The Development of Midwifery Education in the Ottoman Modernization Process and the Rise of Women in the Public Sphere

Yıl 2026, Cilt: 23 Sayı: 1 , 31 - 46 , 30.04.2026

Sevim Ceylan Dumanoğlu

https://doi.org/10.33437/ksusbd.1719202

https://izlik.org/JA24FW75DH

Öz

This study examines the transformation of the midwifery profession in the Ottoman modernization process through the social position of women and its relationship with the state’s population policies. Health reforms in the post-Tanzimat period transformed midwifery from a traditional female practice into an institutionalized and medicalized profession. This transformation materialized with the opening of institutions such as the School of Midwifery and the app ointment of midwives with diplomas across the country. Midwifery became not only a field of health care, but also a biopolitical strategy within the context of the Ottoman fertility and population policies. In this process, women became not only the providers of maternity services but also the subjects and implementers of state policies and became visible in the public sphere. The formalization of the midwifery profession enabled women to establish direct institutional relations with the state. Thus, the visibility and social security of women’s labor increased.
This study aims to shed light on the gender dimension of the rise of modern medicine and state-society relations by analyzing the processes of women’s professionalization and participation in public life through midwifery education.

Anahtar Kelimeler

Keywords: Ottoman Empire , Health , Midwifery , Education , Women

Osmanlı Modernleşme Sürecinde Ebelik Eğitiminin Dönüşümü ve Kadınların Kamusal Alandaki Yükselişi

https://izlik.org/JA24FW75DH

Öz

Bu çalışma; Osmanlı modernleşme sürecinde ebelik mesleğinin dönüşümünü, kadınların toplumsal konumları ve devletin nüfus politikalarıyla olan ilişkisi üzerinden incelemektedir. Tanzimat sonrası dönemde hız kazanan merkezileşme ve sağlık reformları, ebeliği geleneksel bir kadın pratiği olmaktan çıkararak kurumsallaşmış ve tıbbileşmiş bir meslek haline getirmiştir. Bu dönüşüm, Ebe Mektebi gibi kurumun açılmasıyla birlikte diplomalı ebelerin devlet denetiminde görevlendirilmesiyle somutlaşmıştır. Ebelik, yalnızca sağlık hizmeti sunan bir alan olarak kalmamış, Osmanlı’nın doğurganlık ve nüfus politikaları kapsamında biyopolitik bir stratejiye dönüşmüştür. Kadınlar, bu süreçte doğum hizmetlerinin yürütücüsü olmanın yanı sıra devlet politikalarının hem öznesi hem de uygulayıcısı olarak kamusal alanda görünür hale gelmiştir. Ebelik mesleğinin resmiyet kazanması, kadınların devletle doğrudan kurumsal ilişkiler kurabilmesini sağlamış; böylece kadın emeğinin görünürlüğü ve toplumsal güvencesi artmıştır.
Çalışma; ebelik eğitimi ekseninde kadınların meslek edinme ve kamusal yaşama katılım süreçlerini analiz ederek, modern tıbbın yükselişinin ve devlet-toplum ilişkilerinin toplumsal cinsiyet boyutuna ışık tutmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti , Sağlık , Ebelik , Eğitim , Kadın

Kaynakça

• .....................................