6 Şubat Depremi Sonrası Sınıf Öğretmenlerinin Depremin Okul ve Meslek Hayatlarına Yansımalarıyla İlgili Görüşleri

Öz

Deprem, toplumun her kesimini etkileyen yıkıcı sonuçları olan doğal afettir. Türkiye, coğrafi yapısı nedeniyle depreme hazırlıklı olmak zorundadır. Kahramanmaraş'ta meydana gelen 6 Şubat 2023 depremleri, 11 ili etkileyen ve büyük yıkıma neden olan bir afet olarak kayıtlara geçmiştir. Bu depremler sonrasında bölgede can kayıpları, barınma sorunları, ekonomik problemler yaşanmış ve eğitim-öğretim faaliyetleri önemli ölçüde sekteye uğramıştır. Bu çalışmanın amacı, 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerini yaşayan sınıf öğretmenlerinin, depremin eğitim-öğretim süreçlerine yansımalarına yönelik görüşlerini ortaya koymaktır. Nitel araştırma deseninde tasarlanan çalışmaya, depremi yaşamış 18 sınıf öğretmeni katılmıştır. Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla Google Forms platformu üzerinden toplanmış ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Katılımcılar Ö1, Ö2, Ö3, Ö4,...Ö18 şeklinde kodlanmış ve elde edilen bulgular sistematik bir biçimde kategorize edilerek tablo halinde sunulmuştur. Çalışma sonucunda, depremin öğretmenlerin mesleki yaşamlarını olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir. Deprem, öğretmenlerde stres ve kaygı düzeyini artırırken, bazı öğretmenlerin meslekten uzaklaşmasına, bazılarında ise mesleki farkındalık ve sorumluluk duygusunun güçlenmesine neden olmuştur. Katılımcılar, depremin öğrencilerde travma ve kaygı bozukluğu oluşturduğunu ve öğrencilerin davranışlarında belirgin değişikliklere neden olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca, çalışma ile mevcut deprem eğitiminin yetersiz olduğu ve daha kapsamlı, uygulamalı eğitimlere ihtiyaç duyulduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• Sınıf öğretmenleri
• 6 Şubat depremi

After the February 6 Earthquake, Classroom Teachers' Views on the Earthquake's Reflection on Their School and Professional Life

Öz

Earthquakes are devastating natural disasters affecting all segments of society. Turkey must be prepared for earthquakes due to its geographical structure. The February 6, 2023 earthquakes in Kahramanmaraş affected 11 provinces, causing casualties, housing problems, economic difficulties, and significant disruption to education. This study aims to reveal the opinions of classroom teachers who experienced these earthquakes regarding their impact on educational processes. The research employed qualitative design with 18 classroom teachers who directly experienced the earthquake. Data were collected through semi-structured interviews via Google Forms and analyzed using content analysis. Participants were coded as Ö1 through Ö18, with findings systematically categorized. Results showed that the earthquake affected teachers' professional lives in various ways, increasing stress and anxiety levels. While some teachers distanced themselves from the profession, others developed stronger professional awareness and responsibility. Participants reported that students experienced trauma and anxiety, exhibiting significant behavioral changes. The study concluded that current earthquake education is inadequate, with more comprehensive and practical training needed. These findings were discussed within the framework of relevant literature.

Anahtar Kelimeler

• Classroom Teachers
• Earthquake
• February 6 earthquake

Kaynakça

1. Aktaş, A. M. (2003). Kriz durumlarında sosyal hizmet müdahalesi. Kriz Dergisi, 11(3), 37-44. https://doi.org/10.1501/Kriz_0000000196
2. Arslan, M. (2023). Okul müdürlerinin 6 Şubat Kahramanmaraş depremi sonrası okullarda karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 10(97), 1550–1559. https://doi.org/10.5281/zenodo.8200750
3. Aykaç, B., Akdaş, E., Leblebicier, B. Ö. ve Meral, H. (2024). Depremin çocuklar üzerindeki psikolojik ve davranışsal etkileri. Ulusal Özgün Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 21-36.
4. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
5. Baytiyeh, H. ve Öcal, A. (2016). High school students’ perceptions of earthquake disaster: a comparative study of Lebanon and Turkey. International Journal of Disaster Risk Reduction, 18, 56-63. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2016.06.004
6. Bilen, E. ve Polat, M. (2022). Öğretmen adaylarının deprem farkındalığına ilişkin görüşleri. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 4(1), 155-173. https://doi.org/10.46464/tdad.1098199
7. Biricik, A. S. ve Korkmaz, H. (2013). Kahramanmaraş’ın depremselliği. Marmara Coğrafya Dergisi, 3, 53-82.
8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (36. Baskı). Pegem Yayınları.

