarak almamak.

ı) Araştırma ve deneylerde mevzuatın veya Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin ilgili araştırma ve deneylere dair hükümlerine aykırı çalışmalarda bulunmak.

i) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,

j) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,

k) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak, (YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, Madde 4)

Etik kurallar çerçevesinde; dergide değerlendirilmesi için Etik Kurul İzni gerektiren araştırmalar aşağıdaki gibidir:

1. Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,

2. İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,

3. İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,

4. Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,

5. Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar.

Bu çerçevede dergimizde değerlendirmeye alınacak çalışmalarda;

1. Olgu sunumlarında “Bilgilendirilmiş onam formu”nun alındığının belirtilmesi,

2. Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,

3. Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi gerekmektedir.

4. Editörler, değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlar. Editörler, çalışmada kullanılan konularda etik kurulun onayı, deneysel araştırmalarla ilgili hiçbir izin olmadığında çalışmayı reddetme sorumluluğuna sahiptir. Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda, izinle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde ve ayrıca makale ilk/son sayfasında yer verilmelidir. Olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmesi gereklidir.

Paydaşların Sorumlulukları
Kocatepe Sanat, Tasarım ve İletişim Dergisi, araştırmacıların, hakemlerin ve okuyucuların dergide yayımlanan çalışmalarla ilgili olarak tespit ettikleri bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı durumları dergi iletişim adresi üzerinden editörlüğe bildirmelerini memnuniyetle karşılar. Bildirimler gizlilik ve tarafsızlık ilkeleri çerçevesinde değerlendirilir.

a) Editörlerin Sorumlulukları
Kocatepe Sanat, Tasarım ve İletişim Dergisi editörleri ve alan editörleri; Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kılavuzları ile Yayın Etiği Akış Şemaları doğrultusunda aşağıdaki etik ilke ve sorumlulukları yerine getirir:
Tarafsızlık ve Editoryal Özgürlük
Editörler, gönderilen çalışmaları derginin kapsamı, bilimsel ve/veya sanatsal katkısı, özgünlüğü ve akademik niteliği temelinde değerlendirir. Yazarların ırkı, cinsiyeti, etnik kökeni, kurumsal bağlılığı, politik görüşü veya benzeri kişisel özellikleri yayın kararlarını etkilemez. Yayın kararları, editör kurulu dışında hiçbir kişi veya kurumun etkisi altında kalmadan alınır.
Bağımsızlık
Editörler ile yayıncı arasındaki ilişki editoryal bağımsızlık ilkesine dayanır. Editörler, dergi politikalarına, yayın kurallarına ve akademik standartlara uymayan çalışmaları herhangi bir baskı altında kalmaksızın reddetme yetkisine sahiptir.
Gizlilik
Editörler, gönderilen çalışmalarla ilgili tüm bilgileri yalnızca sorumlu yazar, hakemler ve ilgili editoryal kurullarla paylaşır. Dergide çift kör hakemlik sistemi uygulanır ve hakem kimlikleri gizli tutulur.
Çıkar Çatışmaları ve Bilginin Kullanımı
Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık izni olmaksızın yayımlanmamış bilgileri kendi araştırmaları için kullanamaz. Editörler, değerlendirdikleri çalışmalarla ilgili herhangi bir çıkar çatışması içinde bulunamaz.
Yayın Kararı
Editörler, yayınlanması önerilen çalışmaların alanında uzman en az iki hakem tarafından değerlendirilmesini sağlar. Yayın kararı; çalışmanın bilimsel/sanatsal geçerliliği, özgünlüğü, alana katkısı ve hakem raporları dikkate alınarak verilir.
Etik Kaygılar ve İhlaller
Editörler, gönderilen veya yayımlanmış bir çalışmayla ilgili etik kaygılar ortaya çıktığında gerekli incelemeleri başlatır. Etik ihlal tespit edilmesi durumunda düzeltme, geri çekme veya kamuoyunu bilgilendirme gibi işlemler uygulanabilir. Bu süreçlerde COPE akış şemaları esas alınır.
Editoryal Kurullarla İş Birliği
Editörler, yayın ve danışma kurulu üyelerinin dergi politikalarına uygun şekilde görev yapmasını sağlar, kurul üyeleriyle düzenli iletişim kurar ve derginin gelişimine yönelik toplantılar gerçekleştirir.

