Sınıf Öğretmeni Adaylarının Fen Öğrenme Becerilerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı; sınıf öğretmeni adaylarının fen öğrenme be-ceri düzeylerinin sınıf düzeyi, cinsiyet ve lise mezuniyet türü açısından incelemektir. Çalışma nicel araştırma türlerinden biri olan tarama modeli ile yürütülmüştür. Çalışmada örneklemi belirlemek için uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye’nin batı bölgesinde yer alan iki üniversitenin sınıf öğretmenliğinde öğrenim gören birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf düzeyi öğretmen adaylarından 410 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Chang ve diğerleri tarafından geliştirilen ve Şenler tarafından Türkçeye uyarlanan Fen Öğrenme Becerisi Ölçeği (FÖBÖ) kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda sınıf öğretmeni adaylarının fen öğrenme becerisi puanlarının cinsiyet, sınıf düzeyi ve mezun olunan lise türüne göre farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Fen Eğitimi
• Fen Öğrenme Becerileri
• Sınıf Öğretmeni Adayları

Examining the Science Learning Skills of Pre-Service Primary School Teac-hers from Different Variables Perspectives

Öz

The aim of this study is to examine science learning skills levels of pre-service primary school teachers in terms of class year at university, gender and type of high school graduated. The study was carried out with the screening model, which is one of the quantitative research types. Convenience sampling method was used to determine the sample in the study. The sample of the study consists of 410 first, second, third and fourth grade teacher candidates studying in the classroom education program of the education faculties of two universities in the west of Turkey. Data collection tools were preferred as “Science Learning Skills Scale” by Chang et al. (Turkish version by Şenler). According to the results of the research, there is no significant difference about science learning skill scores recognised related to gender, class year, and graduated high school type.

Anahtar Kelimeler

• Pre-Service Primary School Teachers
• Science Education
• Science Learning Skills

Kaynakça

1. Akar, Ü. (2007). Öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerileri ve eleştirel düşünme beceri düzeyleri arasındaki ilişki. [Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
2. Akbayrak, G. (2019). Farklı sınıf seviyelerindeki ortaokul öğrencilerinin fen öğrenme becerile-rinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Giresun Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
3. Akgün, R. ve Çetin, H. (2018). Üniversite öğrencilerinin iletişim becerilerinin ve empati düzeylerinin belirlenmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(3), 103–117.
4. Aldan Karademir, Ç. ve Saracaloğlu, A. (2017). Öğretmen adaylarının sorgulama ve eleştirel düşünme becerilerinin öğretmen öz yeterlik düzeyine etkisi. Turkish Studies (el-ektronik), 12(33), 261 - 290. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12708
5. Asilevi, M. N., Kärkkäinen, S., Sormunen, K. ve Havu Nuutinen, S. (2024). A comparison of science learning skills in the teacher-centered approach and inquiry-based science fieldwork: Primary school students' perceptions. International Journal of Education in Mathematics, Science, and Technology (IJEMST), 12(1), 1-19. https://doi.org/10.46328/ijemst.3146
6. Aslan Efe, H. ve Özmen, S. (2018). Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenme becerilerinin incelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 6(11), 88-105. https://doi.org/10.18009/jcer.376953
7. Ayas, A., Karataş, F. Ö., Ünal, S. ve Çalık, M. (2001). Gazlar konusu ile ilgili bilgisayar destekli öğretim yazılımlarının yeterliliklerinin araştırılması. Yeni Bin Yılın Başında Tü-rkiye’de Fen Bilimleri Eğitimi Sempozyumu bildiriler kitabı içinde (ss. 221-228). İstan-bul: Maltepe Üniversitesi.
8. Aydede, M. N. (2022). Examining the primary school teacher candidates’ science learning skills in terms of their attitudes towards science and their science teaching self-efficacy beliefs. International Journal of Educational Methodology, 8(4), 853- 864. https://doi.org/10.12973/ijem.8.4.853