9. Christensen, L. B., Johnson, R. B. ve Turner, L. A. (2015) Araştırma yöntemleri: Desen ve analiz. (3. Baskı) (A. Aypay, Çev.). Anı Yayıncılık. (2014, 12. Baskı).
10. Creswell, J. W. (2016). Nitel araştırma yöntemleri, beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (7. Baskı). (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev.) Siyasal Kitabevi. (2018, 5 Baskı).
11. Çepni, S. (2009). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Genişletilmiş 4. Baskı, Celepler Matbaacılık.
12. Demirci, A. ve Yıldırım, S. (2015). İstanbul’da ortaöğretim öğrencilerinin deprem bilincinin değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 45(207), 89-118.
13. Demirkaya, H. (2007). İlköğretim 5. 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin depreme yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3, 37-49.
14. Doğan, İ. H., Kaya, F. ve Aydın, M. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afetlere yönelik tutum düzeylerinin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 182-201.
15. Erdoğan, B. (2023). Depremin sosyolojisi: 6 Şubat felaketinin toplumsal ve kültürel boyutları. TRT Akademi, 8(18), 718-725. https://doi.org/10.37679/trta.1306900
16. Filiz, H. Ş. (2024). Depremi deneyimlemiş sosyal bilgiler öğretmen adaylarının 6 Şubat 2023 depremine yönelik algıları. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(2), 168-186.
17. Güngör, M. (2023) Öğretmen adaylarının afete hazırlık ve zarar önleme ile ilgili bilgi düzeyleri hakkında bir afet okur yazarlığı incelemesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 770-780.
18. Johnson, B. ve Christensen, L. (2004). Educational research: Quantitative, qualitative and mixed approaches. Pearson Education Inc.
19. Johnson, V. A., Ronan, K. R., Johnston, D. M. ve Peace, R. (2014). Evaluations of disaster education programs for children: A methodological review. International journal of disaster risk reduction, 9, 107-123.
20. Karabulut, D. ve Bekler, T. (2019). Doğal afetlerin çocuklar ve ergenler üzerindeki etkileri. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 5(2), 368-376. https://doi.org/10.21324/dacd.500356
21. Karakuş, U. (2014). Depremi yaşamış ve yaşamamış öğrencilerin deprem algılarının, metafor analizi ile incelenmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 18(29), 97-116. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.31309
22. Karaşin, Y., Filiz, M. ve Karagöz, Y. (2023). Depreme yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Afet ve Risk Dergisi, 6(2), 548-561. https://doi.org/10.35341/afet.1250436
23. Kortak, V. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afetlere yönelik tutumlarının incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 6(2), 448-463. https://doi.org/10.35341/afet.1209047
24. Marshall, C. ve Rossman, G.B. (2006). Designing qualitative research (4rd). Sage Publications.
25. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass.
26. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber. (S. Turan, Çev.). (3 Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. (2015, 1. Baskı).
27. Miles, M. B. ve Huberman, A.M. (1994). Qualitative data analysis: an expanded sourcebook. (2. Baskı). SAGE Publications.
28. Mutch, C. (2015). The role of schools in disaster settings: Learning from the 2010–2011 New Zealand earthquakes. International Journal of Educational Development, 41, 283-291.
29. Öcal, A. (2005). İlköğretim sosyal bilgiler dersinde deprem eğitiminin değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 169-184.
30. Öcal, A. (2007). İlköğretim okullarında deprem hazırlıkları: Kırıkkale il örneği. Kastamonu Education Journal, 15(1), 1-12.
31. Patton. M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3. Baskı). Thousand Oaks, Sage Publications.
32. Peek, L. (2008). Children and disasters: Understanding vulnerability, developing capacities, and promoting resilience an introduction. Children, youth and environments, 18(1), 1-29.
33. Seggie F. N. ve Bayburt, Y. (2015). Nitel araştırma, yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları [Qualitative research, methods, techniques, analyzes and approaches]. Anı Yayıncılık.
34. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (11. Baskı). Seçkin Yayınları.