İnme Hastalarında Çift Yönlü Görev Aktivitesinin Etkinliği
Öz
Amaç: İnmeli hastalarda çift yönlü görev aktivitesinin fonksiyon ve yaşam kalitesi üzerine etkisini araştırmak.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 20 yaş üzeri kırk (n=40) inmeli hasta dahil edildi. Çalışma grubu ve kontrol grubu olarak belirlendi. Grup 1 (n:20) hastalara konvansiyonel egzersiz tedavisi (statik, dinamik denge egzersizleri ve yürüme eğitimi) 4 haftalık 45'şer dakika verilirken grup 2’deki (n:20) hastalara konvansiyonel egzersiz ile eş zamanlı; sözel akıcılık ve matematik problemleri uygulandı. Hastaların demografik verileri kaydedildi ve rehabilitasyon programına başlamadan önce ve 4 haftalık rehabilitasyon programını aldıktan sonra 6 dakika yürüme testi, fonksiyonel ambulasyon skala (FAS), Rivermead mobilite indeksi, mini mental test, inmeye özgü yaşam kalitesi ölçeği, Ulusal Sağlık İnme Enstitüsü Skalası (NIHSS) inme skalası ölçeği değerlendirildi.
Bulgular: Çalışma grubundaki hastaların (grup2) tedavi sonrasında; üst (p<0.01), el (p<0.01), alt (p<0.01) ekstremite Brunnstrom evrelendirmesinde, stroke yaşam kalitesinde (p<0.01), FAS (p=0.02), Rivermead mobilite indeksi (p<0.01), 6 dk yürüme mesafesi (p<0.01) ve mini mental testte (p=0.01) istatistiksel olarak anlamlı iyileşme gözlemlenmiştir. Kontrol (grup 1) grubunda ise tedavi sonrasında; üst (p=0.01), el (0.01), alt ekstremite (p<0.01) Brunnstrom evrelendirmesinde, stroke yaşam kalitesinde (NIHSS) (p=0.01), Rivermead mobilite indeksi (p<0.01), 6 dk yürüme mesafesi (p<0.01) ve mini mental testte (p=0.04) istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlemlenmiştir. Çalışma ve kontrol grubu tedavi protokolü öncesi ve sonrası tüm parametreler kendi arasında karşılaştırıldığında benzer sonuçlar elde edildi. Buna göre tedavi öncesi fonksiyonel ve yaşam kalitesini gösteren parametreler her iki grupta benzerdi. Tedavi programı sonrası da her iki grup sonuçları benzer bulundu.
Sonuç: Çift yönlü görev egzersizi inmeli hastalarda fonksiyonel düzey, yaşam kalitesi ve mental duruma olumlu etkisi olup, konvansiyonel tedavilere üstünlüğü yoktur. İnmeli hastalarda nörorehabilitasyonda tercih edilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Beyazova M, Kutsal YG, Aydın G, Çapacı K, Göğüş F, Gündüz H ve ark. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon 2. Basım, cilt 2, Güneş Tıp Kitapevi, Ankara, 2011, s:2761-87
- Alawieha A, Zhaod J, Feng W. Actors affecting post-stroke motor recovery: Implications on neurotherapy after brain injury. Behav Brain Res. 2018;340:94–101.
- Frontera WR, Delisa JA, Gans BM, Walsh NE, Robınson LR. Delısa Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon İlkeler ve Uygulamalar (çev:Arasıl T, Eskiyurt N), Güneş Tıp Kitabevi, Ankara, 2014, s:551-71,
- Silpupadol P, Siu KC, Shumway-Cook A, Woollacott MH. Training of balance under single and dual-task conditions in older adults with balance impairment. Phys Ther. 2006; 86:269-81.
- Kim HD, Brunt D. The effect of a dual-task on obstacle crossing in healthy elderly and young adults. Arch Phys Med Rehabil 2007;88:1309-13.
- Martın IB. Current tanı ve tedavi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon (Çev: Ketenci A, Evcik D, Çetin A, Şendur ÖF), Ema Tıp Kitapevi, İstanbul, 2016, s:209-36
- Debbie Rand; Daniel Gottlieb; Patrice L. (Tamar) Weiss. Recovery of Patients with a Combined Motor and Proprioception Deficit During the First Six Weeks of Post Stroke Rehabilitation. Physical & Occupational Therapy In Geriatrics 2001;18(3):69 – 87
- Tacchino A, Veldkamp R, Coninx K, Brulmans J, Palmaers S, Hämäläinen P, et al. Design, Development, and Testing of an App for Dual-Task Assessment and Training Regarding Cognitive-Motor Interference (CMI-APP) in People With Multiple Sclerosis: Multicenter Pilot Study. JMIR Mhealth Uhealth. 2020;8(4):e15344. doi: 10.2196/15344.
- Batum M, Ak AK, Yılmaz H. The Relationship of Stroke and Sleep- A Review. Journal of Turkish Sleep Medicine 2017;4:95-103
- Oğuz H, Dursun E, Dursun N. Tıbbı Rehabilitasyon.1. basım, Nobel Tıp Kitapevi, İstanbul, 2004, s: 589-617