Nakliye Konteynerlerinden Kamusal Sosyal Mekanlara: Dönüşüm, Tasarım ve Sürdürülebilirlik

Yıl 2025, Sayı: 8, 64 - 90, 26.12.2025

Nursema Yılmaz , Onur Ülker

https://doi.org/10.51118/konsan.2025.60

Öz

İnsanların barınma biçimleri zamanla değişen teknolojik gelişmeler, sosyo-kültürel ve çevresel etkenlerin değişmesi gibi sebeplerle farklılıklara uğramıştır. Bu barınma biçimlerinden en yaygın olarak kullanılanlardan biri ise mobil mekan birimi olan nakliye konteynerleridir. Nakliye konteynerleri, barınma alanı olarak kullanılmasının ötesinde sosyal yaşamı destekleyen kamusal mekânlar oluşturmak için tercih edilmektedir. Özellikle yapısal özellikleri, düşük maliyetli olması, sürdürülebilir çözümler sunması bakımından tercih edilmektedir. Temel barınma potansiyeline sahip konteyner birimleri, zamanla işlevsel olarak gelişerek sosyal amaçlı kullanıma elverişli olduğu görülmüştür. Bu sebeple kalıcı yapılara alternatif bir yaşam ve aktivite alanları tasarlanmıştır. Bu çalışmada konteynerlerin kamusal sosyal mekânlara dönüşümü incelenmiş ve kullanıcı ihtiyaçları doğrultusunda tasarım kriterleri ortaya konmuştur. İncelenen örneklerin yapısal özellikleri, ergonomi ve işlevsellik açısından avantaj ve dezavantajları değerlendirilmiş, dönüşüm sürecinin sosyal yaşam alanlarına katkıları tartışılmıştır. Çalışmanın amacı, konteyner yapıların sürdürülebilir ve yenilikçi sosyal mekân tasarımlarında bilinçli şekilde kullanılmasına katkı sağlamaktır. Günümüzde konteynerlerin kullanımı, kaynakların verimli kullanılması, doğal çevreye duyarlılık ve sürdürülebilirlik açısından önem kazanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

nakliye konteynerleri , konteyner yapıları , sosyal mekanlar , sürdürülebilir tasarım , mobil konut

Etik Beyan

Bu çalışma Prof. Dr. Onur ÜLKER danışmanlığında yürütülmekte olan “Sosyal Amaçlı Kullanılan Konteyner Yapıları: Konteyner Teknokent Model Önerilerinin Geliştirilmesi” başlıklı Yüksek Lisans tezinden üretilmiştir.

From Shipping Containers to Public Social Spaces: Transformation, Design and Sustainability

Öz

Human housing forms have undergone changes due to reasons such as technological developments over time and shifts in socio-cultural and environmental factors. One of the most commonly used housing forms is the transport container, a mobile unit. Shipping containers are preferred not only for use as living spaces but also for creating public spaces that support social life. They are particularly favoured for their structural characteristics, low cost, and ability to offer sustainable solutions. Container units, which have basic housing potential, have been found to be suitable for social purposes as they have developed functionally over time. For this reason, alternative living and activity spaces to permanent structures have been designed. This study examines the transformation of containers into public social spaces and establishes design criteria based on user needs. The structural characteristics of the examined examples are evaluated in terms of their advantages and disadvantages in terms of ergonomics and functionality, and the contributions of the transformation process to social living spaces are discussed. The aim of the study is to contribute to the conscious use of container structures in sustainable and innovative social space designs. Today, the use of containers is gaining importance in terms of efficient use of resources, sensitivity to the natural environment, and sustainability.

Anahtar Kelimeler

shipping containers , container buildings , social spaces , sustainable design , mobile housing

