Geçmişten Günümüze İllüstratif Tipografi ile Yaratıcı İfade Yöntemleri

Yıl 2025, Sayı: 8, 255 - 291, 26.12.2025

Dilek Nur Ünsür

https://doi.org/10.51118/konsan.2025.69

Öz

Tipografi, tarih boyunca iletişimi güçlendiren ve estetik anlatımı destekleyen bir araç olarak farklı biçimlerde yorumlanmıştır. Bu çalışma, illüstratif tipografinin tarihsel evrimini ve yaratıcı ifade yöntemlerini inceleyerek, harflerin ve kelimelerin görsel unsurlarla bütünleşme biçimlerini ele almaktadır. Harflerin ve kelimelerin görselleşmesi konusunu örnekler üzerinden analiz ederken, illüstratif tipografinin estetik ve kavramsal dönüşümünü de araştırmaktadır. Çalışma, Robert Massin’in “Letter and Image” (1970) adlı eserinden ilhamla, Massin’in 1970’e kadar iki kategori altında incelediği tipografi-illüstrasyon ilişkisini günümüze taşıyarak daha geniş ve sistematik bir çerçevede ele almayı ve tipografinin sanat, tasarım ve iletişimdeki işlevini daha kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi hedeflemiştir. Aynı zamanda, bu çalışma, illüstratif tipografi konusundaki Türkçe literatür eksikliğini gidermeye yönelik katkı sunmayı da hedeflemektedir. Nitel araştırma yöntemi benimsenerek, betimsel analiz ile 1. İllüstratif Baş Harf, 2. İllüstratif Alfabe, 3. İllüstratif Harf, 4. İllüstratif Rakam ve Noktalama İşareti, 5. İllüstratif Kelime, 6. Harfle ve Yazıyla Resimleme olmak üzere toplam altı başlık altında tarihsel ve çağdaş örnekler incelenmiştir. Bu bağlamda, illüstratif tipografinin geleneksel ve dijital araçlarla nasıl üretildiği ve görsel anlatıya ne tür bir katkıda bulunduğu değerlendirilmiştir. Çalışma, grafik tasarım, tipografi ve görsel iletişim alanlarında çalışan araştırmacılar ve tasarımcılar için illüstratif tipografinin yaratıcı kullanımına dair kapsamlı bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

grafik tasarım , illüstrasyon , tipografi , yazı , harf , resim , robert massin.

Illustrative Typography: Creative Methods of Expression from Past to Present

Öz

Throughout history, typography has been interpreted in various ways as a tool that enhances communication and supports aesthetic expression. This study examines the historical evolution of illustrative typography and its creative modes of expression, focusing on how letters and words integrate with visual elements. By analyzing examples of visualized letters and words, it explores the aesthetic and conceptual transformation of illustrative typography. Inspired by Robert Massin’s Letter and Image (1970), the study expands upon Massin’s twofold categorization of the typography–illustration relationship up to 1970, presenting a broader and more systematic framework to evaluate typography’s role in art, design, and communication. Moreover, this research aims to contribute to the limited Turkish literature on illustrative typography. Employing qualitative research methods and descriptive analysis, it examines historical and contemporary examples under six main categories: (1) Illustrative Initials, (2) Illustrative Alphabet, (3) Illustrative Letter, (4) Illustrative Number and Punctuation, (5) Illustrative Word, and (6) Figured Verses and Calligrams. Within this framework, the study evaluates how illustrative typography is produced through traditional and digital tools and how it contributes to visual storytelling. Ultimately, this research aims to provide a comprehensive perspective on the creative use of illustrative typography for researchers and designers working in graphic design, typography, and visual communication.

Anahtar Kelimeler

graphic design , illustration , typography , writing , letter , image , robert massin.

