Kuşaklararası Belleğin Anlatıya Yansıması: Annıe Ernaux’un Bir Kadın Romanında Bellek ve Kimlik

Yıl 2025, Cilt: 17 Sayı: 32, 434 - 452, 24.06.2025

Gülistan Avşar

https://doi.org/10.38155/ksbd.1630865

Öz

Bu çalışma, Annie Ernaux’nun Bir Kadın adlı romanında bellek, kimlik ve anlatı arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Roman, bireysel hafızanın toplumsal bellekle nasıl iç içe geçtiğini ve kuşaklararası aktarım süreçleriyle nasıl yeniden üretildiğini ortaya koyar. Maurice Halbwachs’ın kollektif bellek kuramı, Paul Ricoeur’ün anlatı kimliği kavramı, Gerard Genette’in anlatı yapısı teorisi ve Philippe Lejeune’ün otobiyografik sözleşmesi çerçevesinde yürütülen analiz, bireysel deneyimlerin toplumsal bağlam içinde nasıl anlam kazandığını tartışmaktadır. Ernaux, annesinin yaşam öyküsünü yalnızca kişisel bir anlatı olarak değil, aynı zamanda Fransa’nın sosyal ve kültürel dönüşümlerine ışık tutan kollektif bir hafıza anlatısı olarak kurgulamaktadır. Anlatının zaman örgüsü ve bellek temelli anlatım biçimi otobiyografik yazının sınırlarını genişleten bir yapı sunmaktadır. Bu bağlamda çalışma, edebi anlatının bireysel ve toplumsal bellek arasında nasıl bir köprü kurduğunu ve kimlik inşasına nasıl katkı sağladığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

annie ernaux , kimlik , bellek , otobiyografi , kadın

Kaynakça

• Doğu, Ç. (2016). Annie Ernaux’nun Les Années’si: otobiyografik anlatıda yeni ufuklar. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(1), 78-85.
• Ernaux, A. (2024). Bir kadın (Y. Avunç, Çev.). Can Yayınları.
• Genette, G. (1980). Narrative discourse: An essay in method. Cornell University Press.
• Halbwachs, M. (2018). Kolektif bellek (Z. Karagöz, Çev.). Pinhan Yayıncılık.
• Lejeune, P. (1989). On Autobiography. University of Minnesota Press.
• Ricoeur, P. (2012a). Hafıza, tarih, unutuş (Çev. M. Özbek). Metis Yayınları.
• Ricoeur, P. (2012b). Zaman ve anlatı: üç – kurmaca anlatıda zamanın biçimlenişi (Çev. M. Rıfat). Metis Yayınları.
• Sönmez Öz, E. (2012). Annie Ernaux’nun bir kadın adlı romanında anne imgesi. Frankofoni, 24(24), 197-203.
• Willsher, K. (2019, 6 Nisan). Annie Ernaux: ‘I’m not trying to explain or analyse anything’. The Guardian. https://www.theguardian.com/books/2019/apr/06/annie-ernaux-interview-the-years-memoir-man-booker-international