Kaynakça

• Akar, E., (2017). Geçici Konut Üretiminde Konteyner Kullanımına Yönelik Bir Veri Tabanı Modeli, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Akduru, H. E. (2022). Antik Çağda Ticaret: Karıa Bölgesinde Bir Araştırma. Academic Knowledge, 5 (1), 156-166. https://doi.org/10.5281/zenodo.6780496
• Altan, Z. B. (2007). Belgesel film çekimi için tasarlanan minimum ölçekte mobil Mekân araştırma ve incelemesi. (Yüksek lisans tezi). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Arslan, A. (2011). Avrupa Birliği Uyum Sürecinde, Türkiye’de Denizyolu Konteyner Taşımacılığı ve Limanların Ekonomideki Yeri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sos yal bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Bingöl, B., & Gök, A. B. (2017). Konteyner Mimarisi ve Yurt Yapıları Olarak Kullanımının İncelenmesi, Burdur-Isparta İlleri Örneği. Inonu University Journal of Arts and Design, 7(16). 142-157. DOI: 10.16950/iujad.337293.
• Ceylan, H. (2005). İzmir Limanı’na Yapılacak Ek Konteyner Terminalini Depo lama ve Elleçleme Kapasitesinin Araştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimler Enstitüsü, Denizli.
• Çağlar, T., & Esmer, S. (2015). Türkiye’de Boş Konteynerlerin Yeniden Konumlandırılması Sorunu Üzerine Nitel Bir Araştırma/Reposıtıonıng of Empty Containers Problem In Turkey: A Qualıtatıve Approach. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(31), 242-256.
• Çıbuk, D., (2025). Konteyner mimarlığı bağlamında nakliye konteynerlerinin ileri dönüşümünün değerlendirilmesine yönelik bir model önerisi, Doktora tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Ekinci, S., 2006. Hafif çelik yapım sistemleri – taşıyıcı sistem, yapı fiziği etkileri ve mimari tasarım ilkeleri açısından analizi, Yüksek Lisans Tezi , Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul
• Erdal, B., (2023). Değişen Tüketici ve Mimari Tercihleri: Z Kuşağı İçin Nakliye Konteyner Çözümünün Sorgulanması, Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Eren, Ö., 2013. A Comparison with Light Steel Frame Constractional Building Systems for Housing, World Applied Sciences Journal, 25 (3), 354 368
• Giriunas, K., Sezen, H, & Dupaix, R., B. (2012). Evaluation, modeling, and analysis of shipping container building structures. Engineering Structures, 43, 48-57.
• Gökçek, N. (2024). Mobil konut yapılarının tasarım ve uygulama ilkelerinin örnekler ile incelenmesi (Master's thesis, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü).
• Gürtekin, F. B. (2011). Mobil Mekân Kapsamında Karavan – Treyler Tasarımının İç Mekân Organizasyonu Yönünden İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
• Hacıalibeyoğlu, F. (2005). Mimarlıkta Devingenlik Devingen Bir Ürün Olarak Konteyner. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
• Islam, H., Zhang, G., Setunge, S., & Bhuiyan, M. (2016). Life cycle assessment of shipping container home, A sustainable construction, Energy and Buildings, 128, 673-685.
• ISO, (1990). International Standard Organization, Series 1 Freight Containers, Specification and Testing, Part 1: General Cargo Containers for General Purposes (Fifth Edition).
• İlerisoy Z. Y., Koşan, N. S., (2020). Standart Nakliye Konteynerlerin Mimari Tasarım Kapsamında Araştırılması ve Türkiye’deki Kullanımına Yönelik Örnekler. Geleceğin Dünyasında Bilimsel ve Mesleki Çalışmalar, Mimarlık ve Tasarım/1, 31-48.
• Kamali, M., & Hewage, K. (2016). Development of performance criteria for sustainability evaluation of modular versus conventional construction methods. Journal of Cleaner Production. 62, 1171– 1183.
• Kronenburg, R., (2008) “Portable Architecture Design and Technology”, Birkhauser Press, Germany
• Radwan, A., H., (2015). Containers Architecture Reusing Shipping Containers in Making Creative Architectural Spaces, International Journal of Scientific & Engineering Research, 6(11), 1562- 1577.
• Residential Shipping Container Primer (2016). Shipping Container Structural Components and Terminology. Retrieved December 15, 2016.
• Rogan, A. L. ve Lawson, R. M. ve Bates-Brkljac, N., 2000. Value and Benefits Assessment of Modular Construction, The Steel Construction Institute, Berkshire
• Smith, J. D. (2006). Shipping containers as building components. Unpublished master's thesis, England: Creative Commons Attribution-Non-Commercial.
• Tavşan, F., & Bektaş, U. (2021). Recycling in Architectural Sustainability: Container Houses.Journal of Interior Design and Academy, 1(1), 34-48.
• Tavşan, F. & Bektaş, U. (2022). Sustainability attitude in microhouses. Journal of Architectural Sciences and Applications, 7 (Special Issue), 191-205.
• Yılmaz, B., 2017. Tasarım Evresinin Hafif Çelik Modüler Kutu Sistemli Yapıların Yaşam Döngüsü Sürecine Etkilerinin Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• (URL1): https://architizer.com/projects/vissershok-primary-school/
• (URL2): https://www.archdaily.com/943409/container-campus-of-jiangxinzhou-middle-school-Adinj
• (URL3): https://www.archdaily.com/805302/common-ground- urbantainer?ad_source=search&ad_medium=projects_tab
• (URL4):https://www.archdaily.com/10620/puma-city-shipping-container-store- lot?ad_source=search&ad_medium=projects_tab&ad_source=search&ad_medium=search_result_all
• (URL5):https://www.archdaily.com/773984/rainbow-in-the-desert-51-1-arquitectos
• (URL6): https://www.archdaily.com/1011504/expansao-loja-garimpe-alexandre-kenji- okabaiasse-plus-takah-arquitetura?ad_source=search&ad_medium=projects_tab
• (URL7): https://www.arkitera.com/haber/endustriyel-atiktan-surdurulebilir-bir-oyun-alanina/
• (URL8): https://www.archdaily.mx/mx/02-143578/oficina-sugoroku-daiken-met-architects
• (URL9): https://www.archdaily.com/971604/cafe-kontejner- collarch?ad_source=search&ad_medium=projects_tab
• (URL10):https://www.arkitera.com/proje/29-mayis-universitesi-elmalikent-erkek-ogrenci-yurdu/ (URL11): https://www.platoon.org/kunsthalle/about