Kaynakça

• Alparslan, A. (1973). Yazı- Resim. Boğaziçi Üniversitesi Dergisi, 1, 1-27.
• Anderson, G., Heller, S. (2012). The Typography Idea Book. United Kingdom: Laurence King Publishing.
• Blake, M. (2021). Drawn to Type: Lettering for Illustrators. United Kingdom: Bloomsbury Publishing.
• Cinelli, M. (2023). Giving Type Meaning: Context and Craft in Typography. United Kingdom: Bloomsbury Publishing.
• Çalış Zeğerek, E. (2019). Tarihsel Süreçte Rebus ve Kullanım Alanları. Yedi (22), 31-40. https://doi.org/10.17484/yedi.532802
• Drucker, J. (1994). The Visible Word: Experimental Typography and Modern Art, 1909-1923. United Kingdom: University of Chicago Press.
• Gooding, M. (2018). A2Z+: Alphabets & Signs. United Kingdom: Laurence King Publishing. s.40&144.
• Graver, A., Jura, B. (2012). Best Practices for Graphic Designers, Grids and Page Layouts: An Essential Guide for Understanding and Applying Page Design Principles. United Kingdom: Rockport Publishers.
• Heller, S. (2011). I Heart Design: Remarkable Graphic Design Selected by Designers, Illustrators, and Critics. United States: Rockport Publishers.
• Heller, S. (2018). Graphic Style: From Victorian to Hipster. United States: Harry N. Abrams.
• Heller, S., Anderson, G. (2021). Type Speaks: A Lexicon of Expressive, Emotional, and Symbolic Typefaces. United States: Abrams.
• Heller, S., & Anderson, G. (2023). İllüstrasyon fikirler kitabı: 40 ustadan ilhamlar (Z. Tür, çev.) Ketebe. Lehimler, Z. (2018). Afiş Tasarımında Dikkat Çeken Bir İmge: Harfin Yeni Biçimi. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 7 (51), 1447-1453.
• Lupton, E. (1996). Mixing Messages. United Kingdom: Princeton Architectural Press.
• Massin, R. (1970). La Lettre et l’Image. Paris: Gallimard.
• McCormick, L. (2013). Playing with Type: 50 Graphic Experiments for Exploring Typographic Design Principles. United Kingdom: Rockport Publishers.
• Meggs, P. B. (1992). Type and Image: The Language of Graphic Design. United States: Wiley.
• Meggs, P. B., Purvis, A. W. (2012). Meggs' History of Graphic Design. États-Unis: Wiley.
• Nükte Dinçer, M. (2024). Türk ve Batı Sanatında Annelik ve Gebelik Olgularının Karşılaştırılması. Konya Sanat (7), 193-212. https://doi.org/10.51118/konsan.2024.49
• Salisbury, M. (2022). Drawing for Illustration. United Kingdom: WW Norton.
• Sarıkavak, N. (2018). Gutenberg Tipografisinden Çağdaş İletişim Tasarımına. Konya Sanat (1), 8-27.
• Ünal, M., Öztürk, M. Ü., & Demirel, A. (2024). Grotesk Figür Ekseninde Japon Ukiyo-e Sanatı. Konya Sanat (7), 82-101. https://doi.org/10.51118/konsan.2024.44
• URL-1: https://www.britannica.com/topic/A-letter?
• URL-2: https://creativepro.com/illuminated-manuscripts-decorated-initials/
• URL-3: https://www.getty.edu/art/collection/object/107S7N
• URL-4: https://www.getty.edu/art/collection/object/103S5R
• URL-5: https://gospelbookofkells.ie/gospel-book-of-kells/media/kells-initials/
• URL-6: https://www.rct.uk/collection/1052088/the-four-gospels
• URL-7:https://thelivingcoast.org.uk/biocultural-heritage-toursim-virtual-conference-and-study-tour-2021; https://dribbble.com/shots/1716562-Brighton-N
• URL-8: https://www.biblio.com/book/taccuino-di-disegni-grassi-g/d/1328476658
• URL-9: https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/385c0fdd-03ce-42c7-b43f-369003bee8f3/surfaces/2b4cdcc4-b6d7-43b9-bbc8-a76959c0eeea/
• URL-10: https://publicdomainreview.org/collection/mnemonic-alphabet-of-jacobus-publicius-1482
• URL-11: https://publicdomainreview.org/collection/robert-fludd-s-memory-tricks-1617/
• URL-12: https://publicdomainreview.org/collection/the-human-alphabet/
• URL-13: https://publicdomainreview.org/collection/an-alphabet-of-organic-type-ca-1650
• URL-14: https://luc.devroye.org/fonts-93173.html
• URL-15: https://v2.mindsparklemag.com/post-detail/illustration-series-branding-2-2
• URL-16: https://www.youtube.com/watch?v=KB_22h0t7JM
• URL-17: https://www.goethe.de/ins/ru/en/kul/sup/sms/longread-.html
• URL-18: https://www.logo-archive.org/p/WtpBycE2RHIYhnIC6s1Z-tom-geismar-chermayeff-and-geismar-knapp-shoes
• URL-19: https://www.printmag.com/design-inspiration/best-book-covers-penguin-drop-caps/
• URL-20: https://tiffinbox.in/projects/consider-commit-cool-poster-series-on-climate-change
• URL-21: https://essentiels.bnf.fr/fr/image/60953996-2536-4d9d-8e13-c42b01e9120e-maniera-bizzarra-di-esprimere-figure-aritmetiche-con-comiche-positure
• URL-22: https://publicdomainreview.org/collection/punctuation-personified/
• URL-23: http://seymourchwastarchive.com/collection/elektra-moves/
• URL-24: https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k3058085j#
• URL-25: https://en.wikipedia.org/wiki/The_Mouse%27s_Tale
• URL-26: https://publicdomainreview.org/collection/apollinaire-s-calligrammes-1918/
• URL-27: https://www.youtube.com/watch?v=vLhh05fUfAI