Araştırma Makalesi

Ortaöğretim 10. Sınıf DKAB Ders Kitabında Küresel Yetkinliğin Farkındalık Boyutunun İncelenmesi

Sayı: 45 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Ortaöğretim 10. Sınıf DKAB Ders Kitabında Küresel Yetkinliğin Farkındalık Boyutunun İncelenmesi

Öz

Hızla değişen ve dönüşen dünyanın değişim parametrelerinden biri olan ve üzerinde durulan olgular arasında küreselleşme vardır. Toplumların giderek heterojenleşmesine kaynaklık eden bu kavram, beraberinde farklılıkların iletişime yansıtılmasıyla diğer yeni kavramların doğuşuna da kaynaklık ettiği söylenebilir. Nitekim bireyler arasında küreselleşmenin etkilerine karşı farkındalık ve bu farkındalığı sağlıklı iletişimle sürdürme amacıyla ortaya küresel yetkinlik kavramı atılmıştır. Küresel yetkinlik hem küreselleşmeyle beraber etkisi artan problemlerin çözümünde hem de bireylerin iş arkadaşlarıyla buluşacakları çalışma alanlarında sağlıklı iletişim kurmayı hedefleyen kavramdır. Bireyler arasında var olan baskın farklılıklar arasında bireylerin sahip olduğu dini ve kültürel anlayış önemlidir. Ayrıca eğitimin temel kazanımları arasında bireylere kozmopolitleşen değer alanına hitap eden iletişimi kazandırma mevcuttur. Söz konusu kazanımı sağlamak amacıyla Ortaöğretim DKAB dersleri de önemli bir yerdedir. Bu bağlamda küresel yetkinliği Ortaöğretim 10.sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) ders kitabında inceleyen bu çalışmada, küresel yetkinliğin bir parçası olan farkındalık temasına odaklanılmıştır. Bu çalışmanın amacı, Ortaöğretim 10.sınıf DKAB ders kitabını küresel yetkinliğin küresel farkındalık boyutu açısından incelemektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan bütüncül tek durum deseni, veri toplama tekniği olarak doküman incelemesi tercih edilmiş ve araştırmada çalışma birimi olarak 10.sınıf DKAB ders kitabı tercih edilmiştir. İlgili doküman üzerinde veri toplama aracı olarak Küresel Yetkinliğin Farkındalık Boyutu Kontrol Listesi (KYFKL) hazırlanmıştır. Hazırlanan KYFKL bir temel boyut ve altı alt kriterden oluşturulmuştur. Ayrıca KYFKL’ de ilgili ders kitabının içeriği kendi içerisinde metin, ayet-hadis, etkinlik kutusu ve görsel şeklinde dörde ayrılmıştır. Ardından altı alt kriterlerden yola çıkılarak elde edilen ham veriler kategorilere ve kodlara ayrılmıştır. Farkındalık temasında ahlaki sorumluluk, dini anlayış zenginliği ve kültürlerarası zenginlik kategorileri elde edilmiştir. Elde edilen kategorilerin anlaşılması için KYFKL yer alan alt kriterlerle eşleştirilmiştir. Araştırma sonucunda ders kitabında küreselleşmenin etkilerini yansıtan içeriklere yer verilse de dini anlayış ve kültürlerarası zenginlikler, gelişimsel açıdan daha çok küreselleşme öncesi zamana dayandırıldığı ya da ele alınsa da kapsamı ders gereğince İslam inancı özelinde ele alındığı tespit edilmiştir. Nitekim İslam inancının Arap toprakları dışına yayılmaya başlamasıyla kültürel karşılaşmaların kaçınılmaz olduğu ele alınmalıdır. Ancak ders kitabında savaşlar, göçler ve teknolojik gelişmelerin kültürler arasındaki zenginliğe sebep olduğuna dair bir unsur tespit edilememiştir. Nitekim farkındalık sadece dinî anlayışın yaygınlaşmasıyla kültürel zenginliğin oluşacağını ifade eden bir kavram değildir. Bu sebeple ders kitabında küreselleşmeden sonra dini bağlamda gerçekleşen kültürel zenginliklere yer verilmemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aşlamacı, İbrahim. 21.Yüzyıl Becerileri ve Din Eğitimi - Eleştirel Bir Yaklaşım. Ankara: Dem Yayınları, 2024.
  2. Awaida-Nachabe, Nadia. Examining Cross-cultural Affective Components of Global Competence From a Value Perspective. United States - Florida: University of South Florida, Degree Of Doctor Of Education, 2017.
  3. Aydın, Kerim. “Kültürlerarası Din Eğitimi”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 24/1 (Ekim 2015), 181-184.
  4. Ayhan, Halis. “Küreselleşme ve Türkiye’de Din Eğitimi”. Küreselleşme, İslam dünyası ve Türkiye: Milletler Arası Tartışmalı İlmi Toplantı(İstanbul, 2001), 247-270.
  5. Bahçekapılı, Mehmet. “Küreselleşme ve Din Eğitimi”. Din Eğitiminde Ana Konular. ed. Mehmet Bahçekapılı - Ahmet Ali Çanakçı. 119-162. Ankara: Eskiyeni Yayınları, 2022.
  6. Bailey, Lucy vd. “Global competence in PISA 2018: deconstruction of the measure”. Globalisation, Societies and Education 21/3 (Ocak 2022), 367-376.
  7. Balbağ, Nur Leman. İlkokul sosyal bilgiler dersi bağlamında öğrenci ve öğretmenlerin küresel vatandaşlık algıları. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 2016.
  8. Bayrakdar, Nazım - Aksu, Halil İbrahim. “İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programının Kültürlerarası Din Eğitimi Açısından Değerlendirilmesi”. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 11/2 (Temmuz 2021), 563-580. https://doi.org/10.48146/odusobiad.936074

