Rusya-Ukrayna Savaşı’nı Medyanın Ekonomi Politiği Çerçevesinde Okumak: Capital ve Ekonomist Dergileri Örnekleri

Öz

Bu çalışma, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Türkiye’de yayımlanan ekonomi dergilerinden Capital ve Ekonomist’e nasıl yansıdığını incelemektedir. Uluslararası iletişimin önemli bir konusu olan savaş durumu, çalışmada Dünya Sistemler Kuramı ve Eleştirel Ekonomi Politik Yaklaşım doğrultusunda değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı, söz edilen kuramsal çerçeve üzerinden, Türkiye’de sermaye çevrelerinin savaşı nasıl değerlendirdiğini ve bu değerlendirmelerin ekonomi dergileri aracılığıyla nasıl yansıtıldığını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, Şubat-Ağustos 2022 tarihleri arasında her iki dergide yayımlanan haberler, köşe yazıları ve söyleşiler taranmıştır. Bu metinler, nitel çözümleme yöntemiyle ve metin çözümlemesi tekniği kullanılarak incelenmiştir. Çalışma, savaşın ekonomi dergilerindeki temsiline odaklanmakla kalmayıp, aynı zamanda uluslararası güç asimetrilerinin medyadaki yansımalarına da ışık tutmaktadır. Bu yönüyle, araştırma, güncel bir kriz üzerinden sermaye merkezli söylemlerin nasıl yeniden üretildiğini irdelemeyi hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası İletişim
• Dünya Sistemleri Kuramı
• Eleştirel Ekonomi Politik Yaklaşım
• Metin Çözümlemesi
• Capital ve Ekonomist Dergileri

Reading The Russia-Ukraine War Through The Political Economy Of The Media: Samples From Capital and Ekonomist

Öz

This study examines how the Russia-Ukraine War was reflected in two Turkish economic magazines, Capital and Ekonomist. The war as a significant issue in international communication, is analyzed within the frameworks of Modern World-Systems Theory and the Critical Political Economy. The aim of the study is to reveal how the war was evaluated by capital-owning class in Turkey and how these evaluations were conveyed through economic magazines, based on the theoretical framework. In this context, news articles, opinion columns, and interviews published in both magazines between February and August 2022 were reviewed. These texts were analyzed using qualitative analysis methods, specifically through the technique of textual analysis. The study not only focuses on the representation of the war in economic magazines but also sheds light on the reflections of global power asymmetries in the media. In this respect, the study aims to examine how capital-centered discourses are reproduced through a current crisis.

Anahtar Kelimeler

• International Communication
• Modern World-Systems Theory
• Critical Political Economy
• Textual Analysis
• Capital and Ekonomist

Kaynakça

1. Amin, S. (2018). Avrupa merkezcilik: Bir ideolojinin eleştirisi. Yordam Kitap.
2. Anderson, P. (1982). Batı Marksizmi üzerine düşünceler. Birikim Yayınları.
3. Ayan, E. (2010). Türk tarih yazımının evriminde Annales kuramının yorumu. Tarih Okulu Dergisi, 2011(XI). https://izlik.org/JA89TD66LS
4. Barone, C. A. (1985). Marxist thought on imperialism. Routledge.
5. Boratav, K. (2013). Emperyalizm, sosyalizm ve Türkiye. Yordam Kitap.
6. Bottomore, T. (1994). Frankfurt Okulu. Vadi Yayınları.
7. Braudel, F. (1989). Akdeniz ve Akdeniz dünyası. Eren Yayıncılık.
8. Braudel, F. (1996). Medeniyet ve kapitalizm. İz Yayıncılık.