b) Yazarların Sorumlulukları
Raporlama Standartları
Yazarlar, çalışmalarını doğru, açık ve eksiksiz biçimde sunmak; sonuçları nesnel olarak tartışmakla yükümlüdür. Makaleler yeterli akademik/sanatsal bağlam ve kaynakça içermelidir.
Veri ve Materyal Saklama
Yazarlar, araştırmalarına ait ham verileri, görsel/işitsel materyalleri ve tasarım çıktıları­nı saklamakla yükümlüdür. Gerekli görüldüğünde editörlük tarafından talep edilmesi halinde bu materyalleri sunmalıdır.
Özgünlük ve İntihal
Gönderilen çalışmalar özgün olmalıdır. Başkalarına ait fikir, metin, görsel veya tasarımlar uygun şekilde atıf yapılmadan kullanılamaz. İntihal tüm biçimleriyle kabul edilemez.
Çoklu ve Eşzamanlı Gönderim
Daha önce yayımlanmış ya da başka bir dergide değerlendirme sürecinde olan çalışmalar dergiye gönderilemez.
Yazarlık Kriterleri
Yazar olarak listelenen kişiler; çalışmanın tasarımına, üretimine, analizine veya yazımına anlamlı katkı sağlamış olmalıdır. Sorumlu yazar, tüm yazarların son metni onayladığını ve gönderime rıza gösterdiğini beyan eder.
Çıkar Çatışması Beyanı
Yazarlar, olası çıkar çatışmalarını ve varsa finansal destekleri makale gönderimi sırasında açıkça beyan etmekle yükümlüdür.
Hakem Süreciyle İş Birliği
Yazarlar, hakem değerlendirme sürecine aktif biçimde katılmalı, istenen düzeltmeleri zamanında ve gerekçeli şekilde yerine getirmelidir.
Yayın Sonrası Hatalar
Yazarlar, yayımlanan çalışmalarında önemli bir hata tespit ettiklerinde dergi editörlüğünü derhal bilgilendirmeli ve düzeltme ya da geri çekme sürecinde iş birliği yapmalıdır.
c) Hakemlerin Sorumlulukları
Editoryal Kararlara Katkı
Hakemler, editörlere yayın kararlarında yardımcı olur ve yazarlara yapıcı geri bildirim sunar.
Zamanında Değerlendirme
İncelemeyi zamanında yapamayacak veya konuya yeterince hâkim olmadığını düşünen hakemler, daveti gecikmeden reddetmelidir.
Gizlilik
Hakemlere gönderilen çalışmalar gizlidir ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
Tarafsızlık ve Yapıcılık
Değerlendirmeler nesnel olmalı, kişisel eleştirilerden kaçınılmalıdır.
Kaynak ve Benzerlik Bildirimi
Hakemler, önemli benzerlikleri veya eksik atıfları editörlüğe bildirmekle yükümlüdür.
Çıkar Çatışmaları
Hakemler, çıkar çatışması bulunan çalışmaları değerlendirmemelidir.
d) Yayıncının Sorumlulukları
Yayıncı, derginin editoryal bağımsızlığını güvence altına alır ve yayın süreçlerinin etik ilkelere uygun yürütülmesini sağlar. Dergide yayımlanan çalışmalardan politik veya ekonomik çıkar elde edilmemesi temel ilkedir.
Kocatepe Sanat, Tasarım ve İletişim Dergisi’nde yayımlanan tüm çalışmalar Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile açık erişim olarak yayımlanır ve telif hakları yazarlara aittir.

Makale Kabul Koşulları

Kocatepe Sanat, Tasarım ve İletişim Dergisi’ne gönderilecek çalışmaların sanat, tasarım ve iletişim alanlarında özgün akademik veya yaratıcı araştırma niteliğine sahip olması, alanında bilimsel/sanatsal bir boşluğu doldurması ya da mevcut çalışmaları eleştirel ve analitik bir bakışla değerlendirmesi beklenir.
Gönderilen çalışmaların daha önce başka bir yerde yayımlanmamış olması ve eş zamanlı olarak başka bir yayına değerlendirme için gönderilmemiş olması gerekir. Daha önce bilimsel toplantılarda sözlü olarak sunulmuş ancak yayımlanmamış bildiriler, bu durum çalışmanın ilk sayfasında açıkça belirtilmek koşuluyla değerlendirmeye alınabilir. Tezden üretilen ve özgün araştırma içeriği barındıran çalışmalar, tezin özeti olmamaları, konu ve bulguları derinleştirip yeni katkılar sunacak biçimde geliştirilmeleri kaydıyla değerlendirmeye alınabilir. Başvuru sırasında makalenin tezden ya da özet bildiriden üretildiği, çalışmanın ilk sayfasındaki gerekli kısımda mutlaka belirtilmelidir.

Tez çalışmasından üretilen makalelerde, tezin sahibi (öğrenci) makalenin birinci yazarı ve sorumlu yazarı (corresponding author) olmalıdır.

