Sağlık Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Analizi Üzerine Kavramsal Bir İnceleme

Cuma Sungur

doi:10.33437/ksusbd.956240

Sağlık Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Analizi Üzerine Kavramsal Bir İnceleme

Öz

Her sistem belirli sosyal amaçlarını gerçekleştirmek için doğrudan ya da dolaylı olarak devlet müdahalesini gerektirir. Sistemler toplumsal ihtiyaçları karşılamak için gereklidir. Basit bir şekilde ifade etmek gerekirse sağlık sistemi sonuca ulaşmak için bir araçtır. Sağlık sistemi, vasıtaların (yapısal bileşenlerin) belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere oluşturduğu ilişkiler bütünüdür. Bu yüzden sağlık sistemini anlamak için sağlık sistemlerinin amaçlarını ve yapısal bileşenlerini analiz etmek bir zorunluluktur. Sağlık sisteminin nihai amacı toplumun sağlık durumunun iyileştirilmesi, toplumu finansal riske karşı koruması ve toplumun sağlık hizmetlerine bağlı memnuniyet düzeyinin iyileştirilmesidir. Bunun için yetkili otorite kontrol düğmeleri (finansman, geri ödeme, yönetim, örgütlenme, düzenleme, davranış) olarak isimlendirilen araçları harekete geçirmelidir. Diğer taraftan sağlık hizmetlerinin nihai amaçlarından hareket ile bölgesel, ulusal ya da uluslararası seviyede sağlık sistemi performans değerlendirmesi yapılmalı, beklenen sağlık performansı ile arzulanan sağlık performansı arasındaki fark ortaya konulmalı ve gerekli iyileştirmeler sağlanmalıdır. Bu çalışmada konu ile ilgili literatüre katkı sağlamak amaçlı genel olarak sağlık sistemi kavramı, sağlık sisteminin fonksiyonları, sağlık sisteminin ilkeleri, sağlık sisteminin amaçları, sağlık sistemi performans analizi, sağlık sistemi sınıflandırılması konuları incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aktan, C. C., ve Işık, A. K. (2007). Sağlık Hizmetlerinin Sunumu ve Alternatif Yöntemler, Sağlık Ekonomisi ve Sağlık Yönetimi, 10-21.
Anand T. N. (2014). Development and Testıng of A Scale to Measure Truston Publıc Health Care System, (Master Thesis), Achutha Menon Centre for Health Science Studies Sree Chitra Tirunal Institute for Medical Sciences and Technology.
Annex L. (2007). What is a Health System. 25 Ocak 2021 tarihinde http://siteresources.worldbank.org/HEALTHNUTRITIONANDPOPULATION/Resources/2816271154048816360/AnnexLHNPStrategyWhatisaHealthSystemApril242007.pdf adresinden erişildi.
Atabey, S. E. (2012). Sağlık Sistemleri ve Sağlık Politikası. Gazi Kitapevi: Ankara.
Berman, P., and Bitran, R. (2011). Health Systems Analysis for Better Health System Strengthening, Health, Nutrition, and Population (HNP) Discussion Paper, : The International Bank for Reconstruction and Development, Washington: The World Bank
Burau, V., ve Blank, R. H. (2006). Comparing Health Policy: An Assessmentof Typologies of Health Systems”, Journal of Comparative Policy Analysis, 8(01), 63-76.
Çelebi, K., ve Cura, S. (2013). Etkinlik Göstergeleri Açısından Sağlık Sistemleri: Karşılaştırmalı Bir Analiz, Maliye Dergisi, 164, 47-67.
Espinosa-González, A. B., Delaney, B. C., Marti, J., and Darzi, A. (2019). The impact of governance in primary health care delivery: a systems thinking approach with a European panel, Health research policy and systems, 17(1), 1-16.

