Küçük Konutların İç Mekan Tasarımında Esneklik ve Değişebilirlik Üzerine Bir Okuma

Öz

Günümüzde sosyal, ekonomik, teknolojik gelişmeler insanların yaşam koşullarını ve yaşam alanlarını doğrudan etkilemektedir. Hızla artan nüfus, ulaşım zorluğu, özellikle şehir merkezleri arsalardaki fiyat artışı ve tüketimin artması sonucu doğal kaynakların azalması gibi nedenler insanları giderek sınırlı metrekarelerde yaşamaya zorlamaktadır. Küçük mekanlar da her alanın verimli kullanılması ve kullanıcı ihtiyacına göre mekânın değişebilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda minimalist mekân tasarımlarında esneklik ve değişebilirlik kavramlarının tasarıma dahil edilmesi önemlidir. Esneklik ve değişebilirlik mekânsal planlamalar doğrultusunda, yapılan düzenlemelere mekanın adaptasyonunu sağlayan bir tasarım yaklaşımıdır. Esneklik ve değişebilirliğin tasarım sürecinde yer alması kullanıcıyı merkeze alan tasarımların yapılmasına olanak sağlamaktadır. Ayrıca esneklik ve değişebilirlik ile farklı kullanıcıların değişen ihtiyaçlarına karşı iç mekan tasarımının uyum sağlaması olanaklı kılınmıştır. Bu çalışmada küçük mekanların esneklik ve değişebilirlik kavramları üzerine incelemesinin yapılması amaçlanmaktadır. Çalışmanın yönteminde nitel araştırma tekniği kullanılmıştır Çalışma kapsamında küçük yaşam alanlarının tasarımını konu alan Never Too Small programından belirli kısıtlara göre üç örnek konut seçilmiştir. Seçilen konutlar kullanım esnekliği kriterleri bağlamında hareketlilik, birleştirilebilme bölünebilme ve çok amaçlı kullanım ölçütleri kapsamında detaylı olarak incelenmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde elde edilen bulgular doğrultusunda küçük konutlarda esneklik ve değişebilirlik kavramlarının iç mekan da alan tasarrufu, işlev değişikliği ve mekanın birden fazla fonksiyon ile çoklu kullanım imkanı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Küçük Konutlar
• İç Mekan
• Esneklik
• Değişebilirlik

A Reading on Flexibility and Changeability in Interior Design of Small Houses

Öz

Today, social, economic and technological developments directly affect people's living conditions and living spaces. Rapidly increasing population, transportation difficulties, especially in city centres, the increase in land prices, and the decrease in natural resources as a result of increased consumption force people to live in limited square metres. In small spaces, each area should be used efficiently, and he space should be adaptable to change according to user needs. In this context, it is important to include the concepts of flexibility and changeability into inimalist space designs. Flexibility and changeability are design approaches that enables the adaptation of a space according to the arrangements made in line with spatial planning. Incorporating flexibility and changeability into the design process enables user-centred designs. In addition, flexibility and changeability make it possible for interior design to adapt to the changing needs of different users. In this study, it is aimed to analyse small spaces on the concepts of flexibility and changeability. A qualitative research technique was used in the method of the study Within the scope of the study, three sample dwellings were selected from the Never Too Small programme, which focuses on the design of small living spaces, according to specific constraints. The selected dwellings were examined in detail in terms of mobility, combinability, divisibility and multi-purpose use criteria within the context of flexibility of use criteria. In line with the findings obtained in the conclusion part of the study, it was concluded that the concepts of flexibility and changeability in small dwellings provide space saving, function change and multiple use of the space with more than one function.