Her sayıda, derginin editör ve yayın kurullarında görev alan yazarlardan (baş editör hariç) yayımlanan makalelerin oranı en fazla %10 olabilir. Yazarlar, değerlendirme ve yayımlama sürecinin herhangi bir aşamasına müdahil olamazlar.
Çalışmaların başlıkları Türkçe ve İngilizce olarak sunulmalı; yazarların ad-soyadları, akademik unvanları, kurum bilgileri, ORCID numaraları ve iletişim (e-posta) adresleri eksiksiz şekilde belirtilmelidir.
Derginin resmi dilleri Türkçe ve İngilizcedir. Çalışmalar Türkçe veya İngilizce hazırlanabilir. Türkçe yazılmış çalışmalarda genişletilmiş İngilizce özet (extended abstract) sunulması uluslararası erişilebilirliği artırmak amacıyla zorunludur.
Araştırma makaleleri, özetler ve kaynakça dâhil olmak üzere en az 3.000 ve en fazla 9.000 kelime arasında hazırlanmalı; Türkçe ve İngilizce başlık, Türkçe ve İngilizce özet/anahtar kelimeler ve APA 7 kaynakça sistemi içermelidir.
Çalışmaların derginin yazım kurallarına uygun biçimde hazırlanarak sisteme yüklenmesi zorunludur. Bir sayıda aynı yazara ait en fazla bir çalışma yayımlanabilir. Yazarlar, Turnitin ya da Identicate aracılığıyla benzerlik raporu alarak başvuru sırasında bu belgeyi sisteme yüklemelidir. Dergi editör kurulu, gerekli gördüğü durumlarda makaleye ilişkin benzerlik incelemesi gerçekleştirecektir. Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda etik kurul onayı alınmalı ve bu onay (kurul adı, tarih ve sayı) çalışmada gerekli kısımda belirtilmeli ve yöntem kısmında ayrıca bahsedilmelidir. Etik kurul izni makale gönderiminde ek dosya olarak sisteme yüklenmelidir.

Yayın periyodu:
Şubat sayısı için makale kabul tarihleri: 1 Eylül – 31 Aralık
Ağustos sayısı için makale kabul tarihleri: 1 Mart – 30 Haziran
(Örnek takvim; gün ve aylar dergi takvimiyle uyumlu şekilde uyarlanacaktır.)
Dergi, yeterli sayıda başvuru alması durumunda bu tarihlerden önce makale alımını kapatma hakkını saklı tutar.

Makale Değerlendirme Süreci
Tüm gönderilen çalışmalar ön inceleme, ön kontrol ve hakem değerlendirme aşamalarından geçirilir. Akademik tarafsızlık ve bilimsel/sanatsal kalite temel değerlendirme ölçütleridir.
Yayın Kurulu Ön İncelemesi:
Gönderilen çalışmaların derginin amaç ve kapsamına uygunluğu yönünden değerlendirilir; uygun bulunmayan çalışmalar yazara iade edilir.
Ön Kontrol:

Çalışmalar intihal taraması ve dergi yazım kurallarına uygunluk yönünden incelenir. Maksimum benzerlik oranı %15 olarak kabul edilir; bu oranı aşan çalışmalarda detaylı inceleme yapılır ve gerekirse reddedilebilir. Metnin içeriğinin tek bir kaynaktan %3’ten fazla benzerlik taşıması durumunda, ilgili alıntı veya ifade intihal olarak değerlendirilebilir. Yazar(lar)ın, metinde mutlaka uygun atıf formatına uyması ve doğrudan alıntıları doğru biçimde belirtmesi gerekmektedir.
Hakem Değerlendirmesi:
Ön kontrolü geçen çalışmalar çift kör hakemlik ilkesi çerçevesinde en az iki hakem tarafından değerlendirilir. Hakem raporları gizli tutulur; raporlar çelişkili olduğunda üçüncü hakem atanabilir veya Editör Kurulu nihai kararı verir. Yazarlar, eleştirilere gerekçeli yanıt verme hakkına sahiptir.
Atıf ve Kaynakça Sistemi
Dergide atıf ve kaynakça yazımında APA 7 stili esas alınır. Metin içi atıflar ve kaynakçalar bu stile uygun düzenlenmelidir.
İntihal Tespit Politikası
Tüm çalışmalarda benzerlik taraması yapılır. Genel benzerlik oranı en fazla %15 olmalıdır. Tek bir kaynaktan gelen benzerlik durumları titizlikle incelenir; uygunsuzluk tespit edilirse çalışma reddedilir.
Yayın ve Değerlendirme Ücreti
Kocatepe Sanat, Tasarım ve İletişim Dergisi değerlendirme ve yayın süreçleri için yazarlardan herhangi bir ücret talep etmez.
Çıkar Çatışmaları
Yazarlar ve hakemler, potansiyel çıkar çatışmalarını açıkça beyan etmekle yükümlüdür. Özellikle çok yazarlı çalışmalarda çıkar çatışması ve katkı oranı beyan formu sisteme yüklenmelidir.
Açık Erişim ve Telif Hakkı
Dergide yayımlanan tüm çalışmalar açık erişimdir ve Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile yayımlanır. Yazarlar, çalışmalarının bu lisans kapsamında yayınlanmasını kabul ederler.
Yapay Zekâ Politikası
Dergiye gönderilen çalışmalarda yapay zekâ araçları sadece yazım, dil ve üslup denetimi amacıyla kullanılabilir. Yapay zekâyla içerik oluşturma, analiz veya yorum üretme amacıyla kullanılamaz. Yazarlar, yapay zekâ kullanımı olup olmadığına ilişkin beyan formu doldurmakla yükümlüdür.