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Araştırmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

7 Şubat 2025

Kabul Tarihi

28 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 45

Kaynak Göster

APA
Öcal, S. (2025). Ortaöğretim 10. Sınıf DKAB Ders Kitabında Küresel Yetkinliğin Farkındalık Boyutunun İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 45, 312-336. https://doi.org/10.35209/ksuifd.1635384
AMA
1.Öcal S. Ortaöğretim 10. Sınıf DKAB Ders Kitabında Küresel Yetkinliğin Farkındalık Boyutunun İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2025;(45):312-336. doi:10.35209/ksuifd.1635384
Chicago
Öcal, Selin. 2025. “Ortaöğretim 10. Sınıf DKAB Ders Kitabında Küresel Yetkinliğin Farkındalık Boyutunun İncelenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 45: 312-36. https://doi.org/10.35209/ksuifd.1635384.
EndNote
Öcal S (01 Haziran 2025) Ortaöğretim 10. Sınıf DKAB Ders Kitabında Küresel Yetkinliğin Farkındalık Boyutunun İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 45 312–336.
IEEE
[1]S. Öcal, “Ortaöğretim 10. Sınıf DKAB Ders Kitabında Küresel Yetkinliğin Farkındalık Boyutunun İncelenmesi”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 45, ss. 312–336, Haz. 2025, doi: 10.35209/ksuifd.1635384.
ISNAD
Öcal, Selin. “Ortaöğretim 10. Sınıf DKAB Ders Kitabında Küresel Yetkinliğin Farkındalık Boyutunun İncelenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 45 (01 Haziran 2025): 312-336. https://doi.org/10.35209/ksuifd.1635384.
JAMA
1.Öcal S. Ortaöğretim 10. Sınıf DKAB Ders Kitabında Küresel Yetkinliğin Farkındalık Boyutunun İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2025;:312–336.
MLA
Öcal, Selin. “Ortaöğretim 10. Sınıf DKAB Ders Kitabında Küresel Yetkinliğin Farkındalık Boyutunun İncelenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 45, Haziran 2025, ss. 312-36, doi:10.35209/ksuifd.1635384.
Vancouver
1.Selin Öcal. Ortaöğretim 10. Sınıf DKAB Ders Kitabında Küresel Yetkinliğin Farkındalık Boyutunun İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2025;(45):312-36. doi:10.35209/ksuifd.1635384

Cited By

K.S.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, elektronik ortamda yayınlanmaktadır.

ilahiyatdergi@ksu.edu.tr 

Derginin Tarihçesi


Derginin Adı
ISNN
e-ISNN
Başlangıç Yılı
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
1304-4524
2651-2637
2003



                    

                                                                                                        Creative Commons Lisansı
                                                                                                                   Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.