9. Bahtiyar, A. ve Can, B. (2018). Fen öğretmen adaylarının fen öğrenme becerileri. The Tenth International Congress of Educational Research, Nevşehir Hacı Bektaş Üniversitesi.
10. Bakır, N. (2018). Öğrenme kutuları destekli̇ buluş yoluyla öğretim strateji̇si̇ni̇n 5. sınıf öğrenci̇leri̇ni̇n akademi̇k başarısına, fen öğrenme beceri̇si̇ne ve fene yöneli̇k tutuma etki̇si̇: vücudumuzun bi̇lmecesi̇ni̇ çözeli̇m üni̇tesi̇. [Yüksek Lisans Tezi, Dicle Üniversi-tesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
11. Başdağ, G. (2006). 2000 yılı fen bilgisi dersi ve 2004 yılı Fen ve Teknoloji dersi öğretim pro-gramlarının bilimsel süreç becerileri yönünden karşılaştırılması. [Yüksek Lisan Tezi, Gazi Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
12. Baykara Pehlivan, K. (2005). Öğretmen adaylarının iletişim becerisi algıları üzerine bir çalışma. Elementary Education Online, 4(2), 17–23. https://doi.org/10.17051/io.25782
13. Benli, S. R. ve Keser, G. (2021). Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel öğrenme stratejileri ile fen öğrenme becerileri arasındaki ilişki. Educational & Social Science Journal, 8(11), 245-268.
14. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bi-limsel Araştırma Yöntemleri (18. Baskı.). Pegem Akademi Yayıncılık.
15. Çavuşlu, Z. (2014). Fen ve Teknoloji öğretmen adaylarının araştırma-sorgulamaya dayalı öğretim hakkındaki görüşleri. [Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale On Sekiz Mart Üniver-sitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
16. Çevik, D. B. (2011). Müzik öğretmeni adaylarının iletişim becerileri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(1), 1–13.
17. Chang, H. P., Chen, C. C., Guo, G. J., Cheng, Y. J., Lin, C. Y. ve Jen, T. H. (2011). The de-velopment of a competence scale for learning science: Inquiry and communica-tion. International Journal of Science and Mathematics Education, 9(5), 1213-1233. https://doi.org/10.1007/s10763-010-9256-x
18. Çiftçi, S. ve Taşkaya, S. M. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının öz yeterlik ve iletişim becer-ileri arasındaki ilişki. E-Journal of New World Sciences Academy, 5(3), 921–928.
19. Çuhadar, C., Özgür, H., Akgün, F. ve Gündüz, Ş. (2014). Öğretmen adaylarının iletişim becerileri ve iletişimci biçimleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 295–311.
20. Dilekmen, M., Başcı, Z. ve Bektaş, F. (2008). Eğitim fakültesi öğrencilerinin iletişim becer-ileri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 223–231.
21. Doruk, O. ve Sarıkaya, R. (2018, Nisan 11-14). Determination of science learning skills of classroom teacher candidates. 17. Uluslararası Sınıf Öğretmenliği Sempozyumu, An-kara, Türkiye.
22. Duran, M. (2014). A study on 7th grade students’ inquiry and communication competen-cies. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 4511-4516. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.01.976
23. Duran, M. (2016). Araştırmaya dayalı öğrenme temelli geliştirilen rehber materyalin 6. sınıf öğrencilerinin fen öğrenme yeterliği üzerine etkisi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 9(1), 85-110. http://dx.doi.org/10.5578/keg.9422
24. Durukan, E. ve Maden, S. (2010). Türkçe öğretmenlerinin iletişim becerileri üzerine bir araştırma. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1, 59–74.
25. Eroğlu, G. (2015). Fen alanındaki öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerinin tespiti. [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
26. Evren, B. (2012). Fen ve Teknoloji öğretiminde sorgulayıcı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin sahip oldukları eleştirel düşünme eğilim düzeylerine ve Fen ve Teknoloji dersine yönelik tutumlarına etkisi. [Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
27. Fraenkel, J. R. ve Wallen, N. E. (2009). How to design and evaluate research in education (7. Baskı). McGraw-Hill.
28. George, D. ve Mallery, M. (2003). Spss for windows step by step: a simple guide and reference 11.0 update (4. Baskı). Pearson.
29. Hazır, A. (2006). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerini edinebilme düzeyleri. [Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
30. Huyugüzel Çavaş, P. (2009). Sınıf öğretmenlerinin Fen ve Teknoloji okuryazarlıkları ile öğretim yeterliklerinin belirlenmesi. [Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
31. Işık, G. (2011). İlköğretim 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin öğrenme stilleri ile öğrencilerin sorgulayıcı öğrenme becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
32. Kalkışım, Ş. İ. (2023). Öğretmen adaylarının fen öğrenme becerileri ile öğrenen özerklikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Ün-iversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
33. Kocagül, M. (2013). Sorgulamaya dayalı mesleki gelişim etkinliklerinin ilköğretim Fen ve Teknoloji öğretmenlerinin bilimsel süreç becerilerine, öz-yeterlik ve sorgulamaya dayalı öğretime ilişkin inançlarına etkisi. [Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversi-tesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
34. Linn, M. C., Davis, E. A. ve Bell, P. (2004). Internet environments for science education. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
35. MEB (Milli Eğitim Bakanlığı) (2005). İlköğretim Fen ve Teknoloji öğretim programı. TTKB, Ankara.
36. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokul-lar) Fen Bilimleri dersi (3., 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara.
37. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2018). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokul-lar) Fen Bilimleri dersi (3., 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara.
38. Ocak, G. ve Erşen, Z. B. (2015). Öğretmen adaylarının iletişim becerileri algılarının incelen-mesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 1–19. https://doi.org/10.21764/efd.51145
39. Özdemir, G., Çavuş Güngören, S. ve Yeşildağ Hasançebi, F. (2022). Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenme becerilerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Pamukkale Üniversi-tesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 54, 69-98. https://doi.org/10.9779/pauefd.799198
40. Şenler, B. (2014). Fen öğrenme becerisi ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(2), 393-407. https://doi.org/10.17244/eku.00515
41. Sungur, S. A. (2018). Üniversite öğrencilerinin iletişim becerileri algısı ile kişilerarası ilişki boyutları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Selçuk Üni̇versi̇tesi İeti̇şi̇m Fakültesi̇ Akademi̇k Dergi̇si̇, 11(2), 126–138. https://doi.org/10.18094/josc.289196
42. Temiz, B. K. (2001). Lise 1. sınıf fizik dersi programının öğrencilerin bilimsel süreç becerile-rini geliştirmeye uygunluğunun incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
43. Tepeköylü, Ö., Soytürk, M. ve Çamlıyer, H. (2009). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin iletişim becerisi algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(3), 115–124. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000160
44. Tunçeli, H. İ. (2013). The relationship between candidate teachers’ communication skills and their attitudes towards teaching profession (Sakarya University sample). Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3(3), 51–58. https://doi.org/10.14527/c3s3m5
45. Ural, E. ve Yolagiden, C. (2021). Öğretmen adaylarının fen öğrenme becerisi, fen okurya-zarlığı ve sosyobilimsel konulara yönelik tutumları arasındaki ilişkinin araştırılması. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 557-577. https://doi.org/10.47525/ulasbid.875555
46. Uygun, K. ve Arıkan, A. (2019). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının iletişim becerilerinin incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 8(4), 2256–2281.
47. Yılmaz, Z. ve Karamustafaoğlu, S. (2015). Öğretmen adaylarının sorgulama becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 347–363.