Öğretmenlerin Kapsayıcı Eğitime Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, ülkemizde eğitim görmekte olan Suriyeli mülteci öğrencilerin okullarda yaşadığı problemlere değinmek ve bu problemler için çözüm önerileri sunmaktır. Araştırma nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış formlar aracılığıyla toplanmıştır ve içerik analizi yöntemiyle bulgulaştırılmıştır. Çalışma 2021-2022 öğretim yılında bir Barınma Merkezi İlkokulunda görev yapan 32 katılımcı öğretmenin desteğiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma sınıflarında yalnızca mülteci öğrenci bulunan öğretmenlere sorulan sorularla, bu öğrencilerin birbirleriyle ve öğretmenlerle kurdukları iletişimde ne gibi problemler yaşadıklarını aydınlatmaya yönelik yapılmıştır. Araştırma bulgularında geçici barınma merkezinde eğitim alan mülteci çocukların kendi aralarında ve öğretmenlerle kurdukları iletişimde ciddi sorunlar olduğu saptanmıştır. Bu sorunların temelinde öğretmen ve öğrencilerin kullandıkları dilin farklı olması vardır. Öğrencilerin birbirleriyle yaşadıkları iletişim problemlerinin kaynağı ise içinde yetiştikleri toplumun kültürel etkisidir. Araştırma sonucunda ise, mülteci çocukların hem birbirleriyle hem de öğretmenlerle olan iletişim problemini çözebilmek adına gerekenlerin yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kapsayıcı eğitim
• dezavantajlı gruplar
• dil problemi
• mülteci
• öğretmen görüşleri

Examining Teachers' Views on Inclusive Education

Öz

The aim of this study is to address the problems experienced by Syrian refugee students studying in our country at schools and to offer solutions for these problems. This research was conducted in the light of the qualitative research method. Data were collected through semi-structured forms and found by content analysis method. The study was carried out with the support of 32 participants working in the Housing Center Primary School in the 2021-2022 academic year. This study was carried out with the questions asked to teachers who only have refugee students in their classrooms in order to illuminate what kind of problems these students experience in their communication with each other and the teachers. In the research findings, it was determined that children refugees who were educated in the temporary shelter center had serious problems in their communication with each other and with the teachers. The basis of these problems is the difference in the language used by teachers and students. The source of the communication problem which students experience with each other is the cultural effect of the society they grow up in. As a result of the research, it is recommended to do what is necessary in order to solve the communication problem of refugee children both with each other and the teachers.

Anahtar Kelimeler

• Inclusive education
• disadvantaged groups
• language problem
• refugee
• teachers

Kaynakça

1. Ainscow, M. (2016). Diversity and equity: A global education challenge. New Zealand Journal of Educational Studies, 51(2), 143-155. https://dx.doi.org/10.1007/s40841-016-0056-x
2. Akay, C., & Ültanır, E. (2010). Andragojik Temellere Dayalı Kolaylaştırılmış Okuma-Yazma Eğitimi (KOYE) Sürecine Yönelik KOYE Eğiticilerinin Görüşleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 75-88. https://dx.doi.org/10.17860/efd.82884
3. Altan, S. (2019) Herkes için kapsayıcı eğitim. Eleştirel Pedagoji, 60(1), 27-30. http://www.elestirelpedagoji.com/?pnum=89&pt=AR%C5%9E%C4%B0V
4. Amaç, Z. (2021). Kapsayıcı eğitim ve ilkokul öğretmenleri: sistematik bir inceleme. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(19), 74-97. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ejedus/issue/62791/883234
5. Atmacaoğlu, H. (2019). Kapsayıcı eğitimde dezavantajlı gruplar. P. O. Taneri (Ed.), Kuramdan uygulamaya kapsayıcı eğitim içinde (ss. 162-196). Pegem Akademi.
6. Aykırı, K. (2017). Sınıf Öğretmenlerinin Sınıflarındaki Suriyeli Öğrencilerin Eğitim Durumlarına İlişkin Görüşleri. Turkish Journal of Primary Education, 2(1), 44-56.
7. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/898942
8. Beydili Kaya, E. (2019). Suriyelilerin Türkçe Öğrenirken Yaşadıkları Dil Sorunları. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 2(1), 73-92. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijotfl/issue/41670/503322

