OSMANLI VE CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK TARİHÇİLERİNİN 1789 FRANSIZ DEVRİMİNE YAKLAŞIMLARI

Yıl 2026, Cilt: 23 Sayı: 1 , 113 - 131 , 30.04.2026

Mehmet Can Güneş Tülay Aydın

https://izlik.org/JA52TH43LH

Öz

1789’da meydana gelen Fransız Devrimi kendinden önceki düşünce ve aydınlanma birikiminin tamamlayıcısı; kendinden sonraki devrimler içinde rehber olmuştur. Önce ortaya çıktığı Fransa’da akabinde tüm dünyada hızla yayılan devrim ve kazanımları diğer imparatorlukları etkilediği gibi çok farklı milletleri içinde bulunduran Osmanlı imparatorluğunu da etkilemiştir. Bu etkinin en iyi izlenebildiği alanlardan biri de devrim sonrası süreçte Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet Döneminde kaleme alınan eserler ve bu eserleri ele alan tarihçilerin anlam dünyalarıdır. Fransız Devrimi hakkında yazılan Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi eserleri içerik yönünden genellikle devrimin siyasi oluş sürecini ele alan çalışmalardır. Taşıdığı değerler ile dünyayı baştan değiştirecek olan Fransız Devriminin siyasi tarihinin yanında bireyi merkeze alan yapısının değerlendirmesi pek yapılmadığı gözlenen bu çalışmalar tarihçiler perspektifinden bir devrimin yansımasını sunması açısından önem arz etmektedir. Fransız Devriminden sonra ortaya çıkan liberalizm ve muhafazakârlık fikirleri, Osmanlı ve Cumhuriyet aydınlarını etkilemiştir. Fransız Devrimi ile ilgili eserler bu iki temel bağlamda ele alınmış, gelenekçi meşrutiyet anlayışı ile cumhuriyet anlayışının birlikte bazen ebruli sanatı gibi iç içe geçerek günümüze kadar varlıklarını devam ettirmesi tarih yazımında ve devrimin ele alınmasında da kendini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Fransız Devrimi , Osmanlı İmparatorluğu , Cumhuriyet Dönemi , tarihçi

Teşekkür

İlginiz için teşekkür ederim.

Kaynakça

• ..........................