Anahtar Kelimeler

• Small Dwellings
• Interior Space
• Flexibility
• Changeability

Kaynakça

1. Ateş, M. (2024). Akıllı Şehirlerde Yürünebilirliğin Önemi. Konya Sanat, 7, 44-61.
2. Chmiliar, L. (2010). Multiple-case designs. In A. J. Mills, G. Eurepas & E. Wiebe (Eds.). Encyclopedia of case study (pp. 582-583). USA: SAGE Publications.
3. Creswell, J. (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches (2nd ed.). USA: SAGE Publications.
4. Çolakoğlu, T. (2023). Konutlarda yapısal sınır bileşenlerinin esnek mekân oluşumu üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
5. Desagis, M. (2006). Konut alanı-yaşam alanı ilişkisi açısından küçük konutlar. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
6. Dikçe, I. (2013). Küçük konutların iç mekan tasarımında işlevsellik bağlamında esneklik: Nef Flats Levent 163 örneği. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
7. Forty, A. (2000). Words and Buildings, A Vocabulary Of Modern Architecture. A. Forty içinde, Words and buildings: A vocabulary of modern architecture. USA, Newyork: Thames & Hudson Inc., 142.
8. Gök, N. (1993). Mimari Tasarımda Bir Faktör Olarak “Değişebilirlik". Doktora Tezi, Mimar Sinan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Istanbul.

9. https://www.nevertoosmall.com/post/flexible-home-for-a-singapore-social-worker. (2025, 07 28). URL-1 adresinden alındı
10. İslamoğlu, Ö., & Usta, G. (2018). Mimari Tasarımda Esneklik Yaklaşımlarına Kuramsal Bir Bakış. The Turkısh Online Journal of Design, Art and Communication, 8(4), 673683. https://doi.org/DOI NO: 10.7456/10804100/007
11. Kronenburg, R. (2011). Lecture on Flexible Architecture at the Building Centre in London.
12. Özturhan, Ö. (2008). “Çağdaş Kent Yaşamında Teknolojik Gelişmelerin Kısıtlı Konut İç Mekan Biçimlenişine Etkileri”. Ankara, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
13. Saari, A., & Heikkilä, P. (2008). Building flexibility management. The Open Construction & Building Technology Journal, 2(1). https://doi.org/DOI: 10.2174/1874836800802010239
14. Schneider, T., & Till, J. (2007). Flexible Housing. Oxford., Jordan Hill,: Architectural Press Elsevier Linancre. https://doi.org/DOI:10.1017/S1359135505000345
15. Süvari, A., & Çeliktepe, S. (2023). Esneklik ve Değişebilirlik Kavramlarının Toplu Konut İç Mekan Tasarımlarına Etkisi. Tasarım Mimarlık ve Mühendislik Dergisi, 3(1), 81-90. https://doi.org/https://doi.org/10.59732/dae.1240029
16. Şenalp, Ş., & Çınar, K. (2022). Çocuk Dostu Okul Öncesi Eğitim Yapılarında Aranan Mimari Tasarım Kriterleri. Konya Sanat Dergisi, 5, 48-70.
17. TDK. (2025, 07 18). TDK: https://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı
18. Tutkun, Z., & Demirkan, Ö. (2024). Konutlarda Hareketli İç Mekân Tasarimi. İnsanat Sanat Tasarım ve Mimarlık Araştırmaları Dergisi, 3(2), 183-204.
19. URL 1. (2025, 11 16). https://www.hipotezakademi.com/vaka-analizi/ adresinden alındı
20. URL 2. (2025, 07 28). https://www.nevertoosmall.com/post/taaac-milan adresinden alındı
21. URL 3. (2025, 07 28). https://www.nevertoosmall.com/post/one-room-three-ways-in-a-convertible-singapore-apartment adresinden alındı
22. URL 4. (2025, 07 28). https://www.nevertoosmall.com/post/flexible-home-for-a-singapore-social-worker adresinden alındı
23. Yeşil, H., Ordu, M., & Sofuoğlu, S. (2021). Mobilyada Kullanılan Tasarım Öğelerinin Psikolojik Etkileri. Konya Sanat,, 4, 36-51.
24. Yürekli, F. (1983). Mimari Tasarımda Belirsizlik: Esneklik / Uyabilirlik İhtiyacının Kaynakları ve Çözümü Üzerine Bir Araştırma. İ.T.Ü. Mimarlık Fakültesi Baskı Atölyesi, İstanbul.