9. Çetin, A., & Doğan, A. (2018). Bilim ve sanat merkezlerinde görev yapan matematik öğretmenlerinin karşılaştıkları sorunlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 19(4), 615-641. https://dx.doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.370355
10. Creswell, J. W. (2003). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage Publications Inc.
11. Demirel Kaya, E. (2019). Millî Eğitim Bakanlığının Temel Eğitim Kademesindeki Dezavantajlı Öğrencilere Yönelik Kapsayıcı Eğitim Politika ve Uygulamaları (2002-2018), Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, 2019.
12. Fırat, E. (2021). Sosyal Bilgiler Dersinde Kapsayıcı Eğitim: Fenomenolojik Bir Araştırma, Doktora Tezi, Anadolu üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
13. Güven, Ö. Ü. S., & İşleyen, Ö. H. (2018). Sınıf Yönetiminde İletişim, İletişim Engelleri ve Suriyeli Öğrenciler İletişim, İletişim Sigortası ve Sınıf Yönetiminde Suriye Öğrencileri. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi (JSHSR , 5(23), 1293-1308.
14. İmamoğlu, H. V., & Çalışkan, E. (2017). Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Devlet Okullarında İlkokul Eğitimine Dair Öğretmen Görüşleri: Sinop İli Örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 529-546. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/374280
15. Kadıoğlu, A. H., Kanger, F., & Şimşek, Z. (2018). Oyun Temelli Dil Beceri Programının Suriyeli Öğrencilerin Gelişimine Etkisi. Turkish Studies, 13(3), 357-372. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13041
16. Karaağaç, F. C., & Güvenç, H. (2019). Resmi İlkokullara Devam Eden Suriyeli Mülteci Öğrencilerin Eğitim Sorunları. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 530-568. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/710887
17. Kaya, E. B. (2019). Suriyelilerin Türkçe öğrenirken yaşadıkları dil sorunları. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 2(1), 73-92. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/608292
18. Kırılmaz, M. C. (2019). Sınıf Öğretmenlerinin Sığınmacılara Yönelik Kapsayıcı Eğitimi Gerçekleştirme Durumunun İncelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.
19. Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. Thousand Oaks, Sage.
20. Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmi Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliği. (2016). T.C. Resmi Gazete, 29899. https://ogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_11/ 28111848_yzc.pdf
21. Moralı, G. (2018). Suriyeli mülteci çocuklara Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan sorunlar. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(15), 1426-1449. https://dx.doi.org/10.26466/opus.443945
22. Opertti, R., Brady, J., & Duncombe, L. (2009). Moving forward: Inclusive education as the core of education for all. Prospects, 39(3), 205-214. https://dx.doi.org/10.1007/s11125-009-9112-3
23. Öztürk, M., Tepetaş Cengiz, G. Ş., Köksal, H., & İrez, S. (2017). Sınıfında yabancı uyruklu öğrenci bulunan öğretmenler için el kitabı. (Ed.: Semih Aytekin). MEB Yayınları.
24. Sakız, H. (2016). Thinking Change Inclusively: Views of Educational Administrators on Inclusive Education as a Reform Initiative. Journal of Education and Training Studies, 4(5), 64-75. http://dx.doi.org/10.11114/jets.v4i5.1365
25. Sakız, H. (2021). Eğitimde bir kalite modeli olarak kapsayıcı eğitim. Nobel Yayınları.
26. Sarıgöz, O. (2019). Teacher Candidates' Opinions on Inclusive Education Practices. Turkish Studies Educational Sciences, 14(5), 2623-2637. https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.32691
27. Saygılıgil, F. (2019). Suriyeli Kız Çocuklarının Eğitimine Toplumsal Cinsiyet Açısından Bakmak. https://dspace.ceid.org.tr/xmlui/bitstream/handle/1/1526/13%20booklet-tr.pdf?sequence=1&isAllowe d=y
28. Şeker, B. D. & Aslan, Z. (2015). Refugee Children in the Educational Process: An Social Psychological Assessment. Journal of Theoretical Educational Science, 8(1), 86-105.
29. Şimşek, H., Dağıstan, A., Şahin, C., Koçyiğit, E., Yalçınkaya, G. D., Kart, M., & Dağdelen, S. (2019). Kapsayıcı Eğitim Bağlamında Türkiye’de İlköğretim Programlarında Çok kültürlülüğün İzleri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 177-197. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/899204
30. Şimşir, Z., & Dilmaç, B. (2018). Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Eğitim Gördüğü Okullarda Öğretmenlerin Karşılaştığı Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Elementary Education Online, 17(2). 1116-1134. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.419647
31. Şirin, S.R. & Rogers-Sirin, L. (2015). The Educational and Mental Health Needs of Syrian Refugee Children. Washington, Migration Policy Institute. https://www.migrationpolicyinstitute-europe.com/sites/default/files/publications/FCD-Sirin-Rogers-FINAL.pdf
32. Stubbs, S. (2008). Inclusive education: Where there are few resources, Oslo: The Atlas Alliance. TDK [Türk Dil Kurumu]. (2021). Türkçe sözlük. Türk Dil Kurumu Yayınları.
33. UNESCO. (1994). The Salamanca Statement and framework for action on special needs education. UNESCO. http://www.csie.org.uk/inclusion/unesco
34. UNESCO. (2005). Guidelines for inclusion: Ensuring access to education for all. UNESCO Publications.
35. UNESCO. (2009). Policy guidelines on inclusion in education. UNESCO Publications.
36. UNICEF. (2012). The right of children with disabilities to education: a rights-based approach to inclusive education. UNICEF Publications. https://sites.unicef.org/disabilities/files/UNICEF_Right_to_Education_Children_ Disabilities_En_Web.pdf
37. Yavuz, Ö., & Mızrak, S. (2016). Acil durumlarda okul çağındaki çocukların eğitimi: Türkiye’deki Suriyeli mülteciler örneği. Göç Dergisi, 3(2), 175-199. https://doi.org/10.33182/gd.v3i2.578
38. Yenen, E. T., & Ulucan, P. (2020). Uzman Görüşleri Doğrultusunda Türkiye’de Yaşayan Mülteci Çocukların Sorunlarına Yönelik Çözüm Önerileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 10(1), 292-305. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.632175
39. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.