European Union (2012). The management of health systems in the EU Member States - The role of local and regional authorities, 25 Nisan 2021 tarihinde https://cor.europa.eu/en/engage/studies/ Documents/health-systems/health-systems-en.pdf adresinde erişildi. Franken, M., and Koolman, X. (2013). Health system goals: a discrete choice experiment to obtain societal valuations. Health Policy, 112(1-2), 28-34.
Frenk,J. And Donabedian, A. (1987). State Invention in Medical Care Types, Trends and Variables, Health Policy and Planing, 2: 17-31.
Healthdatanavigator (2016). Control Knobs. 20 Ocak 2021 tarihinde http://www.healthdatanavigator.eu/performance/frame adresinden erişildi.
Hsiao, W. C. (2003). What is a Health System? Why Should We Care”, Harvard School of Public Health. Working Paper. 13 Eylül 2020 tarihinde http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-3404000573.html, adresinden erişildi.
Isık, M., Isık, F., and Kıyak, M. (2015). Analyzing Financial Structure of Turkish Healthcare Systemin Comparison with Us, German, British, French andCuban Healthcare Systems, Journal of Economics Finance and Accounting, 2(4), 501-518.
Khemani, S., Chaudhary, S., and Scot, T. (2020). Strengthening Public Health Systems: Policy Ideas from a Governance Perspective. Washington: The World Bank.
Murray, C. J., and Frenk, J. (1999). A WHO Framework for Health System Performance Assessment, Evidence and Information for Policy. USA: World Health Organization
Murray, C. J., ve Frenk, J. (2000). A Framework for Assessing the Performance of Health Systems”, Bulletin of the World Health Organization, 78(6): 717-731.
OECD (1987). Financing and Delivering Health Care: A Comparative Analysis of OECD Countries, Paris: OECD.
Okursoy, A. (2010). Türkiye'de Sağlık Sistemi ve Kamu Hastanelerinin Performanslarının Değerlendirilmesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Adnan Menderes Üniversitesi.
Oyibocha E.O., Irinoye, O. , Sagua, E.O. , Ogungide – Essien, O.T. , Edeki, J.E. ve Okome, O.L (2014). Sustainable Healthcare System in Nigeria: Vision, Strategies and Challenges, IOSR Journal of Economics and Finance, 5(2), 28-39.
Öztürk, Z. ve Karakaş, E. T. (2015). Avrupa Birliği’ne Üye Ülkelerde Sağlık Sistemleri Yönetim ve Organizasyon Yapısı Almanya, Fransa, İrlanda ve İngiltere Örnekleri, Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 1(2), 29-59.
Rahmatollah G. and Rouzbehani K. (2016). Social, Economic, and Political Perspectives on Public Health Policy-Making, IGI Global.
Roberts M., W. Hsiao, P. Berman, and M. Reich. (2003). Getting Health Reform Right: A Guide to Improving Performance and Equity, Oxford University Press, Oxford, U.K.
Roemer, M. I. (1991). National Health Systems of the World, Oxford UniversityPress: USA.
Roemer, M. I. (2002). National Health Systems, Encyclopedia of Public Health.
Sargutan, A. E. (2005). Sağlık Sektörü ve Sağlık Sistemlerinin Yapısı, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 8(3):400-428.
Shakarishvili, G., Atun, R., Berman, P., Hsiao, W., Burgess, C. and Lansang, M. A. (2010). Converging Health Systems Frameworks: Towards a Concepts-to-Actions Roadmap for Health Systems Strengthening in Lowand Middle Income Countries, Global Health Governance, 3(2): 1-17
Smith, P. C., Mossialos, E., Papanicolas, I., & Leatherman, S. (2009). Performance measurement for health system improvement: experiences, challenges and prospects. Cambridge University Press.
Top M. (2006). Sağlık Hizmetlerinde Önceliklerin Belirlenmesi: Türkiye’de Öncelik Belirleme Sürecinde Rol Alan Tarafların Görüşleri ve Sağlık Politikalarına İlişkin Değerlendirmeleri, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 9(1), 93-123.
Uğurluoğlu, Ö. ve Çelik, Y. (2005). Sağlık Sistemleri Performans Ölçümü, Önemi ve Dünya Sağlık Örgütü Yaklaşımı, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 8(1), 3-30.
Vainieri, M., Noto, G., Ferre, F., & Rosella, L. C. (2020). A Performance Management System in Healthcare for All Seasons?, Int. J. Environ. Res. Public Health, 17, 1-10.
WHO (2000). Health Systems: Improving Performance, The World Health Report 2000. Paris: World Health Organization.
WHO (2007). Strengthening Health Systems to Improve Health Outcomes: WHOs Framework for Action. Ginebra: OMS.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Cuma Sungur ^*
0000-0002-1992-0742
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

22 Haziran 2021

Kabul Tarihi

21 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 18 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.33437/ksusbd.956240

IZ

https://izlik.org/JA57PM85RN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sungur, C. (2021). Sağlık Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Analizi Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(3), 2274-2201. https://doi.org/10.33437/ksusbd.956240

AMA

1.Sungur C. Sağlık Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Analizi Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;18(3):2274-2201. doi:10.33437/ksusbd.956240

Chicago

Sungur, Cuma. 2021. “Sağlık Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Analizi Üzerine Kavramsal Bir İnceleme”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18 (3): 2274-1. https://doi.org/10.33437/ksusbd.956240.

EndNote

Sungur C (01 Aralık 2021) Sağlık Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Analizi Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18 3 2274–2201.

IEEE

[1]C. Sungur, “Sağlık Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Analizi Üzerine Kavramsal Bir İnceleme”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 18, sy 3, ss. 2274–2201, Ara. 2021, doi: 10.33437/ksusbd.956240.

ISNAD

Sungur, Cuma. “Sağlık Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Analizi Üzerine Kavramsal Bir İnceleme”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18/3 (01 Aralık 2021): 2274-2201. https://doi.org/10.33437/ksusbd.956240.

JAMA

1.Sungur C. Sağlık Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Analizi Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;18:2274–2201.

MLA

Sungur, Cuma. “Sağlık Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Analizi Üzerine Kavramsal Bir İnceleme”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 18, sy 3, Aralık 2021, ss. 2274-01, doi:10.33437/ksusbd.956240.

Vancouver

1.Cuma Sungur. Sağlık Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Analizi Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2021;18(3):2274-01. doi:10.33437/ksusbd.956240

Cited By

İNSANİ GELİŞMİŞLİK İNDEKSİ VE SAĞLIK GÖSTERGELERİ İLE SINIFLAMA / KÜMELEME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.34108/eujhs.1371849

Sigara Sebep Olduğu Sağlık Harcamalarını Finanse Edebilir Mi? Türkiye’de Sağlık Harcamaları Finansal Kaynağına Alternatif Öneri

Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi

https://doi.org/10.20979/ueyd.1571759

Exploring innovation in healthcare: the mediating role of safety perception between organizational climate and innovative work behavior

Safety Science

https://doi.org/10.1016/j.ssci.2025.106943

Halkla İlişkilerin Sağlık Sistemlerinin Güvensizliklerine Etkisi

Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.34087/cbusbed.1422151

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.14520/adyusbd.1542113