9. Burke, P. (2006). Fransız tarih devrimi: Annales Okulu. Doğu Batı Yayınları.
10. Çakmur, B. (1998). Kültürel üretimin ekonomi politiği: Kültürün metalaşmasında genel eğilimler. Kültür ve İletişim, 1(2), 111-148. https://izlik.org/JA34NF93CT
11. Dağtaş, E. ve Yıldırım, O. (2018). Kültürel emperyalizm çerçevesinde tüketim pratiklerinin Türkiye basınındaki yansımalarının çözümlenmesi: 24 Kasım 2017 “Kara Cuma” örneği. Global Media Journal, 9(17), 96-127.
12. Dağtaş, E. ve Yıldız, M. E. (2015). Türkiye’de “izleyicinin metalaşması”: Televizyon dizilerinin sosyal reyting ölçümlerinin eleştirel ekonomi politiği. Global Media Journal, 5(10), 120-142.
13. Engels, F. (1979). Karl Marx’ın ekonomi politiğin eleştirisi. Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı içinde. Sol Yayınları.
14. Frank, A. G. (1967). Capitalism and underdevelopment in Latin America: Historical studies of Chile and Brazil. Monthly Review Press.
15. Galtung, J. (2004a). Emperyalizmin yapısal teorisi. Uluslararası İlişkiler, 1(2), 25-46. https://izlik.org/ JA98MS33JD
16. Galtung, J. (2004b). Emperyalizmin yapısal teorisi kısım II. Uluslararası İlişkiler, 1(3), 37-66.
17. Golding, P. ve Murdock, G. (1997). Kültür, iletişim ve ekonomi politik. S. İrvan (Der.), Medya, kültür, siyaset içinde (s. 49-77). Ark Yayınevi.
18. Harvey, D. (2003). The new imperialism. Oxford University Press.
19. Hobsbawm, E. (1999). İmparatorluk çağı 1875-1914. Dost Kitap.
20. Hunt, E. K. (2002). İktisadi düşünce tarihi. Dost Kitabevi Yayınları.
21. Karaömerlioğlu, M. A. (2002). Bağımlılık kuramı, dünya sistemi teorisi ve Osmanlı/Türkiye çalışmaları. Toplum ve Bilim, 91, 81-99.
22. Kıyan, Z. (2015). Eski(meyen) bir tartışma: İzleyici metası. Akdeniz İletişim, (24), 230-255. https://doi. org/10.31123/akil.437485
23. Lenin, I. V. (1975). Emperyalizm, kapitalizmin en yüksek aşaması. Sol Yayınları.
24. Mandel, E. (2008). Marksist ekonomi el kitabı. Maki Basın Yayın.
25. Marx, K. (1979). Ekonomi politiğin eleştirisine katkı. Sol Yayınları.
26. Marx, K. (2011). Kapital 1. Cilt. Yordam Kitap.
27. Marx, K. ve Engels, F. (2013). Alman İdeolojisi. Evrensel Basım Yayın.
28. McNally, D. (2013). Karl Marx: Felsefenin sefaleti. Marksist klasikleri okuma kılavuzu içinde. Yordam Kitap.
29. Neuman, W. L. (2020). Toplumsal araştırma yöntemleri: Nitel ve nicel yaklaşımlar (Cilt 1). Siyasal Kitabevi.
30. Nikitin, P. I. (1971). Ekonomi politik. Sol Yayınları.
31. Savran, S. (2012). Siyasal iktisadın eleştirisi. N. Satlıgan, S. Savran ve A. E. Tonak (Der.), Kapital’in izinde içinde (s. 68-88). Yordam Kitap.
32. Schiller, H. (2018). Zihin yönlendirenler. Pınar Yayınları.
33. Smith, A. (2020). Milletlerin zenginliği. Liberus Yayıncılık.
34. Smythe, D. W. (2006). Batı marksizminin kör noktası. Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği içinde (s. 127-172). Dalbaz Yayıncılık.
35. Thussu, D. K. (2000). International communication: Continuity and change. Arnold.
36. Wallerstein, I. (1984). Genel bunalımın dinamikleri, geçiş olarak bunalım. Belge Yayınları.
37. Wallerstein, I. (2011). Dünya-sistemleri analizi: Bir giriş. Bgst Yayınları.
38. Wallerstein, I. (2014). Modern dünya sistemi 4. Yarın Yayınları.
39. Wallerstein, I. (2015a). Modern dünya sistemi 1. Yarın Yayınları.
40. Wallerstein, I. (2015b). Modern dünya sistemi 2. Yarın Yayınları.
41. Wallerstein, I. (2018). Avrupa evrenselciliği, gücün retoriği. Bgst Yayınları.
42. Yaylagül, L. (2009). Sinemanın ekonomi politiği. S. Bulut (Der.), Sermayenin medyası medyanın sermayesi içinde (s. 149-185). Ütopya Yayınevi.
43. Yaylagül, L. (2018). Herbert Schiller’in iletişim kuram ve araştırmalarına katkısı. Kurgu, 26(2), 11-23. https:// izlik.org/JA47TG89ZT
44. Yaylagül, L. (2021). Kitle iletişim kuramları. Dipnot Yayınları
45. Yengin, D. (2017). İletişim çalışmalarında araştırma yöntemleri ve uygulamaları. Der Yayınları.
46. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2022). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. bs.). Seçkin Yayıncılık.
47. Haberler, Köşe Yazıları ve Söyleşiler
48. Atik, S. (2022, 3 Nisan). Rusya’da Türk markalara ilgi artıyor. Ekonomist, 32-33.
49. Atik, S. (2022, 10 Temmuz). Vizyonu: Herkes için sağlık, sıfır açlık. Ekonomist, 34-37.
50. Branson, R. (2022, 1 Mart). Ukrayna ve Rusya üzerine düşüncelerim. Capital, 12-13.
51. Branson, R. (2022, 1 Mayıs). Rus petrolüne ve gazına güvenmeyi neden bırakmalıyız? Capital, 12-13.
52. Branson, R. (2022, 1 Haziran). Dünya Putin’in savaşına fon sağlamayı durdurmalı. Capital, 12-13.
53. Cirik, E. (2022, 1 Nisan). Bilançoları ihtiyatlı yönetmeliyiz. Capital, 192-196.
54. Demirciler, L. G. (2022, 20 Mart). Turizmde 2022 umudu savaşın gölgesinde kaldı. Ekonomist, 42-43.
55. Duran, A. E. (2022, 6 Mart). Ukrayna krizi, 2022 hesaplarını altüst etti. Ekonomist, 34-35.
56. Duran, A. E. (2022, 20 Mart). Ukrayna krizinin etkileri kalıcı olabilir. Ekonomist, 34-35.
57. Duran, A. E. (2022, 15 Mayıs). TÜFE, sonbaharda üç haneyi görür mü? Ekonomist, 38.
58. Öğütçü, M. (2022, 1 Mayıs). Soğuk Savaş 2.0 ve Türkiye. Capital, 207.
59. Sakarya Pehlivan, A. (2022, 12 Haziran). Dünyanın ayakkabısı Türkiye’den gidecek. Ekonomist, 48-49.
60. Seçkin Büyük, S. (2022, 1 Mart). Savaşın kazananı olmaz. Capital, 3.
61. Sözbilir, A. (2022, 1 Nisan). Global hedef ilk 3. Capital, 60-68.
62. Yılmaz, T. (2022, 1 Nisan). 2.500 seviyesi denenebilir. Capital, 202-204